Kripto saklama nedir?

• Saklama, kontrol, vesayet veya koruma altında olma durumudur
• Kripto saklama, bir kripto para cüzdanıyla ilişkili özel anahtarları saklayarak kripto parayı korumak için kullanılan yöntemi ifade eder
• Kripto saklamanın birden fazla şekli vardır — her birinin kendine özgü faydaları ve dezavantajları bulunur
• Kripto paraları saklamak ve dijital varlıklarınızı güvence altına almak için hem bağımsız hem de üçüncü taraf seçeneklerin yanı sıra çevrimiçi ve çevrimdışı seçenekler de mevcuttur

Nakit paranızı saklayan bir cüzdanın aksine, kripto cüzdanınızın aslında kripto paranızı depolamadığını anlamak önemlidir. Bunun yerine, kripto paranız kalıcı olarak blockchain üzerinde yaşar.

Kripto cüzdanınız veya kripto yatırım platformunuzla ilişkili gözetimli cüzdanınızın aslında depoladığı şey, bir dizi özel anahtardır.

Özel anahtarlar, kriptografide kullanılan ve parolalara benzer şekilde işlev gören alfasayısal bir koddur.

Hem genel hem de özel anahtarlar, bir kripto cüzdanında tutulan fonların sahipliğini kanıtlamaya yardımcı olan uzun bir harf ve sayı dizisinden oluşur. Genel anahtarlarınızı, herkesle paylaşabileceğiniz bir banka hesap numarası veya kullanıcı adı gibi düşünebilirsiniz. 

Özel anahtarlar ise PIN'inize veya parolanıza benzer. Fonlarınıza erişmenizi nihayetinde sağlayan özel anahtarlardır ve bu nedenle özel anahtarlarınızı asla kimseyle paylaşmamanız gerekir.

Özel anahtarlar, işlemleri dijital olarak imzalama ve transferlere izin verme aracı olarak hizmet eder. Bu dijital imza, özel anahtarlarınızın ayrıntılarını açığa çıkarmadan, kripto varlığınızın sahipliğini blockchain ağına yayınlar.

Özel anahtarlarınız güvenli olduğu sürece, kripto paranız da güvendedir. Saklama yönteminizi nihayetinde belirleyen, özel anahtarlarınızı güvence altına alma şeklinizdir.

Özel anahtarlar, kriptografi ve kriptoyu güçlendiren teknoloji hakkında daha fazla bilgi edinmek isterseniz, Öğrenim Merkezimizdeki Kripto paralar kriptografiyi nasıl kullanır? makalesine göz atabilirsiniz.

Genel olarak konuşursak, özel anahtarlarınızı güvence altına alma çözümleri iki kategoriye ayrılabilir: sıcak ve soğuk depolama. Hangi saklama düzenlemesini seçerseniz seçin, özel anahtarlarınız bu cüzdan türlerinden birinde veya her ikisinde tutulacaktır.

Sıcak depolama, internete bağlı kalan kendi kendine saklama çözümlerini ifade eder. Bu yazılım cüzdanları, çevrimiçi işlemler yapmanıza ve çeşitli borsa platformları ile merkeziyetsiz uygulamalar (dApps) ile etkileşim kurmanıza olanak tanır. 

Ancak, internete bağlı oldukları için sıcak cüzdanlar, soğuk depolama muadillerine göre saldırı girişimlerine daha açık olabilir. Ayrıca, cihazınızın IP adresi aracılığıyla uygulanan coğrafi kısıtlamalar nedeniyle erişimleri sınırlanabilir.

Soğuk depolama çözümleri, özel anahtarlarınızı tamamen çevrimdışı tutar ve genellikle kripto varlıklarınızı depolamanın en güvenli yolu olarak kabul edilir. Soğuk depolama çözümleriyle yapılan işlemler yerel olarak imzalanır, bu da onları saldırılara karşı çok daha az savunmasız hale getirir.

Donanım cüzdanları, kripto para birimlerinin tam mülkiyetini almak isteyen tüketiciler için mevcut bir soğuk depolama çözümüdür. Birçok kripto yatırım platformu da platformlarının güvenliğini artırmak için müşterilerinin varlıklarını soğuk depoda tutar.  

Nihayetinde, özel anahtarlarınızın korunması, saklama düzenlemeniz ve depolama seçenekleriniz tarafından belirlenir. Seçenekleriniz arasındaki tercihler, risk toleransınıza ve kabul etmeye istekli olduğunuz sorumluluk seviyesine bağlı olacaktır.

Birçoğu, kripto para birimi ve blok zinciri teknolojisinin, insanlara benzeri görülmemiş bir finansal bağımsızlık düzeyi sağladığını düşünmektedir. Bitcoin gibi kripto para birimleri merkeziyetsizdir ve bir hükümet, şirket veya başka bir aracı tarafından kontrol edilmez. Bu nedenle, bir kişi kripto para birimine sahip olduğunda, bu varlığı nasıl tutacağı konusunda tam kontrolü elinde tutabilir.

