Fixed-term futures contracts: expiry, rollover, and settlement

Sürekli vadeli işlemler pozisyonu hiçbir zaman sona ermez. Sabit vadeli bir sözleşme ise sona erer: belirli bir tarihte, belirli bir fiyattan ve istisnasız. O tarihe kadar herhangi bir adım atmazsanız sözleşme uzlaşmayla sonuçlanır ve pozisyonunuz otomatik olarak kapanır. Ancak bunu önceden biliyorsanız bu bir sorun değildir.

Sabit vadeli sözleşme, önceden belirlenmiş bir vade tarihinde sabit bir fiyattan varlık alım ya da satımını öngören standartlaştırılmış bir anlaşmadır. En yaygın vade takvimi mart, haziran, eylül ve aralık döngülerinde işlediğinden zaman zaman "üç aylık vadeli işlemler" olarak da anılan bu sözleşmeler, sürekli vadeli işlemlerden tek bir temel açıdan ayrılır: bir bitiş tarihleri vardır.

Bu nedenle fonlama oranı yoktur ve pozisyonu süresiz tutmaya yarayan herhangi bir mekanizma da bulunmaz. Vade yaklaştıkça vadeli işlem fiyatı, sürekli sözleşme fiyatlarını dengede tutan periyodik ödemeler yerine arbitraj yoluyla doğal olarak spot fiyata yaklaşır. Kraken'de bu ödemeler, ABD sürekli vadeli işlemleri için her 8 saatte bir, AB ve diğer ülkelerin sürekli vadeli işlemleri için ise her saatte bir gerçekleşir.

İki yapının farklılıklarına ilişkin doğrudan bir karşılaştırma için sürekli vadeli işlemlerin geleneksel vadeli işlemlerden farkına bakabilirsiniz.

Vadede sözleşme, uzlaşma fiyatından otomatik olarak kapanır. Vadeye kadar pozisyon tutan kullanıcıların pozisyonu, sözleşmenin uzlaşma yöntemine göre kapatılır. En yaygın yöntem olan nakit uzlaşmada giriş fiyatı ile uzlaşma fiyatı arasındaki fark hesaba alacak ya da borç olarak yansıtılır.

Ancak vadeye kadar tutmak zorunda değilsiniz. Kullanıcıların çoğu, vade tarihinden birkaç gün ya da hafta önce pozisyonunu kapatır veya rollover yapar. Uzlaşmaya kadar tutmak, uzlaşma fiyatından kesin bir çıkış hedefleyen stratejiler için tamamen geçerli bir yöntemdir; ancak piyasaya sürekli açık kalmak isteyen kullanıcılar için standart yaklaşım rollover yapmaktır.

Uzlaşma fiyatları genellikle son işlem fiyatından değil, vade tarihindeki belirli bir noktada bir endeks veya referans oran baz alınarak hesaplanır. Kesin uzlaşma yöntemi sözleşmeden sözleşmeye farklılık gösterir.

Vadeli işlemler pozisyonunu yenilemek, vade tarihinden önce süresi dolan sözleşmedeki pozisyonu kapatıp bir sonraki sözleşme döneminde yeni bir pozisyon açmak anlamına gelir. Kullanıcılar bunu, uzlaşma sürecine girmeden dayanak varlığa olan kesintisiz maruziyetlerini korumak için yapar.

Örneğin, yeni yıl boyunca uzun pozisyonunu korumak isteyen bir S&P 500 Aralık Vadeli İşlemler Sözleşmesi sahibi kullanıcı, vade tarihinden bir ila iki hafta önce Aralık pozisyonunu kapatır ve ardından geçerli fiyat üzerinden bir Mart sözleşmesi açar. İşlem iki emirden oluşur (biri kapatma, biri açma); ancak pratik sonuç pozisyonun devam etmesidir.

Profesyonel kullanıcıların büyük çoğunluğu, yeni sözleşmedeki likiditenin en yüksek olduğu vade öncesi günlerde, piyasanın yenileme penceresi olarak adlandırdığı dönemde pozisyonlarını yeniler. Yenilemeyi çok geç bırakmak, uzlaşma öncesinde likiditenin azalmasıyla birlikte süresi dolan sözleşmede zayıf gerçekleştirme riskini beraberinde getirir.

Vadesi dolan bir sözleşmeden yenisine geçerken iki sözleşme arasındaki fiyat farkı yenileme maliyetidir.

