Bitcoin Yarılanması (Halving) Nedir?

Bitcoin yarılanması (halving), kripto madenciliği süreci aracılığıyla zamanla dolaşıma giren yeni bitcoin (BTC) birimlerinin sayısını otomatik olarak azaltan bir olaydır.

Bu süreç yaklaşık dört yılda bir gerçekleşir ve her seferinde yeni basılan bitcoin'in ihraç oranını %50 oranında aşamalı olarak azaltır.

Merkezi otoritelerin para arzını istedikleri gibi ayarlayabildiği geleneksel itibari para birimlerinin aksine, Bitcoin'in gerçekten sonlu bir maksimum arzı ve tamamen şeffaf, programatik olarak kontrol edilen bir ihraç takvimi vardır.

Bu durum, bazı kişilerin bitcoin'i (BTC) potansiyel bir değer saklama aracı varlığı olarak görmesine yol açmıştır, özellikle de devlet tarafından çıkarılan para birimlerinin çöktüğü bölgelerde.

Protokol bu sayıya ulaştığında, daha fazla bitcoin çıkarılamaz.

Bitcoin'in net bir şekilde tanımlanmış ve sabit enflasyon oranı, onu devlet tarafından çıkarılan para birimlerinden ayıran özelliktir.

Hükümetler ekonomik faktörleri hesaba katmak için enflasyon oranlarını sürekli ayarlarken, Bitcoin değişmez bir şekilde işler.

Satoshi Nakamoto, projenin takma adlı yaratıcısı ve Bitcoin white paper'ının yazarı, 2009'daki lansmanından önce yarılanmaları protokole programlamıştır.

En son yarılanma 20 Nisan 2024 tarihinde saat 00:09 UTC'de gerçekleşti.

O sırada, bitcoin protokolü madencilik ödülü olarak dolaşıma giren bitcoin miktarını otomatik olarak blok başına 6,25 BTC'den 3,125 BTC'ye düşürdü.

Bu bitcoin blok ödülü oranı, bir sonraki yarılanma gerçekleşene kadar — 210.000 blok sonra — 3,125 BTC'de kalacaktır. 

Bir sonraki yarılanmanın Nisan 2028'de gerçekleşmesi bekleniyor.

2028'deki bu yarılanma ile blok ödülü, bir sonraki 210.000 işlem bloğu zincire eklenene kadar blok başına 3,125 BTC'den 1,5625 BTC'ye otomatik olarak tekrar yarıya inecektir.

Bitcoin yarılanmaları, Bitcoin protokolünün işleyişinin önemli bir parçasıdır. Zamanla dolaşıma giren Bitcoin miktarının kademeli olarak azalmasını sağlamaya yardımcı olurlar.

Birçok kişi bunun, bitcoin'i kıt yapan ve nihayetinde bitcoin'e değer katmaya yardımcı olan önemli bir parçası olduğunu düşünüyor.

Bugün Kraken hesabınıza kaydolarak Bitcoin ile başlayın.

Yarılanmaları en iyi şekilde anlamak için, öncelikle bitcoin'in ABD doları gibi devlet tarafından çıkarılan para birimlerinden nasıl farklı olduğunu anlamak faydalı olacaktır.

Devlet tarafından çıkarılan ulusal para birimlerini yöneten para politikaları, merkezi bir otoritenin takdirine bağlı olarak değişebilir. Bunlar genellikle bir ülkenin merkez bankası veya hükümetidir. Para politikası, bir merkez bankasının ekonomi içinde var olan para miktarını kontrol etme şeklidir.

Para politikası kullanarak, hükümetler uygun gördükleri şekilde para birimleri oluşturarak para arzlarını değiştirebilirler. Borçlarını temerrüde düşürmekten kaçınmak için hükümetler genellikle para arzlarını artırmayı seçmişlerdir. Para arzını artırmak, hükümetlerin yeni oluşturulan para birimini geçmiş borç yükümlülüklerini yerine getirmek için kullanmalarına olanak tanır.

Yeni para birimleri oluşturma (para arzını artırma) süreci, para biriminin değerini düşürmek olarak adlandırılır. Değer düşürme, insanların her bir para birimiyle satın alabileceği mal miktarındaki bir azalmaya işaret eder. Ekonomide, bir para birimi karşılığında ne kadar mal satın alınabileceği kavramı satın alma gücü olarak bilinir.

Birçok yeni para birimi oluşturmak ve bunları dolaşıma sokmak enflasyona da yol açabilir. Enflasyon, bir ekonomi genelinde mal ve hizmet fiyatlarındaki artıştır.

