THORChain nedir? (RUNE)

THORChain, kullanıcıların blockchain ağları arasında varlık takası yapmasına olanak tanıyan merkeziyetsiz bir zincirler arası likidite protokolüdür.
 
Merkeziyetsiz finans (DeFi) alanındaki en önemli yeniliklerden biri, otomatik piyasa yapıcı (AMM) modelidir. AMM'ler, kripto kullanıcılarının belirli bir oranda kripto para birimini likidite havuzu adı verilen bir yere yatırmasına olanak tanır. Katılımcılar daha sonra bu birleştirilmiş fonları takas yapmak için kullanır ve birleştirilmiş kripto para birimleri alım satım çifti görevi görür. 
 
Uniswap ve Balancer gibi DeFi protokolleri, kullanıcıların varlıkları eşler arası, merkeziyetsiz bir şekilde takas etmelerine olanak tanımak için likidite havuzlarını kullanır. Ancak, AMM'lerin çoğu, alım satımların yalnızca Ethereum gibi tek bir blockchain ağı içinde gerçekleşmesine izin verir.
 
THORChain, Cosmos yazılım geliştirme kitine (SDK) dayalı merkeziyetsiz bir borsa (DEX) şeklinde bir çözüm sunar. AMM tabanlı protokolü, daha önce birlikte çalışamayan blok zincirleri arasında kripto para birimlerini takas etmek için gereken arka uç teknolojisini sağlar.
 
RUNE tokenı, THORChain ağına güç verir. RUNE, platformun likidite havuzlarındaki her varlığa eşlik eden bir eşleştirme tokenı olarak kullanılır. Bu nedenle RUNE, kullanıcıların alım satım yapmak için likidite havuzuna yatırdığı ikinci token görevi görerek ağ üzerindeki hem faydasını hem de değerini artırır. RUNE ayrıca ücretleri ödemek, yönetişim için bir temel sağlamak ve THORChain ağını güvence altına almak için de kullanılır.

THORChain, 2018 yılında Binance Dexathon'da bir geliştirici ekibi tarafından oluşturuldu. Kurucular ve geliştiriciler büyük ölçüde anonim kaldığı için, şirketin halka açık imajının büyük bir kısmını THORChain topluluğu yönlendirmektedir.
 
Proje, Temmuz 2019'da ilk DEX arzı (IDO) ile 1,5 milyon dolar topladı. Aynı ay içinde, THORChain ekibi BEPSwap'i ilk piyasa ürünü olarak tanıttı. BEPSwap, BNB Chain (önceden Binance Smart Chain olarak biliniyordu) üzerindeki BEP-2 tokenları arasında takas yapılmasını sağlayan bir DEX'tir.
 
THORChain, Nisan 2021'de çok zincirli chaosnet'i (MCCN) piyasaya sürdü ve Bitcoin, Ethereum, Litecoin ve diğer varlıklar arasında zincirler arası takaslara olanak tanıdı. Ancak, Temmuz 2021'de ağ, arka arkaya yaşanan hack olayları nedeniyle 13 milyon dolardan fazla kayıp yaşadı.
 
Geliştiriciler hataları düzeltmek, kodu iyileştirmek ve ağ güvenliğini artırmak için çalıştı ve sonunda Ekim 2021'e kadar THORChain protokolü tarafından desteklenen 5 ağdan 4'ünü geri yükledi. Projenin yenilenmesini destekleyen, aynı ay gerçekleşen özel bir token satışı, IDEO CoLab Ventures liderliğinde 3,75 milyon dolar gelir sağladı.

THORChain, ağın zincirler arası altyapısını entegre eden bir ürün ve hizmet ekosistemini destekler. THORSwap gibi platformlar — THORChain ağını ön uç arayüzü olarak kullanan ilk çok zincirli DEX — zincirler arası takasları kolaylaştırmak için THORChain'i kullanır. THORSwap, kullanıcıların takas etmek istedikleri iki varlığı seçmelerine olanak tanır ve protokol, ağ etkinliğine göre ücretleri otomatik olarak hesaplar. 
 
THORChain üzerinde gerçekleşen takaslar, ağın sürekli likidite havuzu (CLP) kullanımıyla mümkün hale gelir; bu havuzda RUNE her takas için bir aracı olarak kullanılır. 
 
