Kripto gözetimi nedir?

• Saklama, kontrol, velayet veya koruma altında olma durumudur
• Kripto saklama, bir kripto para cüzdanıyla ilişkili özel anahtarları saklayarak kripto parayı korumak için kullanılan yöntemi ifade eder
• Birden fazla kripto saklama biçimi vardır ve her birinin kendine özgü faydaları ve dezavantajları bulunur
• Kripto para saklamaya ve dijital varlıklarınızı güvence altına almaya yardımcı olmak için hem bağımsız hem de üçüncü taraf, ayrıca çevrimiçi ve çevrimdışı seçenekler mevcuttur

Nakit paranızı saklayan bir cüzdanın aksine, kripto cüzdanınızın aslında kripto paranızı saklamadığını anlamak önemlidir. Bunun yerine, kriptonuz kalıcı olarak blok zincirinde yaşar.

Kripto cüzdanınızın veya kripto yatırım platformunuzla ilişkili saklama cüzdanının aslında sakladığı şey, bir dizi özel anahtardır.

Özel anahtarlar, kriptografide kullanılan ve parolalara benzer şekilde işlev gören alfanümerik bir koddur.

Hem genel hem de özel anahtarlar, bir kripto cüzdanında tutulan fonların sahipliğini kanıtlamaya yardımcı olan uzun bir harf ve sayı dizisinden oluşur. Genel anahtarlarınızı, herkesle paylaşabileceğiniz bir banka hesap numarası veya kullanıcı adı olarak düşünebilirsiniz. 

Özel anahtarlar ise PIN'inize veya parolanıza benzer. Fonlarınıza erişmenizi sağlayan nihayetinde özel anahtarlardır ve bu nedenle, özel anahtarlarınız asla kimseyle paylaşılmamalıdır.

Özel anahtarlar, işlemleri dijital olarak imzalamak ve transferlere izin vermek için bir araç görevi görür. Bu dijital imza, özel anahtarlarınızın ayrıntılarını ifşa etmeden kripto varlığınızın sahipliğini blok zinciri ağına yayınlar.

Özel anahtarlarınız güvende olduğu sürece, kriptonuz da güvendedir. Saklama yönteminizi belirleyen nihayetinde özel anahtarlarınızı güvence altına alma şeklinizdir.

Özel anahtarlar, kriptografi ve kriptoyu güçlendiren teknoloji hakkında daha fazla bilgi edinmek isterseniz, Bilgi Merkezimizdeki Kripto paralar kriptografiyi nasıl kullanır? makalesine göz atabilirsiniz.

Genel olarak, özel anahtarlarınızı güvence altına alma çözümleri iki kategoriye ayrılabilir: sıcak ve soğuk depolama. Hangi saklama düzenlemesini seçerseniz seçin, özel anahtarlarınız bu cüzdan türlerinden birinde veya her ikisinde de tutulacaktır.

Sıcak depolama, internete bağlı kalan kendi kendine saklama çözümlerini ifade eder. Bu yazılım cüzdanları, çevrimiçi işlemler yapmanıza ve çeşitli borsa platformları ve merkeziyetsiz uygulamalar (dApps) ile etkileşim kurmanıza olanak tanır. 

Ancak, internete bağlı oldukları için sıcak cüzdanlar, soğuk depolama muadillerine göre bilgisayar korsanlığı girişimlerine karşı daha savunmasız olabilir. Ayrıca, cihazınızın IP adresi aracılığıyla uygulanan coğrafi kısıtlamalar nedeniyle erişimleri sınırlanabilir.

Soğuk depolama çözümleri, özel anahtarlarınızı tamamen çevrimdışı tutar ve genellikle kripto varlıklarınızı saklamanın en güvenli yolu olarak kabul edilir. Soğuk depolama çözümleriyle yapılan işlemler yerel olarak imzalanır, bu da onları bilgisayar korsanlığına karşı çok daha az savunmasız hale getirir.

Donanım cüzdanları, kripto paralarının tam sahipliğini almak isteyen tüketiciler için mevcut bir soğuk depolama çözümüdür. Birçok kripto yatırım platformu da platformlarının güvenliğini artırmak için müşterilerinin varlıklarını soğuk depolamada tutar.  

Nihayetinde, özel anahtarlarınızın korunması, saklama düzenlemeniz ve depolama seçenekleriniz tarafından belirlenir. Seçenekleriniz arasındaki tercihler, risk toleransınıza ve kabul etmeye istekli olduğunuz sorumluluk düzeyine bağlı olacaktır.

Birçok kişi, kripto para ve blok zinciri teknolojisinin insanlara eşi benzeri görülmemiş bir finansal bağımsızlık düzeyi sağladığına inanıyor. Bitcoin gibi kripto paralar merkeziyetsizdir ve bir hükümet, şirket veya başka bir aracı tarafından kontrol edilmez. Bu nedenle, bir kişi kripto para sahibi olduğunda, bu varlığı nasıl saklayacağı konusunda tam kontrol sahibi olabilir.