Bir borsa gibi üçüncü taraf bir kripto saklayıcısı özel anahtarlarınızı tuttuğunda, nihayetinde kriptonuzu kontrol etmekten onlar sorumludur. Bu kurumlar kriptonuzun kontrolünü elinde tutarken, varlıklarınız düzenleyici kısıtlamalara tabi olabilir veya güvenlik ihlallerinden kaynaklanan hırsızlık riskine maruz kalabilir.

Bu durum, kripto kendi kendine saklama hareketinde bir mantra olmaya devam eden popüler “Not your keys, not your coins” (Anahtarlar sizin değilse, coin'ler de sizin değildir) ifadesinin ortaya çıkmasına yol açmıştır.

Kendi özel anahtarlarınızın tam saklamasını üstlendiğinizde, varlıklarınızı sadece sizin kontrol ettiğinizi bilirsiniz. Kripto para birimi aracılığıyla finansal bağımsızlık elde etmenizi sağlayan bu tam kontrol (ve sorumluluk) seviyesidir.

Elbette, finansal bağımsızlığı yönetirken bu sorumluluk seviyesinin kendine göre dezavantajları vardır. Tıpkı cüzdanınızı bir barda bırakırsanız o fonlara erişiminizi kaybetmeniz gibi, özel anahtarlarınızı kaybetmek de kriptonuzla aynı etkiye sahiptir. Kriptoyu kendi kendinize saklarken, bir hata yapmanız durumunda arayacak bir yardım hattı numarası yoktur ve fonlarınızı kurtarmanız son derece olası değildir.

Ayrıca, varlıklar bağımsız olarak saklandığında, hiçbir borsa veya aracı varlıklarınızı sigortalayamaz ve hatanızdan kaynaklanan kayıplar için bir başvuru yolu yoktur.

Birçoğu için, özel anahtarlarınızın güvenli bir şekilde saklamasını üstlenmek için gereken sorumluluk seviyesi biraz bunaltıcı görünebilir. Bu nedenle, alternatif saklama çözümleri ortaya çıkmıştır.

Kısmi saklama çözümleri, özel anahtarları güvence altına alma sorumluluğunu birden fazla taraf arasında böler. Bu saklama yöntemi, birden fazla kişinin aynı kripto para birimine erişimi olan ortak hesapları sürdürmek için kullanışlıdır.

Mevcut iki popüler kısmi saklama çözümü, çoklu imza (multisig) ve güvenli çok taraflı hesaplama (MPC) teknolojileridir.

Standart kriptografide, bir imza bir mesajın veya işlemin orijinalliğini ve bütünlüğünü kanıtlamak için tek bir kişi veya kurum tarafından oluşturulur.

Multisig ile bir grup kişi veya kurumun her birinin kendi özel anahtarları vardır. Bir işlemi onaylamak için tek bir imza gerekmek yerine, multisig cüzdanları bir ağ üzerindeki işlemleri imzalamak için en az iki anahtarın kullanılmasını gerektirir. Varlık sahipleri genellikle bir işlemi onaylamadan önce 3 özel anahtardan 2'sinin veya 5 özel anahtardan 3'ünün eşleşmesini gerektiren multisig cüzdanları kurarlar.

Multisig, tek bir hata noktasının olmamasını ve hiçbir tarafın fonlar üzerinde tam kontrol sahibi olmamasını sağlamaya yardımcı olur. Bu nedenle, multisig saklama, büyük varlık rezervlerini denetleyen birkaç kurucu ortağı olan merkezi platformlar arasında özellikle yaygındır.

Açmak için üç farklı anahtar gerektiren ve bankanın üç yöneticisinin her birinin bir anahtara sahip olduğu bir banka kasası hayal edin. Kasayı açmak için, içindeki içeriğe erişmek üzere en az iki yöneticinin anahtarlarını aynı anda çevirmesi gerekir. Bu sistem, herhangi bir yöneticinin kasaya tek başına erişmesini engeller.

Multisig'in aksine, güvenli MPC özel bir anahtarın işlevini ayrı taraflar arasında dağıtır. 

Her taraf kendi özel girdi verilerini tutar ancak nihayetinde tüm tarafların toplu girdilerini gerektiren bir işlevi yürütmek ister. Taraflar kendi bireysel girdilerini birbirlerine açıklamak istemezler. MPC protokolleri, şifreli veya gizli paylaşımlı veriler üzerinde hesaplama yapılmasına izin vererek bunu başarmalarını sağlar.

MPC süreci sırasında, her taraf hesaplamaya kendi payını katkıda bulunur ancak diğer tarafların katkıları hakkında herhangi bir bilgi edinmez. Her taraf yalnızca hesaplamanın çıktısını öğrenir, ancak bireysel girdiler sonunda gizli kalır.