Yeni sözleşme, vadesi dolandan daha yüksek fiyattan işlem görüyorsa piyasa Contango'dadır ve yenilemenin maliyeti vardır. Daha ucuz bir sözleşmeyi kapatıp daha pahalı birini açarsınız. Yeni sözleşme, vadesi dolandan daha düşük fiyattan işlem görüyorsa piyasa backwardation'dadır ve yenileme küçük bir gelir sağlar. Bu fiyat farklılıkları, piyasanın bir sonraki vade sonuna kadar olan dönemde dayanak varlığa ilişkin taşıma maliyetleri, faiz oranları ve arz-talep dengesiyle ilgili beklentilerini yansıtır.

Hisse senedi endeksi ve kripto vadeli işlemlerinde piyasalar, normal koşullarda genellikle hafif contango'da seyreder. Ham petrol gibi emtia vadeli işlemlerinde vade yapısı, arz koşullarına bağlı olarak contango ile backwardation arasında geçiş yapabilir. Bunlar gösterge niteliğinde genel eğilimlerdir; garanti teşkil etmez. Gerçek yenileme maliyetleri değişkenlik gösterir; pozisyon yenilerken güncel değerleri kontrol edin. Spot-vadeli işlemler makas mekaniğinin ayrıntılı incelemesi için baz işlem bölümüne bakın.

Contango: Bir emtianın vadeli işlemler fiyatının mevcut spot fiyatının üzerinde olduğu ve yukarı eğimli bir vadeli eğri oluşturduğu piyasa durumunu ifade eder. Genellikle depolama, sigorta ve finansman gibi «taşıma maliyetleri» gelecekteki teslimatı anlık satın almadan daha pahalı hale getirdiğinde ortaya çıkar.

Backwardation: Bir varlığın mevcut spot fiyatının vadeli işlemler piyasasındaki fiyatların üzerinde olduğu piyasa koşulunu ifade eder. Genellikle yüksek talebe veya ciddi arz yetersizliğine işaret eder; alıcıların anlık teslimat için prim ödemesiyle aşağı eğimli bir vadeli eğri oluşur.

Nakit Uzlaşma, sözleşmenin uzlaşma fiyatından kapandığı ve giriş fiyatı ile uzlaşma fiyatı arasındaki farkın hesabınıza alacak veya borç olarak kaydedildiği anlamına gelir. Fiziksel varlık el değiştirmez. Kraken'deki kripto ve endeks sözleşmelerinin büyük çoğunluğunda uzlaşmanın nakit olması beklenmektedir.

Fiziksel uzlaşma ise vade sonunda dayanak varlığın fiilen teslim edilmesi anlamına gelir. Örneğin CME'deki standart ham petrol Futures sözleşmeleri (CL), pozisyon son işlem gününden önce kapatılmadıkça Cushing, Oklahoma'da 1.000 varil fiziksel teslimat gerektirir.

Aşağıdaki tablo, belirli vadeli sözleşmeler ile Sürekli vadeli işlemler arasındaki temel farkları özetlemektedir.

İki yapının daha ayrıntılı karşılaştırması için Sürekli vadeli işlemlerin geleneksel vadeli işlemlerden farkına bakabilirsiniz.

Sabit vadeli Vadeli İşlemler Sözleşmeleri, bilinen bir uzlaşma tarihiyle kripto ve TradFi varlıklarına belirli süreli maruz kalma imkânı sunar.

Bu sayfadaki eğitim materyali sadece bilgi amaçlıdır ve vadeli işlem yapma teklifi teşkil etmez. Kraken Futures, yaşadığınız yere bağlı olarak farklı bir lisanslı Kraken kuruluşu tarafından sağlanmaktadır. Türevler, kaldıraç etkisi nedeniyle hızlı zararlara yol açabilecek, yüksek risk taşıyan, karmaşık araçlardır. Kaybetmeyi göze alamayacağınız parayı riske atmamalısınız. Vergi uygulaması kişisel durumunuza bağlıdır ve değişebilir. Coğrafi kısıtlamalar geçerli olabilir ve önceden haber verilmeksizin değiştirilebilir. Kraken ürünleri ve hizmetleri, yatırımcı tazminatı veya mevduat koruma programları kapsamında olmayabilir. Bu sayfadaki hiçbir bilgi yatırım danışmanlığı, yasal danışmanlık veya vergi danışmanlığı niteliğinde değildir. Erişim, uygunluk koşullarına, yerel düzenlemelere ve muhatap olduğunuz tüzel kişiliğin Hizmet Kullanım Şartları'na tabidir.