Bir borsa gibi üçüncü taraf bir kripto saklayıcısı özel anahtarlarınızı tuttuğunda, nihayetinde kriptonuzu kontrol etmekten onlar sorumludur. Bu kurumlar kriptonuzu kontrol ederken, varlıklarınız düzenleyici kısıtlamalara tabi olabilir veya güvenlik ihlallerinden kaynaklanan hırsızlık riskine maruz kalabilir.

Bu durum, kripto kendi kendine saklama hareketinde bir mantra olmaya devam eden popüler "Anahtarlar sizin değilse, coinler de sizin değildir" ifadesinin ortaya çıkmasına neden olmuştur.

Kendi özel anahtarlarınızın tam saklamasını üstlendiğinizde, varlıklarınızı yalnızca sizin kontrol ettiğinizi bilirsiniz. Finansal bağımsızlığı kripto para aracılığıyla elde etmenizi sağlayan bu tam kontrol (ve sorumluluk) düzeyidir.

Elbette, finansal bağımsızlığı yönetirken bu sorumluluk düzeyi kendi zorluklarını da beraberinde getirir. Cüzdanınızı bir barda bırakırsanız o fonlara erişiminizi kaybetmeniz muhtemel olduğu gibi, özel anahtarlarınızı kaybetmek de kriptonuz için aynı etkiye sahiptir. Kriptoyu kendi kendine saklarken, bir hata yapmanız durumunda arayabileceğiniz bir yardım hattı numarası yoktur ve fonlarınızı kurtarmanız pek olası değildir.

Ayrıca, varlıklar bağımsız olarak saklandığında, hiçbir borsa veya aracı varlıklarınızı sigortalayamaz ve hatanızdan kaynaklanan kayıplar için herhangi bir başvuru yolu yoktur.

Birçok kişi için, özel anahtarlarınızın güvenli bir şekilde saklanmasını üstlenmek için gereken sorumluluk düzeyi biraz bunaltıcı görünebilir. Bu nedenle, alternatif saklama çözümleri ortaya çıkmıştır.

Kısmi saklama çözümleri, özel anahtarları güvence altına alma sorumluluğunu birden fazla taraf arasında böler. Bu saklama yöntemi, birden fazla kişinin aynı kripto paraya erişebildiği ortak hesapları sürdürmek için kullanışlıdır.

Mevcut iki popüler kısmi saklama çözümü, çoklu imza (multisig) ve güvenli çok taraflı hesaplama (MPC) teknolojileridir.

Standart kriptografide, bir mesajın veya işlemin orijinalliğini ve bütünlüğünü kanıtlamak için tek bir kişi veya kuruluş tarafından bir imza oluşturulur.

Multisig ile, bir grup birey veya kuruluşun her birinin kendi özel anahtarları vardır. Bir işlemi onaylamak için tek bir imza gerektirmek yerine, multisig cüzdanları bir ağdaki işlemleri imzalamak için en az iki anahtar gerektirir. Varlık sahipleri genellikle bir işlemi onaylamadan önce 3 özel anahtardan 2'sinin veya 5 özel anahtardan 3'ünün eşleşmesini gerektiren multisig cüzdanları kurar.

Multisig, tek bir hata noktasının olmamasını ve hiçbir tarafın fonlar üzerinde tam kontrole sahip olmamasını sağlamaya yardımcı olur. Bu nedenle, multisig saklama, büyük varlık rezervlerini denetleyen birkaç kurucu ortağı olan merkezi platformlar arasında özellikle yaygındır.

Üç farklı anahtar gerektiren bir banka kasası hayal edin ve bankanın üç yöneticisinin her birinin bir anahtarı olsun. Kasayı açmak için, en az iki yöneticinin aynı anda anahtarlarını çevirmesi gerekir. Bu sistem, herhangi bir yöneticinin kasaya tek başına erişmesini engeller.

Multisig'in aksine, güvenli MPC, özel anahtarın işlevini ayrı taraflar arasında dağıtır. 

Her taraf kendi özel girdi verilerini tutar ancak nihayetinde tüm tarafların toplu girdilerini gerektiren bir işlevi yürütmek ister. Taraflar, bireysel girdilerini birbirlerine açıklamak istemezler. MPC protokolleri, şifrelenmiş veya gizli paylaşımlı veriler üzerinde hesaplama yapılmasına izin vererek bunu başarmalarını sağlar.

MPC süreci sırasında, her taraf hesaplamaya kendi payını katkıda bulunur ancak diğer tarafların katkıları hakkında herhangi bir bilgi edinmez. Her taraf yalnızca hesaplamanın çıktısını öğrenir, ancak bireysel girdiler sonunda gizli kalır.