THORChain üzerinde herhangi 2 varlık takas edildiğinde, bunlar aslında 2 farklı havuz arasında takas edilir. Bunun nedeni, THORChain üzerindeki her likidite havuzunun RUNE'u mevcut varlıklarla eşleştirmesidir. Örneğin, bir THORChain kullanıcısı USDT'yi ETH ile değiştirmek isterse, önce USDT'sini bir havuzda RUNE ile takas eder, ardından RUNE'unu bir sonraki havuzda ETH ile takas eder.
 
THORChain durum makinesi bir varlığı RUNE ile takas eder, ardından ikinci bir havuza taşır ve RUNE'u kullanıcının istediği varlık ile takas eder. Bu, kullanıcının kriptosunu RUNE'a dönüştürmek veya RUNE'un velayetini almak zorunda kalmadan gerçekleştirilir.  
 
THORChain'in CLP likidite modeliyle protokol, dalgalanan likidite talebine yanıt verebilir. 
 
Ek olarak, THORChain katılımcıları için dört ana rol vardır:

• Likidite sağlayıcıları (LP'ler): LP'ler, blok ödülleri ve takas işlem ücretleri karşılığında likidite havuzlarına varlık sağlar. Ödüller, havuzun etkinliğine ve LP'nin havuzda temsil edilen token payına göre hesaplanır.
• Takasçılar: Takasçılar, THORChain üzerinde çeşitli kripto varlıkları arasında işlem yapan kullanıcı tabanıdır.
• Tacirler: THORChain, diğer borsa platformlarındaki piyasa fiyatlarına kıyasla THORChain üzerinde ya değeri düşük ya da değeri yüksek varlıkları arayan arbitraj tacirlerine güvenir. Arbitrajcılar, havuzdaki varlıkların fiyatları mevcut piyasa fiyatlarını yansıtana kadar birden fazla borsa arasında varlıkları alıp satarak likidite havuzlarını yeniden dengeleyerek dengeyi sağlar.
• Düğüm operatörleri: Düğüm operatörleri, ağı desteklemek ve THORChain'in proof-of-stake konsensüs mekanizmasına katılmak için belirli bir miktarda RUNE bağlar. Bu operatörlerin anonim kalması talimatı verilir ve "churning" adı verilen bir süreçte güvenilirliklerine göre ağa dahil edilir veya çıkarılırlar.

THORChain'in zincirler arası işlevselliği, yerel token'ı RUNE'un kullanımına dayanır. Her varlık kendi likidite havuzunda RUNE ile eşleştirildiğinden, RUNE ağdaki her takas için gereklidir. 
 
RUNE ayrıca şunlar için de kullanılır: 

•  Ücret ödemek
• Likidite sağlayıcılarını ödüllendirmek
• THORChain ağını güvence altına almak (RUNE stake ederek)
• Düğümlerin işlem ücretlerini karşılamak
• THORChain protokolü için yönetişim sağlamak

 
THORChain düğümleri, ağın likidite havuzlarındaki varlıkların değerine göre belirli bir miktarda RUNE bağlamak zorundadır. Bu, düğüm operatörlerini kötü niyetli hareket etmekten caydırır ve RUNE için ek talep oluşturur.
 
Başlangıçta yaklaşık 1 milyar RUNE token'ı maksimum arzı vardı, ancak arz 2019'da 500 milyona düşürüldü. Bu token yakımından sonra, token'ların %44,09'u hizmet düğümlerine, %10,4'ü operasyonel maliyetlere, %10'u topluluğa ve %10'u ekibe ve danışmanlara tahsis edildi. Geri kalan token'lar proje finansmanı için saklandı.

RUNE, THORChain ağındaki likidite sağlayıcıları, düğüm operatörleri ve daha fazlası olarak hareket eden katılımcılar tarafından kullanılır. THORChain üzerinde arbitraj ticaretine katılmak isteyenler, THORChain likidite havuzlarındaki dengesizliklerden doğabilecek olası arbitraj fırsatlarından yararlanmak için RUNE tutmak isteyebilirler.
 
Kripto tacirleri, zincirler arası birlikte çalışabilirliği RUNE gibi bireysel kripto para birimleri için bir değer itici gücü olarak da görebilirler. Spekülatif tacirler, platform token için ek işlevler geliştirdikçe fiyatların gelecekte artabileceği düşüncesiyle RUNE'u sadece bu nedenle tutmayı bile seçebilirler.

Sonraki adımı atmaya hazır mısınız? Bugün Kraken'de THORchain (RUNE) satın almak için aşağıdaki düğmeye tıklayın!