THORChain nedir? (RUNE)

THORChain, kullanıcıların blockchain ağları arasında varlık takas etmesine olanak tanıyan merkeziyetsiz bir zincirler arası likidite protokolüdür.
 
Merkeziyetsiz finans (DeFi) alanından çıkan en önemli yeniliklerden biri, otomatik piyasa yapıcı (AMM) modelidir. AMM'ler, kripto kullanıcılarının belirli bir oranda kripto para birimini likidite havuzu adı verilen bir yere yatırmasına olanak tanır. Katılımcılar daha sonra bu havuzlanmış fonları, havuzlanmış kripto para birimlerinin işlem çifti olarak hareket etmesiyle, işlemleri gerçekleştirmek için kullanır. 
 
Uniswap ve Balancer gibi DeFi protokolleri, kullanıcıların eşler arası, merkeziyetsiz bir şekilde varlık takas etmesine izin vermek için likidite havuzlarını kullanır. Ancak, AMM'lerin çoğu yalnızca Ethereum gibi tek bir blockchain ağı içinde işlemlerin gerçekleşmesine izin verir.
 
THORChain, Cosmos yazılım geliştirme kitine (SDK) dayalı merkeziyetsiz bir borsa (DEX) şeklinde bir çözüm sunar. AMM tabanlı protokolü, daha önce birlikte çalışamayan blockchain'ler arasında kripto para birimlerini takas etmek için gereken arka uç teknolojisini sağlar.
 
RUNE tokeni, THORChain ağını güçlendirir. RUNE, platformun likidite havuzlarındaki her varlığa eşlik eden bir eşleştirme tokeni olarak kullanılır. Bu nedenle, RUNE, kullanıcıların ağdaki hem faydasını hem de değerini artıran, işlemleri gerçekleştirmek için likidite havuzuna yatırdığı ikinci token olarak hizmet eder. RUNE ayrıca ücretleri ödemek, yönetişim için bir temel sağlamak ve THORChain ağını güvence altına almak için de kullanılır.

THORChain, 2018 yılında Binance Dexathon'da bir geliştirici ekibi tarafından oluşturuldu. Kurucular ve geliştiriciler büyük ölçüde anonim kaldığı için, THORChain topluluğu şirketin halka açık imajının çoğunu yönlendiriyor.
 
Proje, Temmuz 2019'da ilk DEX arzı (IDO) ile 1,5 milyon dolar topladı. Aynı ay, THORChain ekibi ilk piyasa ürünleri olarak BEPSwap'i tanıttı. BEPSwap, BNB Chain (önceden Binance Smart Chain olarak biliniyordu) üzerindeki BEP-2 tokenleri arasında takasları sağlayan bir DEX'tir.
 
THORChain, Nisan 2021'de Bitcoin, Ethereum, Litecoin ve diğer varlıklar arasında zincirler arası takaslara izin veren çok zincirli chaosnet'i (MCCN) yayınladı. Ancak, Temmuz 2021'de ağ, art arda gelen saldırılar sonucunda 13 milyon dolardan fazla kayıp yaşadı.
 
Geliştiriciler, hataları düzeltmek, kodu iyileştirmek ve ağ güvenliğini artırmak için çalıştı ve sonunda Ekim 2021'e kadar THORChain protokolü tarafından desteklenen 5 ağdan 4'ünü geri yükledi. Projenin yenilenmesini destekleyen aynı ay yapılan özel bir token satışı, IDEO CoLab Ventures liderliğinde 3,75 milyon dolar getirdi.

THORChain, ağın zincirler arası altyapısını entegre eden bir ürün ve hizmet ekosistemini destekler. THORChain ağını ön uç arayüzü olarak kullanan ilk çok zincirli DEX olan THORSwap gibi platformlar, zincirler arası takasları kolaylaştırmak için THORChain'i kullanır. THORSwap, kullanıcıların takas etmek istedikleri iki varlığı seçmelerine olanak tanır ve protokol, ağ etkinliğine göre ücretleri otomatik olarak hesaplar. 
 
THORChain üzerinde gerçekleşen takaslar, ağın RUNE'un her takas için aracı olarak kullanıldığı sürekli bir likidite havuzu (CLP) kullanmasıyla mümkün olur. 
 
