Bitcoin BitVM: Tam olarak nedir?

Bitcoin atılımları pek sık karşımıza çıkmaz. Ancak çıktığında, başlangıçta genellikle karmaşık ve anlaşılması zor olurlar. BitVM de bir istisna değildir.

Ekim 2023'te ortaya çıkan bu yeni gelişme, ağda herhangi bir değişiklik gerektirmeden Bitcoin'in karmaşık hesaplamaları doğrulama yeteneğinin önünü açıyor. 

Daha spesifik olarak BitVM, Bitcoin'i Script programlama dilinin mevcut bileşenlerini kullanarak Turing-complete hale getiriyor.

Turing-complete hale gelerek, Bitcoin blok zinciri teorik olarak, Bitcoin teknik incelemesinde ilk kez ortaya konulan "eşler arası elektronik nakit sistemi" vizyonunun çok ötesine geçerek Bitcoin'in işlevselliğini genişletmek için kullanılabilir.

Turing-completeness bir Ikigai el kitabından çıkmış gibi gelse de, keyfi fonksiyonları hesaplayabilen/herhangi bir problemi çözebilen programlama dillerini tanımlamak için kullanılır.

Amerikalı matematikçi Alonzo Church, terimi ilk olarak 1930'larda, öğrencisi ve ünlü İngiliz bilgisayar bilimcisi Alan Turing'in çalışmalarına atıfta bulunarak ortaya attı.

BitVM'den önce, Bitcoin'in Script programlama dili Turing-complete olarak kabul edilmiyordu. Çok sayıda çabaya rağmen, kimse Bitcoin'i modern bir bilgisayarın yapabileceği her şeyi yapmaya uygun hale getirmenin bir yolunu bulamadı.

Ancak, birçok kişinin Bitcoin'in basitliğini bir eksiklik veya hata yerine belirleyici bir özellik olarak görmesi önemlidir.

Bitcoin'in hayalet yaratıcısı/yaratıcıları, Satoshi Nakamoto, protokolü başlattıktan bir yıl sonra Bitcoin'in programlama işlevselliğini sınırladı.

Neden diye merak edebilirsiniz? Her şey güvenliğe dayanıyor. Bir sistem ne kadar basit olursa, yanlış gidebilecek o kadar az şey vardır.

Örnek olarak, en üst düzey özelliklere sahip lüks bir arabayı normal bir bisikletle karşılaştıralım.

Elbette, lüks araba bisiklette bulamayacağınız birçok işlevsellik sunar, ancak teknik sorunlarla karşılaşma olasılığınız çok daha yüksektir. Geleneksel bir bisikletin ise çok az hareketli parçası vardır ve bu nedenle potansiyel olarak bozulabilecek çok daha az şeyi bulunur. Bir bisiklette gösterge paneli ışığı sorunları, arızalanan havalı süspansiyon veya otomatik şerit değiştirme sorunları ile karşılaşmanız pek olası değildir — çünkü en başta bu özelliklere sahip değildir.

Bu örnekte, Bitcoin bir bisiklet gibidir. Basitliği nihayetinde kötü niyetli bir aktörün ağını bozabileceği yolların sayısını azaltır. Örneğin, Dağıtılmış Hizmet Engelleme (DDoS) saldırılarının mevcut Bitcoin ağı üzerinde hiçbir etkisi yoktur, ancak daha karmaşık işlevsellik sunan diğer projeler için büyük bir sorundur. 

BitVM, Bitcoin'in blok zincirinin güvenliğini etkilemeden veya ağı değiştirmeden, her türlü hesaplamanın doğrulanabilir olmasını sağlayan bir sistem sunar. Bu gelişme, Turing-tam akıllı sözleşmeler gibi karmaşık hesaplamaların önünü açar ve tüm bunlar, Bitcoin blok zincirindeki tıkanıklığı azaltmak için zincir dışında işlenir.

Kısacası, cebinizdeki hesap makinesinin, mevcut bileşenlerini kullanarak ve performansını olumsuz etkilemeden MMORPG video oyunlarını çalıştırabildiğini öğrenmek gibi bir şey.

BitVM'in tüm bunları nasıl başardığını anlamak için en baştan başlayalım. 

Bilgisayarlar, programları çalıştırmak için mantık kapıları adı verilen şeyler kullanır.

Kulağa karmaşık gelse de, mantık kapıları basitçe bir veya daha fazla ikili girdi (0'lar ve 1'ler) alır, ne tür bir mantık kapısı olduklarına bağlı olarak küçük bir hesaplama yapar ve tek bir çıktı verir.

Akıllı telefonunuz, tabletiniz veya dizüstü bilgisayarınız muhtemelen yüz binlerce, hatta milyonlarca farklı türde mantık kapısı içerecektir.

Şimdi, "NAND" kapısı adı verilen özel bir mantık kapısı türü vardır. Bir NAND kapısı, başka herhangi bir mantık kapısı işlevini oluşturmak için kullanılabileceği için evrensel bir mantık kapısı olarak bilinir. Mantık kapısı dünyasının Ditto Pokémon'u gibidir.

İşte tüm bunların BitVM ile bağlantısı. BitVM'in arkasındaki kişiler, Bitcoin'in mevcut Script dilini kullanarak NAND mantık kapılarını Bitcoin üzerinde temsil etmenin bir yolunu keşfettiler.

