EOSIO Nedir? (EOS)

EOSIO, merkeziyetsiz uygulama (dapp) adı verilen yeni bir program türünün çalışmasını kolaylaştırmak için tasarlanmış bir blok zinciridir. 

Teknolojisi, dApp'leri çalıştırmak için blok zincirlerini kullanmadaki tarihsel sorunları çözmeye çalışır; zira popüler uygulamalar, Ethereum (ETH) gibi daha büyük, daha gelişmiş blok zincirlerinde bile kapasiteyi tıkamış ve tüm kullanıcılar için performans sorunlarına yol açmıştır.

dApp performansına öncelik veren yeni blok zincirlerinden biri olan EOSIO, saniyede daha fazla işlemi onaylamak ve işlem yapan kullanıcılardan alınan ücretleri ortadan kaldırmak için tasarım seçimleri yapmıştır. 

Ancak, onu rakip blok zincirlerinden ayıran başka önemli farklılıklar da vardır.

Birincisi, EOSIO programcıları, yeni projeye özel bir programlama dili yerine C++, Java ve Python gibi WebAssembly dillerini kullanarak dApp'ler geliştirebilirler. 

Ayrıca, EOSIO'da yazılım güncellemeleri EOS kullanılarak oylama yoluyla belirlenir. EOS, EOSIO'daki yerel kripto para birimidir ve blok zincirinin işletme maliyetlerini ödemek için gereklidir.

EOSIO, bir yıl süren satış boyunca 1 milyar EOS satarak 4 milyar doların üzerinde para toplayan, şimdiye kadarki en büyük ilk coin arzını (ICO) gerçekleştirmesiyle tanınır.

O zamandan beri, EOS.IO, resmi web sitesi aracılığıyla yol haritasının durumu hakkında kullanıcıları bilgilendirmeye devam etti. Daha düzenli güncellemeler için, ağ ve gelişen teknolojisi hakkında ipuçları ve eğitimler içeren EOS blogunu favorilerinize ekleyebilirsiniz.

2017 yılında Dan Larimer ve Brenden Blumer tarafından kurulan Block.One, EOSIO protokolünü geliştiren özel şirkettir. Larimer, blok zinciri geliştiricileri arasında önemli bir isimdir. EOSIO'ya ek olarak, ilk merkeziyetsiz borsa olan BitShares'i ve ilk kripto sosyal medya ağı olan Steemit'i tasarlamıştır. 

Block.one'ın Baş Teknoloji Sorumlusu olarak Larimer, EOSIO yazılımının arkasındaki baş mimardır. Ayrıca, EOSIO blok zincirinin işletilmesinde kullanılan delege edilmiş hisse ispatı (DPoS) konsensüs mekanizmasını yaratmasıyla da tanınır.
 

EOSIO blok zinciri, gerçek bir bilgisayarın performansını taklit etmek üzere tasarlanmıştır ve yazılımın kendisi, işlemlerinde bazı tanıdık bilgi işlem kavramlarını kullanır. 

Örneğin, EOSIO blok zincirine güç veren üç tür kaynak vardır. 

Bunlar:

• Bant Genişliği (Disk) – ağ üzerinden bilgi aktarımı için gereklidir
• Hesaplama (CPU) – bir dApp çalıştırmak için gereken işlem gücü
• Durum Depolama (RAM) – verileri blok zincirinde depolamak için kullanılır 

EOSIO'daki bu üç kaynağın tamamını satın almak için EOS gereklidir, yani geliştiricilerin başlattıkları dApp'leri çalıştırmak için EOS satın almaları gerekir. 

Özellikle, EOSIO üzerinde inşa edilen dApp'ler, kullanıcıların işlemler için ödeme yapmasını gerektirmez, bu da dApp kullanıcıları için EOS'u ücretsiz transfer edilebilir hale getirir. Ancak bu maliyetler EOSIO'da ortadan kalkmaz, sadece ağ kaynakları için ödeme yapması gereken dApp geliştiricilerine aktarılır.

Delege Edilmiş Hisse İspatı (DPoS)

Blok zincirini güvence altına almak için EOSIO, delege edilmiş hisse ispatı (DPoS) adı verilen bir sistem kullanır.

DPoS, blok zincirinde bir sonraki bloğu kimin oluşturabileceğine karar vermek için gerçek zamanlı bir oylama ve itibar sistemi kullanır. Bu, EOS sahibi herkesin ağı işletmeye yardımcı olabileceği anlamına gelir, ancak ne kadar çok token'a sahip olursanız, yazılım tarafından seçilme olasılığınız o kadar artar.