THORChain üzerinde herhangi 2 varlık takas edildiğinde, aslında 2 farklı havuz arasında takas edilirler. Bunun nedeni, THORChain üzerindeki her likidite havuzunun RUNE'u mevcut varlıklarla eşleştirmesidir. Örneğin, bir THORChain kullanıcısı USDT'yi ETH ile takas etmek isterse, önce USDT'lerini bir havuzda RUNE ile takas eder, ardından RUNE'larını bir sonraki havuzda ETH ile takas eder.
 
THORChain durum makinesi, bir varlığı RUNE ile takas eder, ardından ikinci bir havuza taşır ve RUNE'u kullanıcının istediği varlıkla takas eder. Bu, kullanıcının kriptosunu RUNE'a dönüştürmesine veya RUNE'un velayetini almasına gerek kalmadan gerçekleştirilir.  
 
THORChain'in CLP likidite modeliyle, protokol dalgalanan likidite talebine yanıt verebilir. 
 
Ayrıca, THORChain katılımcıları için dört ana rol vardır:

• Likidite sağlayıcıları (LP'ler): LP'ler, blok ödülleri ve takas işlem ücretleri karşılığında likidite havuzlarına varlık sağlar. Ödüller, havuzun etkinliğine ve LP'nin tokenlerinin havuz içindeki payına göre hesaplanır.
• Takasçılar: Takasçılar, THORChain üzerinde çeşitli kripto varlıkları arasında işlem yapan kullanıcı tabanıdır.
• Trader'lar: THORChain, diğer borsa platformlarındaki piyasa fiyatlarına kıyasla THORChain üzerinde ya düşük değerli ya da aşırı değerli olan varlıkları arayan arbitraj trader'larına güvenir. Arbitrajcılar, havuzdaki bu varlıkların fiyatları mevcut piyasa fiyatlarını yansıtana kadar birden fazla borsa arasında varlıkları alıp satarak likidite havuzlarını yeniden dengeler.
• Düğüm operatörleri: Düğüm operatörleri, ağı desteklemek ve THORChain'in proof-of-stake konsensüs mekanizmasına katılmak için belirli bir miktarda RUNE bağlar. Bu operatörlerin anonim kalmaları talimatı verilir ve "churning" adı verilen bir süreçte güvenilirliklerine göre ağa dahil edilir ve çıkarılırlar.

THORChain'in zincirler arası işlevselliği, yerel tokeni RUNE'un kullanımına dayanır. Her varlık kendi likidite havuzunda RUNE ile eşleştirildiği için, ağdaki her takas için RUNE gereklidir. 
 
RUNE ayrıca şunlar için de kullanılır: 

•  Ücret ödemek
• Likidite sağlayıcılarını ödüllendirmek
• THORChain ağını güvence altına almak (RUNE stake ederek)
• Düğümlerin işlem ücretlerini karşılamak
• THORChain protokolü için yönetişim sağlamak

 
THORChain düğümleri, ağın likidite havuzlarındaki varlıkların değerine göre belirli bir miktarda RUNE bağlamalıdır. Bu, düğüm operatörlerinin kötü niyetli davranmasını engeller ve RUNE'a olan ek talebi artırır.
 
Başlangıçta, yaklaşık 1 milyar RUNE tokeninin maksimum arzı vardı, ancak arz 2019'da 500 milyona düşürüldü. Bu token yakımından sonra, tokenlerin %44,09'u hizmet düğümlerine, %10,4'ü operasyonel maliyetlere, %10'u topluluğa ve %10'u ekibe ve danışmanlara tahsis edildi. Kalan tokenler proje finansmanı için ayrıldı.

RUNE, THORChain ağında likidite sağlayıcıları, düğüm operatörleri ve daha fazlası olarak hareket eden katılımcılar tarafından kullanılır. THORChain üzerinde arbitraj ticaretine katılmak isteyenler, THORChain likidite havuzlarındaki dengesizliklerden kaynaklanan olası arbitraj fırsatlarından yararlanmak için RUNE tutmak isteyebilirler.
 
Kripto trader'ları, zincirler arası birlikte çalışabilirliği RUNE gibi bireysel kripto para birimleri için bir değer sürücüsü olarak da görebilirler. Spekülatif trader'lar, platform token için ek işlevler geliştirdikçe fiyatların gelecekte artabileceği düşüncesiyle RUNE'u sırf bu nedenle tutmayı bile seçebilirler.

Bir sonraki adımı atmaya hazır mısınız? THORChain (RUNE) satın almak için aşağıdaki düğmeye tıklayın ve Kraken'de bugün başlayın!