DAO Nedir? (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon)

Merkeziyetsiz otonom organizasyon (DAO), kodunun kolektif yönetimi için kullanıcılara yerleşik bir model sunan, bir blok zinciri üzerinde çalışan bir yazılımdır.

DAO'lar, yönetim kurulları, komiteler ve yöneticiler tarafından yönetilen geleneksel organizasyonlardan farklıdır. Sınırlı bir grup tarafından yönetilmek yerine, DAO'lar kodda yazılı olan ve paylaşılan bir yazılımı çalıştıran bilgisayar ağı tarafından uygulanan bir dizi kural kullanır.

Bir DAO'nun üyesi olmak için kullanıcıların öncelikle DAO'ya kripto para birimini satın alarak katılması gerekir. Varlığı elinde tutmak, kullanıcılara genellikle tuttukları miktarla orantılı olarak teklifler ve güncellemeler üzerinde oy kullanma yetkisi verir.

Bir DAO'nun ilk başarılı örneği, tüccarları ve müşterileri merkezi bir otorite olmadan birbirine bağlayan sanal bir e-ticaret platformu olan BitShares'ti. O zamanlar Bitshares, kurucusu Dan Larimer tarafından ortaya atılan merkeziyetsiz otonom şirket (DAC) olarak adlandırılıyordu.

Önemli bir not olarak, Ethereum üzerinde oluşturulan ilk DAO olan The DAO, bilgisayar korsanlarının kodda bir açık bulmasıyla tartışmalara yol açmıştı.

DAO'lar hala başlangıç aşamasında olsa da, günümüzde birçok DAO mevcuttur.

Operasyonel DAO'lara örnek olarak, kullanıcıları tarafından yönetilen bir kripto para birimi olan DASH, bir stabilcoin'i sürdüren bir yazılım olan MakerDAO ve bir tahmin piyasası platformu olan Augur verilebilir.

Diğer kullanım alanları arasında Steemit gibi sosyal medya platformlarını veya Decentraland gibi paylaşılan sanal dünyaları işletmeleri için kullanıcıları teşvik etmek yer alır.

DAO'lar, kuralların ve düzenlemelerin açık kaynak kod kullanılarak oluşturulduğu ve akıllı sözleşmeler aracılığıyla uygulandığı bir şirket yapısını taklit etmeyi amaçlar.

Eğer aşina değilseniz, akıllı sözleşmeler belirli koşullar karşılandığında yürütülecek şekilde programlanmış anlaşmalardır. Bu kurallar genellikle DAO paydaşları tarafından belirlenir.

Geleneksel organizasyonların aksine, DAO'larda hiyerarşi yoktur. Bunun yerine, organizasyonun çıkarlarını üyelerinin çıkarlarıyla uyumlu hale getirmek için DAO'lar, hedeflerine ulaşmak için dağıtılmış bir kullanıcı ağını teşvik eder.

Bir DAO'nun temel özelliklerinden biri, bu aktörleri teşvik etmek ve organizasyonun sorunsuz çalışmasını sağlamak için kullanılan dahili sermayedir.

Orijinal kurallar belirlenip akıllı sözleşmelere programlandıktan sonra, DAO'lar genellikle erişmek isteyen herkesin katılabileceği bir fonlama aşamasına girer.

Fonlama aşamasının sonunda, DAO canlı ve operasyonel kabul edilir ve organizasyonla ilgili tüm önemli kararlar, kullanıcıların teklifler üzerinde fikir birliğine varmasıyla alınır.

Kripto paraları bir oylama sözleşmesine sahip olarak ve kilitleyerek, kullanıcılar teklifler üzerinde oy kullanma yeteneği kazanır; oylama ağırlığı kilitlenen kripto para miktarıyla orantılıdır.

Teklif daha sonra önceden belirlenmiş ağ konsensüs kurallarına göre yürürlüğe konur ve oy verenler katılımları için ek kripto para ile ödüllendirilir.
 

Ethereum'u DAO'lar oluşturmak için en iyi seçenek yapan şeyin ne olduğunu öğrenmek mi istiyorsunuz? Daha derinlemesine bilgi edinmek için Kraken'ın Öğrenim Merkezi'nde bulunan “Ethereum Nedir?” sayfasına göz atın.

Günümüzde çoğu blok zincirini güçlendiren konsensüs mekanizmaları hakkında daha fazla bilgi edinmek isterseniz, Kraken'ın “Proof of Work ve Proof of Stake Karşılaştırması” sayfasını ziyaret edebilirsiniz.