Kriptodaki Black Swan olayları açıklandı

• Bir kripto Black Swan olayı piyasa için muazzam (ve genellikle olumsuz) sonuçları olan ani, oldukça öngörülemeyen bir olaydır.

• İfade Roma döneminde ortaya çıkmış olsa da, modern kullanımı genellikle istatistikçi Nassim Nicholas Taleb tarafından geliştirilen bir teoriye atıfta bulunmaktadır.

• Black Swan olayları finans ve kripto para piyasalarıyla sınırlı değildir; toplumda, çevrede, teknolojide ve bir dizi başka alanda da gözlemlenebilirler.

Yüzyıllar boyunca, “Black Swan” terimi, doğada bu tür canlıların gözlemlenemeyeceği yönündeki yanlış inanış nedeniyle var olmayan bir şeyi tanımlamak için kullanılmıştır. 

Ancak 17. yüzyıldaki keşiflerinin ardından terim, beklenmedik olaylara atıfta bulunacak şekilde uyarlanmıştır. Black Swan teorisi, Black Swan'ı aşağıdaki kriterleri karşılayan bir olay olarak tanımlayan Nassim Nicholas Taleb'e atfedilir:

• Olay bir aykırı değerdir (geçmişteki hiçbir şey bunun olabileceğine işaret edemezdi).

• Olayın aşırı bir etkisi vardır.

• Olay, geriye dönük olarak mantıklaştırılır  ve “öngörülebilir hale getirilir”.

Sıklıkla alıntılanan Black Swan örnekleri arasında COVID-19 salgını, 2008 finansal krizi, 11 Eylül saldırısı veya 2000'li yılların başındaki dot-com balonu yer almaktadır.

Daha önce de belirtildiği gibi, Black Swan olayları herhangi bir alanda ortaya çıkabilir ve kripto piyasası da bir istisna değildir. 

Kripto Black Swan'lar, herhangi bir Black Swan ile aynı kurallara uyar. Bunlar ani, öngörülemeyen olaylardır ve geniş kapsamlı sonuçları vardır. 

Yukarıda tartışılan üç faktörü uygulayarak, kripto piyasalarında bir Black Swan'ın nasıl görünebileceği aşağıdadır:

• Öngörülemezlik:  Büyük bir borsa saldırısı, bir blockchain projesinin kodundaki kritik bir kusurun keşfi veya yeni kısıtlayıcı düzenlemeler gibi beklenmedik bir olay.

• Şiddetli etki: Bir kripto Black Swan olayı genellikle kripto fiyatlarında dramatik bir düşüşe, likiditede keskin bir azalmaya ve yatırımcı güveninin kaybına yol açar.

• Geriden bakarak mantıklaştırma: Olay meydana geldikten sonra, kripto analistleri ve etkili figürler, olay nedenlerini açıklamaya çalışabilirler ve genellikle doğru bilgi veya analizle öngörülebilecek bir şey olarak çerçevelerler.

Kripto para platformlarının ve protokollerinin birbirine bağlılığı, piyasayı sistemik aksaklıklara karşı oldukça savunmasız bırakmaktadır. Tek bir saldırı veya büyük bir platformun çöküşü, hızla bir domino etkisi tetikleyebilir ve genel olarak dijital varlık fiyatlarını olumsuz etkileyen piyasa çapında bir krize dönüşebilir.

Aşağıda listelenen olaylar, kripto endüstrisinin en kötü şöhretli Black Swan olaylarından bazıları olarak yaygın şekilde gösterilmektedir:

2010 yılında faaliyete geçen Mt. Gox, zamanının önde gelen Bitcoin borsasıydı. 2014 yılında, toplam Bitcoin işlem hacminin %70'inden fazlasını oluşturuyordu. Ancak, sonraki iflası, kötü niyetli aktörler tarafından sıcak cüzdanının uzun vadeli boşaltılması nedeniyle yüz binlerce Bitcoin kaybettiğini ortaya çıkardı.

O dönemde kripto piyasalarının nispeten küçük boyutu göz önüne alındığında, Mt. Gox'un çöküşünün tüm kripto ortamı üzerinde geniş kapsamlı sonuçları oldu, piyasa genelinde bir çöküşe neden oldu ve merkezi borsalara olan güveni sarstı.

Koronavirüs pandemisinin etkisi dünya çapında endüstrilerde ve toplumlarda hissedildi. Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, kripto da olumsuz sonuçlarını hissetti ve Bitcoin'de tek bir günde %50'lik bir düşüş (ve ardından toplam kripto piyasa değerinde %40'lık bir azalma) yaşandı.