Fiat para birimlerinin aksine, bitcoin tamamen merkeziyetsiz ve programatik olarak kontrol edilen bir finansal protokoldür. Hiçbir hükümet, merkez bankası veya kripto sahibi, bitcoin'in kurallarını geçersiz kılamaz veya protokolün nasıl çalışması gerektiğine kendileri karar veremez.

Yeni bitcoin birimleri, Bitcoin'in anonim yaratıcısı Satoshi Nakamoto'nun ilk piyasaya sürüldüğünde protokole programladığı sabit bir programa göre çıkarılır.

Bu kurallar, bitcoin'in kaynak koduna işlenmiştir ve yalnızca ağdaki tüm düğümlerin çoğunluk mutabakatıyla değiştirilebilir.

Bitcoin blockchain'i, yeni bloklar önermek ve yeni bitcoin işlemlerini doğrulamak için dürüst katılımcıları seçmek amacıyla proof-of-work adı verilen bir tür konsensüs mekanizması kullanır. 

"Bitcoin madenciliği" olarak bilinen bu süreç, hem bitcoin ağını güvence altına almaya hem de yeni basılan BTC'yi dolaşıma sokmaya yardımcı olur.

Bitcoin madenciliği, deneme yanılmaya dayalı, kriptografi tabanlı bir rekabettir. Madenciler olarak bilinen bilgisayar operatörlerinin özel olarak üretilmiş ekipman ve muazzam miktarda bilgi işlem gücü kullanmasını içerir.

Benzerlikleri nedeniyle, bitcoin madenciliği genellikle altın gibi değerli metallerin madenciliğiyle karşılaştırılır. Her ikisi de önemli miktarda çaba, özel ekipman ve şans gerektirir.

Ancak bazı yönlerden, Bitcoin madenciliği altın bulmaktan bile daha zor olabilir.

Madencilik süreci anlaşılması zor olabilir. Neyse ki Kraken Öğrenim Merkezi, bu sürecin nasıl çalıştığını açıklamak için Bitcoin Madenciliği Nedir? başlıklı özel bir makale hazırladı.

Bitcoin merkeziyetsiz ve programatik olarak kontrol edilen bir finansal protokol olduğu için, bitcoin halving'leri (yarılanmaları) bir bilgisayar programı aracılığıyla otomatik olarak gerçekleşir.

Hiçbir hükümet, merkez bankası veya kripto sahibi, Bitcoin'in bilgisayar kodlu kurallarını geçersiz kılamaz. Ne de Bitcoin protokolünün nasıl çalışması gerektiğine kendileri karar verebilirler.

Satoshi, Bitcoin'in uzun vadeli fizibilitesini ve işlevselliğini sağlamak için halving mekanizmasının kurallarını oluşturdu. Bu seçim, nihayetinde Bitcoin'in kurallarını topluluğun uygun gördüğü şekilde değiştirmesine açık bıraktı, ancak halving'ler değişmeden kaldı.

Önerilen tüm değişiklikler küresel Bitcoin ağındaki tüm katılımcılardan mutabakat alması gerektiğinden, değişiklikler nadiren gerçekleşir. Kısacası, herkes sistemin işleyişinden genel olarak memnun.

Şu anda, halving olayları, Satoshi'nin ilk oluşturduğu zamandan beri değişmeyen katı bir dizi parametreyi takip etmektedir.

• Halving'ler, her 210.000 işlem bloğundan sonra gerçekleşir. Bu işlem miktarına ulaşmak yaklaşık dört yıl sürer.

• Bitcoin protokolü, kazanan madencilere blok ödülü olarak dağıtılan yeni basılan bitcoin miktarını otomatik olarak %50 oranında azaltır. Madenciler, bir önceki 210.000 blokta aldıklarının yarısı kadar blok ödülü alırlar.

• Halving, dolaşımdaki BTC arzı 21 milyonluk maksimum arz limitine ulaşana kadar devam edecektir.

• Dolaşımdaki bitcoin sayısı 21 milyona ulaştığında, Bitcoin protokolü sonraki blok ödüllerinde yeni birim çıkarmayı durduracaktır.

• Bu anın 2140 yılı civarında gerçekleşmesi bekleniyor.

• Bu zamandan sonra, madenciler muhtemelen bitcoin ödemelerini işlemek için yalnızca işlem ücretleriyle yetinmek zorunda kalacaklardır.