Bunun sonuçları iki nedenden dolayı derindir:

• Bitcoin Turing-tam akıllı sözleşmelerine olanak tanır.
• Bitcoin ağını bozabilecek yazılım değişiklikleri uygulamaya gerek yoktur. İnsanlar BitVM modelini hemen kullanmaya başlayabilir.

Ek olarak, Bitcoin blok zinciri bu tür karmaşık hesaplamaları yalnızca zincir üzerinde doğrular. Yürütme zincir dışında gerçekleşir. 

Başka bir deyişle, işin büyük kısmı Bitcoin blok zincirinin kendisinde değil, başka bir yerde yapılır. Bu, yüksek ücretlere veya daha yavaş işlem sürelerine yol açabilecek gereksiz yükün Bitcoin ağına binmesini önler.

BitVM şu anda yalnızca iki tarafla sınırlıdır: bir "kanıtlayıcı" ve bir "doğrulayıcı."

Diyelim ki iki taraf, Bitcoin blok zincirini kullanarak bir akıllı sözleşme aracılığıyla birlikte işlem yapmak istiyor.

Bir taraf (kanıtlayıcı), akıllı sözleşmenin reklam edildiği gibi çalıştığını, Bitcoin'in blok zinciri üzerinde doğrudan çalıştırmaya gerek kalmadan iddia eder.

İkinci taraf (doğrulayıcı), akıllı sözleşmenin iddia edildiği gibi çalıştığına dair belirli güvencelere sahip olmak ister. Her ikisi de, doğrulayıcıya akıllı sözleşmenin belirli kısımlarına itiraz etme ve kanıtlayıcıya yanıt verme hakkı veren bir dizi işleme birlikte imza atarlar.

Herhangi bir taraf diğerini aldatmaya çalışırsa veya işbirliği yapmazsa, dürüst taraf, akıllı sözleşme etkinleştirildikten sonra yatırılan fonları alma hakkına sahip olur.

Bir anlaşmazlık durumunda, hileli faaliyetin gerçekleşip gerçekleşmediğini kanıtlamak için akıllı sözleşme programının belirli koşulları zincir üzerinde yürütülebilir.

ZeroSync çekirdek katılımcılarından Robin Linus, BitVM teknik belgesini 9 Ekim 2023 tarihinde yayınladı.

ZeroSync, İsviçre'nin Zug kentinde bulunan kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur. Öncelikle sıfır bilgi kanıtı (ZKP) çözümleri geliştirerek Bitcoin'in ölçeklenebilirliğini ve gizliliğini iyileştirmeye odaklanır.

BitVM, karmaşık hesaplamaları zincir dışında yürütmek için bir sistem sunar, ilgili her iki taraf için de sağlam bir hesap verebilirlik sistemi sağlar ve bir yazılım yükseltmesi gerektirmeden uygulanabilir.

Bu gelişme aynı zamanda Bitcoin üzerinde Optimistic tarzı rolluplar için de zemin hazırlar. Bu süreç, BTC işlemlerinin zincir dışında bir araya getirilmesini ve işlenmesini ve zincir üzerinde kanıtların sunulmasını içerir. İyimser yaklaşımın bir parçası olarak, tüm zincir dışı işlemler geçerli kabul edilecektir. Yalnızca bir anlaşmazlık olduğunda, işlemlerin geçerliliğini doğrulamak için zincir üzerinde yürütülür.

Bunun gibi rolluplar, Optimism (OP) gibi protokoller tarafından kullanılan Optimistic rollupların Ethereum'un işlem yeteneklerini geliştirdiği gibi, Bitcoin'in işlem verimini önemli ölçüde artırabilir.

BitVM, çeşitli nedenlerden dolayı Bitcoin için önemli bir atılımı temsil ediyor.

Teknik açıdan bakıldığında, şimdilik sınırlı iki partili bir ortamda olsa da, ağın her türlü karmaşık hesaplamayı doğrulama potansiyelini ortaya çıkarıyor.

Bu ilerleme, ilerleyen zamanlarda Bitcoin için yeni uygulamalara ve ölçeklenebilirlik avantajlarına da yol açabilir.

Ancak belki de en önemlisi, BitVM, Bitcoin'in işlevselliğinin asla protokolü tarafından değil, kullanıcılarının hayal gücüyle sınırlı olduğunu vurguluyor.

BitVM'nin birçok umut vadeden fayda sunmasına rağmen, dezavantajları da olduğunu belirtmek önemlidir.

Hem Linus hem de dahil olan diğer katkıda bulunanlar, bu modelin henüz erken aşamalarında olduğunu ve cilalı bir çözüm olmaktan çok uzak olduğunu kabul etmişlerdir. 

Aşağıdakiler, ekibin hala üstesinden gelmeye çalıştığı BitVM'nin bazı sınırlamalarıdır:

• Mevcut haliyle BitVM yalnızca iki kişilik bir modeldir. Bu sınırlama, birden fazla işlem tarafı olan büyük ölçekli merkeziyetsiz uygulamaları destekleyemeyeceği anlamına gelir.
• Zincir üstü doğrulama hala Bitcoin'in blok zincirini tıkayabilir.
• Zincir dışı hesaplamalar muhtemelen büyük miktarda veri içerecektir.

BitVM'nin Bitcoin protokolünün geleceğini değiştireceğini düşünüyor musunuz?

Bitcoin (BTC) nasıl alınır hakkında daha fazla bilgi için Kraken Öğrenim Merkezi kılavuzumuza göz atın ve bugün Kraken'de bir hesap için kaydolun.