Zcash Nedir? (ZEC)

Daha iyi bilinen gizlilik kripto para birimlerinden biri olan Zcash (ZEC), işlem yaparken kullanıcılara isteğe bağlı anonimlik sunmak için kriptografideki gelişmeleri kullanır. 

Zcash'ten önce, kripto para birimleri çoğunlukla Bitcoin (BTC) gibi “takma adlı” olacak şekilde tasarlanmıştı; bu, kullanıcıların takas ettiği miktar, fon gönderdikleri adresler ve fon aldıkları adresler hakkındaki verilerin her zaman blok zincirinde herkesin görmesi için kaydedildiği anlamına geliyordu. 

Bu nedenle, insanların kripto para birimlerini gizlilik için övdüğünü duysanız da, bu varsayılan olarak böyle değildir. Veriler, şirketler, hükümetler veya kötü niyetli aktörler tarafından olsun, işlemleri yapan kişilere geri bağlanabilir (ve bazen bağlanır). 

2016'da piyasaya sürülen Zcash, blok zincirinde depolanan işlem ve adres verilerini şifrelemek için tasarlanmış “korumalı adresler” sunarak daha yüksek bir gizlilik düzeyi sağladı. 

Yine de Zcash, kullanıcılara istedikleri anonimlik düzeyini seçme olanağı sunar ve iki tür adres sağlar: şeffaf adresler (blok zincirinde görünenler) ve korumalı adresler (görünmeyenler). 

Kullanıcılar, bu iki adres türü arasında da işlem gönderebilir, ancak bu ek gizlilik hususlarını beraberinde getirir.

Zcash'in tarihi, 2013 yılında Zerocoin teknik incelemesinin (profesörler Matthew Green ve Eli Ben-Sasson'un yanı sıra daha geniş bir kriptograf ve akademisyen grubunun yazdığı) yayınlanmasıyla başlar.

Yazarlar, Bitcoin'in tasarımının kullanıcı gizliliğini tehlikeye attığına inanıyorlardı ve buna yanıt olarak yeni çözümler sundular. Ancak projenin sınırlamaları vardı. Birincisi, Zerocoin Bitcoin için tasarlanmıştı ve bu da blok zincirinde bir dizi karmaşık değişikliği gerektirecekti.

Bu çalışma daha sonra 2015 yılında kriptograf Zooko Wilcox tarafından, Zerocoin'in arkasındaki fikirlerin yeni bir kripto para birimi oluşturmak için nasıl kullanılabileceğini araştırmak üzere bir startup kurduğunda ilerletildi. 

Zcash 2016'da duyuruldu ve o yılın Ekim ayında halka açıldı.

Son teknoloji kriptografisini etkinleştirmek için Zcash blok zincirinin diğer kripto para birimlerinden benzersiz bir şekilde kurulması gerekiyordu. Bu süreç (“Zcash töreni” veya “Zcash güvenilir kurulumu” olarak adlandırılır) proje hakkındaki birçok eleştirinin temelini oluşturmaktadır.

Birincisi, Zcash'in yaratıcılarının, özel bir anahtarın parçalarını kullanarak blok zinciri için esasen bir ana genel anahtar oluşturmak üzere dünyanın dört bir yanından insanlara güvenmesini gerektiriyordu. 

Katılımcılara daha sonra kalan verileri gelecekteki manipülasyonlardan korumak için yok etmeleri talimatı verildi. (Daha fazla ayrıntı burada bulunabilir.) 

Böyle bir yaklaşımın dezavantajı, teorik olarak güvenli olsa da, törenin amaçlandığı gibi yapıldığını kimsenin asla kanıtlayamamasıdır. (Bu konudaki bakış açıları çeşitlilik göstermektedir.) 

2020 itibarıyla, CEO Zooko Wilcox liderliğindeki Electric Coin Company, Zcash blok zincirini geliştirmek için çalışan büyük bir kriptograf ekibini istihdam etmektedir. Bu çalışma, kar amacı gütmeyen Zcash Vakfı tarafından da desteklenmektedir. 

Her iki grup da fonlarının bir kısmını Zcash protokolü tarafından yeni ZEC'in piyasaya sürülmesi yoluyla almaktadır.

Zcash'in gizli bileşeni, özel verilere sahip herhangi bir kişinin, bu verilerin doğru olduğunu doğrulamak isteyen birini, doğru veya yanlış bir ifade dışında hiçbir şey ifşa etmeden ikna edebildiği bir kriptografik tekniktir.

Bunu başarmak için Zcash, korumalı işlemleri için zk-SNARK adı verilen sıfır bilgi kanıtlarının bir varyantını kullanır. 

Bu şunları sağlar:

• Doğrulayıcı, veriler hakkında doğru veya yanlış olduğu dışında hiçbir şey öğrenmez

• Kanıt, milisaniyeler içinde doğrulanabilecek kadar küçüktür.

