1inch nedir? (1INCH)

1inch, yatırımcılara işlemlerinde en iyi fiyatı ve en düşük ücretleri sunmayı amaçlayan merkeziyetsiz bir borsa toplayıcısıdır.

Merkeziyetsiz borsalar (DEX'ler), yatırımcıların aracı kurum olmadan emir gerçekleştirmesine, fonları saklamasına veya işlemi denetlemesine olanak tanıyan merkeziyetsiz finans (DeFi) ekosisteminin bir parçasıdır. DEX'ler, yatırımcıların kişisel kimlik bilgilerini paylaşmaya gerek kalmadan fonlarını cüzdanlarında saklamalarına olanak tanır.

Merkeziyetsiz borsalar arasında herhangi bir zamanda fiyatlar ve işlem ücretleri önemli ölçüde değişebilir. 1inch, borsalar arasında fiyatları manuel olarak kontrol etmek ve karşılaştırmak yerine, yatırımcıların piyasadaki en uygun fiyatı belirlemesine ve tek bir platformda işlem fırsatını yakalamasına olanak tanımak için çeşitli DEX'lerden gerçek zamanlı fiyatlandırma verilerini toplar.

1inch'in veri topladığı popüler borsalardan bazıları Uniswap, SushiSwap, 0x, Kyber Network ve Balancer'dır. 

Ethereum blockchain'i üzerine inşa edilen 1inch, Mayıs 2019'da Surjey Kunz ve Anton Bukov tarafından bir ETHGlobal hackathon'u sırasında kurulmuştur. Kunz daha önce Porsche'de yazılım mühendisi olarak çalışmış, Bukov ise daha önce NEAR Protocol üzerinde çalışmış bir geliştiriciydi.

Aralık 2020'de, 1inch kurucuları Pantera Capital ve ParaFi Capital dahil olmak üzere birçok önemli firmanın katılımıyla 12 milyon dolarlık bir finansman turu sağladı. Ekip, aynı ayın ilerleyen zamanlarında platformun kendi 1INCH token'ını piyasaya sürdü.

Lansmanının bir parçası olarak, 1inch yönetişim token'ı, belirli koşullar altında bu tarihten önce 1inch borsa platformunu kullanmış olan herkese airdrop olarak dağıtıldı.
 

1inch, birçok popüler seyahat rezervasyon web sitesine benzer şekilde çalışır. Bu siteler yüzlerce havayolu, otel ve seyahat sağlayıcısı web sitesinden fiyatları topladığı gibi, 1inch de birkaç merkeziyetsiz borsadaki kripto para birimi fiyatlarını ve işlem ücretlerini karşılaştırır.

1inch, işlemleri en iyi fiyatlara ve en düşük ücretlere sahip platformlara otomatik olarak yönlendirerek, yatırımcıların tüm DEX ekosisteminde fiyatları karşılaştırırken ve işlem yaparken tek bir platform kullanmasına olanak tanır.

1inch'in en son evrimi olan Pathfinder, birden fazla piyasada en iyi işlem rotalarını belirlerken gas ücretlerini de dikkate alır. Pathfinder ile tek işlemler, en fiyat verimli seçeneği sunmak için birden fazla DEX platformunda daha küçük kısımlara ayrılabilir.

Örneğin, bir 1inch kullanıcısının 1inch platformunda 100 dolarlık DAI stablecoin'ini Ether ile takas etmek istediğini varsayalım. 1inch, kullanıcıların en düşük ücretleri ödeyeceğini, eğer DAI önce USDC gibi farklı bir stablecoin'e dönüştürülürse ve ardından USDC, ETH ile değiştirilirse bulabilir. 

Ek olarak, 1inch, 30 dolarlık DAI'yi 0x borsasını kullanarak ETH ile ve 70 dolarlık DAI'yi Balancer borsasını kullanarak ETH ile takas etmenin en uygun maliyetli olacağını bulabilir. 1inch yatırımcıları, arka planda gerçekleşen karmaşık keşif ve yönlendirme süreçleri hakkında endişelenmek zorunda kalmadan tek bir işlem gerçekleştirirler.

Başlangıçta Mooniswap adıyla piyasaya sürülen 1inch likidite protokolü, kullanıcıların kripto varlıklarını 1inch likidite havuzlarına yatırarak pasif gelir elde etmelerini sağlar. Likidite havuzlarında tutulan kripto para birimleri, 1inch merkeziyetsiz borsasını kullanarak işlem yapan yatırımcılar tarafından işlemlerin karşı tarafı olarak kullanılabilir. 

Karşılığında, likidite sağlayıcıları daha sonra stake edilebilen veya diğer kripto para birimleriyle takas edilebilen 'LP tokenları' kazanır.

1inch likidite protokolü aynı zamanda, ticaretteki front running sorunlarını çözmeyi hedefleyen **sanal oranlar** adı verilen bir özelliği benimser. Front running, kötü niyetli bir yatırımcı, madenci veya botun, ağa yayınlanan bir işlemi gözlemlemesi ve kendi işleminin gözlemlenen bekleyen işlemden önce yerleştirilmesi için daha yüksek bir ücret teklif etmesiyle meydana gelir. Sanal oranlar, likidite havuzundaki ücretlere, kötü niyetli aktörler için bunun yürütülmesini kârsız hale getiren bir ayarlama getirir.

1inch'in limit emri protokolü, yatırımcıların standart swap emirlerinin ötesinde daha gelişmiş, koşullu emirler vermesini sağlar. Limit emri protokolünü kullanarak, 1inch yatırımcıları, kârlarını belirli fiyatlarda otomatik olarak kilitlemek veya kayıpları önlemek için stop-loss emirleri ve takip eden stop emirleri gibi emirler verebilirler.

1INCH tokenı, 1inch protokolünün yardımcı (utility) ve yönetişim (governance) tokenıdır ve tutma, harcama, gönderme veya stake etme amacıyla kullanılabilir. 

Platformun yönetişim tokenı olarak, 1INCH token sahipleri, ücretlerin nasıl yapılandırıldığı ve platform kullanıcıları arasında nasıl dağıtıldığı gibi konularda 1inch protokolüne ilişkin güncellemeler için oy kullanabilir ve teklif sunabilir. 

Toplama protokolü yönetişimi, 'spread'in (işlemin teklif edilen fiyatı ile gerçekleştirilen fiyatı arasındaki fark) kullanıcılar arasında nasıl dağıtıldığını belirler. Likidite protokolü yönetişimi, platformdaki her likidite havuzunun ücretler, ödüller ve diğer teşvikler gibi parametrelerini belirler.

Tek bir platformdan işlem yapmadan önce en iyi fiyatları ve ücretleri belirlemenin daha kolay bir yolunu arayan merkeziyetsiz borsa kullanıcıları, 1inch protokolünde değer bulabilir.

1inch protokolüne ilişkin iyileştirmeler önermek ve oylamak isteyenler, 1INCH tokenının yönetişim yeteneklerinde değer bulabilir.

1inch ekibinin benimsenmeyi sürdürebileceğine inanan yatırımcılar, 1INCH tokenının platform içinde potansiyel olarak ek yardımcı (utility) işlevsellik kazanabileceği için tokenda değer bulabilir. 

Şimdi bir miktar 1INCH almak için bir sonraki adımı atmaya hazırsınız!