Multisig gibi, sistem işlemi imzalamadan ve doğrulamadan önce önceden belirlenmiş sayıda anahtar paylaşımının bir işleme onay vermesi gerekir. Ancak, bu işleme onayı nasıl verdikleri farklıdır.

Siz ve arkadaşlarınızın bir pasta pişirmek istediğinizi, ancak her birinizin katkıda bulunmak istediği gizli bir malzemesi olduğunu hayal edin. Her biriniz gizli malzemenizi MPC'nin içine giren kilitli bir kutuya koyabilirsiniz. MPC, kutuların içinde ne olduğunu kimsenin görmeden malzemeleri bir araya getiren sihirli bir kutu gibi davranır. Bunun yerine, yalnızca birleşen malzemeleri bitmiş, tamamen pişmiş pasta şeklinde ortaya çıkarır.

Multisig teknolojisinin aksine, güvenli MPC tamamen zincir dışı çalışır. Güvenli MPC, kısmi saklama düzenlemenizin ayrıntılarını — bir işlemi yürütmek için gereken onaylayıcı sayısı gibi — diğer blok zinciri kullanıcılarından gizli tutar.

Üçüncü taraf saklama düzenlemelerinde, bir kullanıcı dijital varlıklarıyla ilişkili özel anahtarların kontrolünü ele almak için bağımsız, nitelikli bir saklayıcıya güvenir. Geleneksel finansal tanıma göre her zaman "saklayıcı" olmasalar da, Kraken gibi merkezi kripto para platformları, müşteriler varlıklarını platformda tutmayı seçtiklerinde üçüncü taraf saklama rolünü yerine getirirler.

Saklama bankaları ve dijital varlık yöneticileri, alanda var olan diğer üçüncü taraf saklayıcı türleridir. Ancak, bu hizmetler esas olarak dijital varlıklarını korurken daha özel hizmetler ve kurumsal kontroller gerektiren kurumsal yatırımcılara hitap eder.

Özel anahtarlarınızın saklanmasını bir üçüncü tarafa bırakmanın birçok faydası ve dezavantajı vardır. Birçok yeni kripto kullanıcısı, üçüncü taraf saklama düzenlemesinin sunduğu erişim kolaylığını takdir eder.

Kendi kendine saklamanın önemli sorumluluğu ortadan kalktığında, kullanıcılar dijital varlıkları kişisel bir kripto cüzdanından önce transfer etmeden platformlar arasında daha kolay bir şekilde alıp satabilir ve aktarabilirler. Birçok üçüncü taraf saklayıcı, bazı saldırı durumlarında kripto varlıkları için sigorta da sunabilir.

Ancak, özel anahtarlarınızı nihayetinde üçüncü taraf yönettiği için, saklayıcı aslında coin'lerinizi kontrol eder. Bazı durumlarda, işlemlerinizi sınırlamayı, fonlarınızı dondurmayı veya cüzdanınıza erişimi engellemeyi seçebilirler. Uluslararası düzenleyiciler de bu eylemleri gerçekleştirmelerini isteyebilir. Ek olarak, üçüncü taraf iflas ederse, bu süreçte tüm fonlarınızı kaybedebilirsiniz.

Özel anahtarlarınızın korunması, saklama düzenlemeniz ve depolama seçenekleriniz tarafından tanımlanır. Seçenekleriniz arasındaki tercihler, risk toleransınıza ve üstlenmeye istekli olduğunuz sorumluluk düzeyine bağlı olacaktır.

Nihayetinde, göz önünde bulundurulması gereken karşıt faktörler güvenlik ve kontrol ile erişilebilirlik ve kolaylıktır.

Kendi kendine saklama bazıları için en güvenli seçenek olsa da, fonlarınıza erişebilen tek kişi olmanın getirdiği muazzam sorumluluk çok büyük bir yük olabilir.

Bu arada, bireyler kripto para birimlerini kontrol etmede başkalarının bir rol oynamasına izin verdiklerinde, kolaylık adına bir düzeyde kontrolü bırakırlar.

Kripto para hedeflerinize bağlı olarak, farklı saklama yöntemleri uygun olabilir.

Kripto para birimlerini aktif olarak ticaret yapmak isteyenler için üçüncü taraf saklama en etkili seçenek olabilir. Ancak, kriptolarını uzun vadede hodl etmek isteyenler için kendi kendine saklama en güvenli çözüm olabilir.

Artık kripto para biriminizi saklamanın farklı yollarını öğrendiğinize göre, yolculuğunuzda bir sonraki adımı atmaya hazır mısınız? 

Finansal özgürlüğünüzün kontrolünü elinize almak ve yalnızca 10 $ ile kripto para birimi satın almak için bugün bir Kraken hesabı için kaydolun.