• Kanıtlayıcı ile doğrulayıcı arasında iletişim yoktur 

• Hiçbir kanıtlayıcı, bir doğrulayıcının yanlış bilgiyi kabul etmesini sağlayamaz.

• Bir kanıtlayıcı, kanıtlanabilir bilgi olmadığı sürece bilgi kanıtlayamaz.

Bu özellikleri sunarak, Zcash korumalı adresleri arasındaki işlemlerin kullanıcılara güçlü anonimlik garantileri sağladığı söylenebilir.

Gizlilik özelliklerinin yanı sıra, Zcash diğer kripto para birimlerine benzer şekilde çalışır. 

Hem korumalı hem de korunmasız Zcash işlemleri düğümler tarafından doğrulanır ve blok zincirine kaydedilir. Bloklar, bir madencinin blok zincirini güvence altına almak için ayırdığı RAM miktarını hesaplayan Equihash adlı bir algoritma kullanılarak açık bir bilgisayar ağı tarafından eklenir.

Bu tasarım, özel madencilik ekipmanlarının etkisini azaltmak ve daha küçük bilgisayarların ödüller için daha iyi rekabet etmesini sağlamak amacıyla yapılmıştır. (Ancak 2018 itibarıyla, büyük ölçekli madencilik işletmeleri Zcash'e özel madencilik makineleri geliştirmişti.)

Zcash'in diğer alışılmadık bir özelliği de kripto para biriminin nasıl dağıtılacağının ayarlanmış olmasıydı. 

Blok zincirinin ilk dört yıllık işletimi boyunca, blok ödülünün %80'i madencilere gitmek üzere programlanmış, %20'si ise Electric Coin Company, Zcash Vakfı ile bazı kilit çalışanlarına ve paydaşlarına ayrılmıştı. 

Bu sübvansiyonun, protokolün üretebileceği yeni ZEC arzının azaldığı ilk “yarılanma” döneminde, 2020 civarında sona ermesi bekleniyordu. 

2020 başı itibarıyla, bu şirketlere ödül tahsisini uzatma oylaması henüz gerçekleşmemiştir.

Bitcoin'in kodunu kopyalayıp değiştirdiği için ZEC, BTC'ye değer katan ve dijital para olarak hizmet etmesini sağlayan bir dizi özelliği korur. 

BTC'de olduğu gibi, yalnızca 21 milyon ZEC olacaktır. Yeni ZEC'ler ayrıca, bilgisayarların bulmacaları çözmek için güç harcadığı ve kazanan bilgisayarların Zcash blok zincirine bloklar eklediği madencilik adı verilen bir süreçte tanıtılır.

Zcash'in ek gizlilik özelliklerinin de algılanan değerine katkıda bulunduğu söylenebilir.

Bazı yatırımcılar, gizlilik odaklı kripto para birimlerini daha büyük kripto varlık sınıfının bir alt kümesi olarak görür ve bu nedenle portföylerinin bir kısmını bu fırsata ayırır. 

Tez şudur ki, kripto para piyasası büyüdükçe, daha fazla kullanıcı ve uygulama, daha fazla gizlilik sağlayan Zcash blok zinciri gibi alternatifleri entegre edecek veya arayacaktır.

Zcash'in geleceği, diğer tüm kripto para birimleri gibi, tahmin etmesi zordur. Ancak, Zcash'in kısa tarihinde çeşitli gruplardan ilgi görmesi dikkat çekicidir. 

Örneğin Ethereum (ETH), gizlilik özelliklerini teknolojisine entegre etmeye çalışmıştır. 

JP Morgan gibi büyük finans kurumları da Zcash'in teknolojisini çeşitli blok zinciri yazılımlarına dahil etmiştir; bu sayede blok zincirlerini kullanırken iş gereksinimleri ve düzenlemelere uygun kalabilecekleri düşünülmektedir. 

Ancak Zcash, daha geniş çapta benimsenme konusunda engellerle karşılaşmaktadır. 

İlgili hesaplama nedeniyle, Zcash blok zinciri diğer kripto para birimlerinden çok daha büyüktür, bu da ağın merkeziyetsizliği hakkında endişeler olduğu anlamına gelir.

GRIN, BEAM ve XMR gibi rakip gizlilik kripto para birimleri de mevcuttur ve bunların (veya başka alternatiflerin) gizliliğe önem veren kullanıcılara daha tercih edilebilir bir seçenek sunduğu kanıtlanabilir. 

Yine de, Zcash gibi teknolojilerin suçlular tarafından kötüye kullanılabileceğinden korkan düzenleyicilerden de tepki gelmiştir. Sonuç olarak, bazı borsalar yasal statüleri hakkındaki sorular nedeniyle ZEC ve diğer gizlilik kripto para birimlerini listeden çıkarmaya kadar gitmiştir.

Şimdi bir sonraki adımı atmaya ve biraz Zcash satın almaya hazırsınız!