Bir zamanlar övgüyle bahsedilen bir algoritmik stablecoin örneği olan TerraUSD, 2022'de daha geniş bir piyasa çöküşü sırasında USD sabitini kaybetti ve bir hafta içinde 40 milyar doların üzerinde değerini sildi. 

Ekosistemdeki merkezi rolü nedeniyle, domino etkisi birçok protokol ve işletmede kargaşaya neden oldu; bunun sonucunda bazı yüksek profilli şirketler (Voyager, Celsius ve Three Arrows Capital gibi) iflas başvurusunda bulundu. TerraUSD'nin çöküşü, o zamandan beri FTX krizinde bir faktör olarak tanımlandı.

Üç yıllık süreçte merkezi borsa FTX, hacme göre üçüncü en büyük kripto borsası oldu. Mt. Gox gibi, o da iflas başvurusunda bulundu — ancak bu durumda, yöneticileri tarafından yapılan büyük ölçekli dolandırıcılıktan kaynaklanıyordu. 

Fiyat düşüşleri ve fonları FTX'te saklanan platformlar için daha fazla iflas başvurusu ile belirginleşen bir domino etkisi yaşandı. Bu olay aynı zamanda sektöre büyük ölçüde düzenleyici inceleme getirdi ve kripto para biriminin kamu algısına zarar verdi.

Kriptodaki Kara Kuğu olayları tipik olarak hileli oyuna (örn. hackleme, dolandırıcılık) veya daha geniş piyasa olaylarına (örn. COVID-19 pandemisi, düzenleyici baskı) atfedilebilir.

Yukarıda verilen örneklerde, özellikle piyasanın çok daha küçük olduğu kriptonun ilk günlerinde güvenlik açıklarının (hem akıllı sözleşmelerde hem de geleneksel altyapıda) yıkıcı etkilerini görebiliriz. 

Yüksek profilli hacklemeler, merkezi borsalara, öz düzenlemeye ve titiz güvenlik denetimlerinin değerine yönelik tutumları etkileyerek sektörün seyrini kökten değiştirmiştir.

Bir Kara Kuğu olayı tahmin edilemez — ancak ona hazırlanılabilir.

Örneğin, kripto para birimlerine, NFT'lere veya kripto tabanlı halka açık şirketlere %100 tahsis etmek önemli risk teşkil eder. Diğer finansal piyasalara çeşitlendirme, bu sorunu hafifletmeye ve kriptoya özgü Kara Kuğulara maruz kalmayı azaltmaya yardımcı olabilir. 

Bazı yatırımcılar, bir Kara Kuğu olayı gerçekleştikten sonra daha düşük fiyatlardan yararlanmak için kullanılabilecek önemli miktarda "nakit rezervi"ni kenarda tutarlar.

Ek olarak, herhangi bir kripto portföyünün en az bir kısmı için kendi kendine saklama (self-custody) yöntemini değerlendirmeye değerdir: bu, borsaların veya platformların tehlikeye girmesinin ve fonlarınızın kaybolmasının etkisini en aza indirebilir.

Daha fazla bilgi için, Kraken Öğrenim Merkezimizdeki Kripto Saklama Nedir? makalesine göz atın.

Bir bireyin bir Black Swan olayına yaklaşımı, büyük ölçüde bir yatırımcı olarak hedeflerine bağlıdır. 

Tarihsel olarak, kripto Black Swan olayları, kripto fiyatlarının toplu olarak düşüş eğilimi gösterdiği çok yıllık ayı piyasalarına neden olmuştur.

Piyasayı zamanlamaya çalışmak tavsiye edilmez — 'dibi' doğru bir şekilde belirlemek son derece düşük bir ihtimaldir ve daha fazla kayba ve elverişsiz pozisyonlara yol açabilir. Ek olarak, bir Black Swan olayının gerçekten de çok yıllık bir ayı piyasasından önce gelmesi durumunda, değişen anlatılar ve ortaya çıkan yeni teknolojiler nedeniyle şu anda popüler olan varlıkların asla toparlanamaması mümkündür.

Bu, bilgili yatırımcıların bir çöküşün ardından iyi alım satım kararları alamayacağı anlamına gelmez. 

Güçlü temellere sahip kripto varlıklarına dolar maliyet ortalamasıyla yatırım yapmak, piyasa toparlandığında fiyat oynaklığını yumuşatma gibi ek bir fayda sağlayarak değerli bir strateji olabilir.

Bu alım satım yöntemi hakkında daha fazla bilgi edinmek için Dolar Maliyet Ortalaması Kripto hakkındaki tam rehberimize bakın.

Sektörün favori borsası ile 200'den fazla kripto para birimi sadece bir tık uzağınızda. Kraken ile dakikalar içinde başlayın.