Her EOS token'ı, platformun geliştirilmesini desteklemek için kullanılabilecek bir oyu temsil etmek üzere kilitlenebilir veya “stake edilebilir”. 

Yönetişim 

EOSIO, kullanıcılarının yazılımın kurallarını değiştirmek için oy kullanmasını ve kararlar almasını sağlayan özelliklerle yönetişime daha aktif bir yaklaşım sergiler. 

EOS sahibi olmak, bir kullanıcıya kararlar üzerinde oy kullanma yeteneği verir ve blok üreticileri, onaylanan kararları uygulamaktan sorumludur. Her iki grup da tüm EOSIO kullanıcıları arasındaki kuralları kodlayan bir yönetim belgesi olan “EOS Anayasası”nı değiştirmek için oy kullanabilir. 

Bu, EOS blok üreticilerine ağ kullanıcıları üzerinde geniş yetkiler verir. 

Örnek olarak, EOS blok üreticileri hesapları dondurma yeteneğine sahiptir. (Bir hesabı dondurmak için 21 EOS blok üreticisinden sadece 15'inin fonları kilitlemek için oy kullanması gerekir.)

Bu durum, EOSIO blok zincirinin tasarımının merkezi kontrol ve kötüye kullanım kurbanı olabileceği eleştirilerine yol açmıştır. 
 

EOS, EOSIO blok zincirindeki dApp'lere ve yönetişime güç vermek için gereklidir.

Akıllı Sözleşmeler ve dApp'ler

Yeni dApp'ler oluşturmak ve başlatmak için EOSIO geliştiricileri, akıllı sözleşmeler adı verilenleri kullanmalıdır.

Akıllı sözleşmeler belirli gereksinimlere bağlıdır ve bu gereksinimler karşılandığında blok zincirinde yürütülür. Bir araya getirildiğinde, akıllı sözleşmeler daha karmaşık dApp'ler oluşturabilir. 

EOS üzerindeki dApp örnekleri arasında bir emlak ticaret oyunu olan Upland ve eylemlerin kripto para birimiyle desteklendiği bir rol yapma oyunu olan EOS Dynasty bulunmaktadır. 

Tüm dApp'ler gibi, bu programların da akıllı sözleşmelerinin gerektirdiği hesaplamayı gerçekleştirmek için blok zincirine ödeme yapmak üzere EOS satın alması ve stake etmesi gerekir. 

Staking ve Oylama

dApp'leri çalıştıran geliştiricilerin stake ettikleri EOS ile yapabilecekleri konusunda kısıtlamalar vardır.

Örneğin, EOSIO yazılımı, dApp'lerin blok zincirinin mevcut kapasitesinin bir yüzdesini, 3 gün boyunca stake ettikleri token sayısıyla orantılı olarak tüketmesini sağlar.

Belirli bir dApp geliştiricisi token'larının %0,5'ine sahipse, CPU'sunun eşdeğer miktarını kullanabilir. Bu, geliştiricileri sürekli olarak EOS satın almaya ve tutmaya teşvik eder. 

Bunlar arasında RAM, EOS'a değer katmada belki de en önemli kaynaktır, çünkü EOSIO'da bilgi depolayan geliştiricilerin bu veriler silinene kadar token'ları tutmaları gerekir. 

Bu veriler silindiğinde, staking sözleşmelerinde kilitli olan EOS dolaşımdan çıkarılır ve kalan EOS arzının değeri artar.

Token Ekonomisi

Kullanıcılar, oluşturulabilecek EOS token'ı sayısında bir sınır olmadığını unutmamalıdır. Ayrıca, her blok oluşturulduğunda, piyasaya yeni EOS coin'leri sürülür. 

Yazılım kurallarına göre, EOS coin'lerinin miktarı her yıl %5 oranında artırılabilir, bu da EOS fiyatı üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabilir. 
 

EOSIO, merkeziyetsiz uygulamalar oluşturmak veya kullanmak isteyen geliştiriciler için ilgi çekici olabilir.

Diğer blok zincirlerinde dApp'ler başlatmış olan geliştiriciler, EOSIO'nun sunduğu kullanıcı deneyiminin, EOSIO'nun işlem yapan kullanıcılara maliyet yansıtmaması nedeniyle blok zincirine geçmeyi tercih edilebilir bulabilirler. 

Yatırımcılar da, blok zincirinde program çalıştırmanın uzun vadeli vaadine inanıyorlarsa ve dApp geliştiricilerinin yeni ve özgün kreasyonları piyasaya sürmek için EOS kullanmaya devam edeceklerine inanıyorlarsa, portföylerine EOS eklemeyi düşünebilirler. 
 

Şimdi bir miktar EOS satın almak için bir sonraki adımı atmaya hazırsınız!