Multisig gibi, sistem işlemi imzalamadan ve doğrulamadan önce önceden belirlenmiş sayıda anahtar paylaşımının bir işleme onay vermesi gerekir. Ancak, bu işlemi onaylama şekilleri farklıdır.

Siz ve arkadaşlarınızın bir pasta yapmak istediğinizi, ancak her birinizin katkıda bulunmak istediğiniz gizli bir malzemeye sahip olduğunuzu hayal edin. Her biriniz gizli malzemenizi MPC'nin içine giren kilitli bir kutuya koyabilirsiniz. MPC, malzemeleri kimsenin kutuların içinde ne olduğunu görmeden bir araya getiren sihirli bir kutu gibi davranır. Bunun yerine, yalnızca birleşen malzemeleri bitmiş, tamamen pişmiş pasta şeklinde ortaya çıkarır.

Multisig teknolojisinin aksine, güvenli MPC tamamen zincir dışı çalışır. Güvenli MPC, kısmi saklama düzenlemenizin ayrıntılarını (bir işlemi yürütmek için gereken onaylayıcı sayısı gibi) diğer blok zinciri kullanıcılarından gizli tutar.

Üçüncü taraf saklama düzenlemelerinde, bir kullanıcı dijital varlıklarıyla ilişkili özel anahtarların kontrolünü ele almak için bağımsız, nitelikli bir saklayıcıya güvenir. Geleneksel finans tanımına göre her zaman "saklayıcı" olmasalar da, Kraken gibi merkezi kripto para platformları, müşteriler varlıklarını platformda tutmayı seçtiklerinde üçüncü taraf saklama rolünü yerine getirir.

Saklama bankaları ve dijital varlık yöneticileri, alanda bulunan diğer üçüncü taraf saklayıcı türleridir. Ancak, bu hizmetler esas olarak dijital varlıklarını korurken daha özel hizmetler ve kurumsal kontroller gerektiren kurumsal yatırımcılara hitap etmektedir.

Üçüncü bir tarafın özel anahtarlarınızın saklamasını üstlenmesine izin vermenin birçok faydası ve dezavantajı vardır. Birçok yeni kripto kullanıcısı, üçüncü taraf saklama düzenlemesinin sunduğu erişim kolaylığını takdir eder.

Kendi kendine saklamanın önemli sorumluluğu ortadan kalktığında, kullanıcılar dijital varlıkları kişisel bir kripto cüzdanından önce transfer etmeye gerek kalmadan platformlar arasında daha kolay bir şekilde takas edebilir ve transfer edebilir. Birçok üçüncü taraf saklayıcı, bazı saldırılar durumunda kripto varlıkları için sigorta da sunabilir.

Ancak, özel anahtarlarınızı nihayetinde üçüncü taraf yönettiği için, saklayıcı coinlerinizi etkili bir şekilde kontrol eder. Bazı durumlarda, işlemlerinizi sınırlamayı, fonlarınızı dondurmayı veya hatta cüzdanınıza erişimi engellemeyi seçebilirler. Uluslararası düzenleyiciler de bu eylemleri yapmalarını isteyebilir. Ayrıca, üçüncü taraf iflas ederse, bu süreçte tüm fonlarınızı da kaybedebilirsiniz.

Özel anahtarlarınızın korunması, saklama düzenlemeniz ve depolama seçenekleriniz tarafından belirlenir. Seçenekleriniz arasındaki tercihler, risk toleransınıza ve kabul etmeye istekli olduğunuz sorumluluk düzeyine bağlı olacaktır.

Nihayetinde, göz önünde bulundurulması gereken zıt faktörler güvenlik ve kontrol ile erişilebilirlik ve kolaylıktır.

Kendi kendine saklama bazıları için en güvenli seçenek olsa da, fonlarınıza erişebilen tek kişi olmanın getirdiği muazzam sorumluluk çok büyük bir yük olabilir.

Bu arada, bireyler başkalarının kripto paralarını kontrol etmede bir rol oynamasına izin verdiklerinde, kolaylık lehine bir kontrol düzeyinden vazgeçerler.

Kripto para hedeflerinize bağlı olarak, farklı saklama yöntemleri uygun olabilir.

Kripto paralarını aktif olarak takas etmek isteyenler için üçüncü taraf saklama en etkili seçenek olabilir. Ancak, kriptolarını uzun vadede hodl etmek isteyenler için kendi kendine saklama en güvenli çözüm olabilir.

Kripto paranızı saklamanın farklı yollarını öğrendiğinize göre, yolculuğunuzda bir sonraki adımı atmaya hazır mısınız? 

Finansal özgürlüğünüzün kontrolünü ele almak ve 10 $ gibi düşük bir miktarla kripto para satın almak için bugün bir Kraken hesabı açın.