Bitcoin madenciliği yarışmasının her turunu sadece bir madenci kazanabilir. Bu genellikle ortalama 10 dakika sürer. Bir kazanan bulunduğunda, yarışma yeniden başlar.

Bir madenci her kazandığında, Bitcoin blok zincirine eklemek üzere bekleyen işlemlerden oluşan yeni bir blok önerme hakkı kazanır. Ödül olarak, kazanan madenci blok ödülü adı verilen bir şey alır.

Bitcoin blok ödülleri, yeni basılan bitcoin miktarının yanı sıra gönderenlerin eklemiş olabileceği işlem ücretlerini içerir.

Yeni bitcoin birimleri bu şekilde dolaşıma girer. Madenciler genellikle işletme giderlerini karşılamak ve kar elde etmek için bir miktar bitcoin satarlar. Bu coinler ikincil piyasaya çıkar ve burada diğer insanlar onları satın alma, takas etme ve sahip olma fırsatı bulurlar.

Her 210.000 blokta bir, protokol madencilere blok ödülü olarak verilen BTC miktarını otomatik olarak %50 oranında azaltır. Bu, madenciler için büyük bir olaydır çünkü potansiyel karları yarı yarıya düşürülür. Bunu telafi etmek için madenciler, başa baş seviyenin üzerinde kalmak amacıyla sürekli olarak daha verimli makineler ve/veya daha ucuz elektrik arayışındadırlar.

Geçmiş fiyat hareketlerine bakıldığında, her yarılanma olayından sonra dramatik fiyat artışları yaşanmıştır.

• 1. Yarılanma: Sonraki 365 gün içinde %9.520 artış.

• 2. Yarılanma: Sonraki 518 gün içinde %3.402 artış.

• 3. Yarılanma: Sonraki 335 gün içinde %652 artış.

Buna göre, bir yarılanmadan sonra fiyatların zirveye ulaşmasından önceki ortalama süre yaklaşık 406 gündür.

Elbette, geçmiş performans gelecekteki sonuçların garantisi değildir ve birçok kişi yarılanmaların bu rallilerin temel katalizörleri olduğuna inansa da, durumun böyle olup olmadığını kesin olarak bilemeyiz. 

Var olacak 21 milyon Bitcoin'in yaklaşık 20 milyonu halihazırda dolaşımdadır.

Son Bitcoin'in 2140 yılında dolaşıma gireceği sıkça tahmin edilmektedir.

Bu doğruysa, bu tarihe kadar teorik olarak en az 29 yarılanma olayı daha olması gerektiği anlamına gelir.

Bitcoin piyasasının (veya dünyanın) yüz yıldan uzun bir süre sonra nasıl görüneceğini kesin olarak bilmek imkansızdır.

Protokol optimizasyonları ve yeni işlevler, madencilerin gelecekte yalnızca Bitcoin işlem ücretleriyle rahatça geçinmelerini sağlayabilir. Madencilik maliyetlerini karşılamak için blok ödüllerine güvenmek yerine, madencileri işlemlerini yapmaya teşvik etmek için insanların dahil ettiği işlem ücretleri tarafından desteklenebilirler.

Ordinals gibi yeniliklerin BTC işlem ücretlerinin yükselmesine neden olduğunu zaten gördük, bu da madencilerin keşfettikleri bloklardan daha fazla gelir elde etmelerini sağlamaktadır.

Alternatif olarak, o zamana kadar insanlar sınırsız temiz enerjiyi keşfetmiş ve sıfıra yakın işletme maliyetleriyle Bitcoin madenciliği yapmak için yeni, son derece verimli yollar bulmuş olabilirler.

Sadece zaman gösterecek.

Ne olursa olsun, blok ödüllerinin sona ermesi Bitcoin'in kendisinin sonu anlamına gelmez.

Var olacak tüm 21 milyon Bitcoin dolaşıma girdikten sonra, Bitcoin protokolü yine de insanların değer depolamasına ve eşler arası ödemeler yapmasına olanak sağlayacaktır.

Nakamoto, yerel kripto para biriminin enflasyon oranını kontrol etmek için Bitcoin ağında yarılanmaları uyguladı. Bitcoin'den hard forked olan Litecoin (LTC) gibi diğer dijital para birimleri de bu mekanizmayı protokollerinde kullanmaya devam ediyor.

Bitcoin yarılanma süreci, devlet tarafından çıkarılan para biriminin dolaşıma girme hızından tamamen farklıdır.

İtibari para ekonomilerinde, merkez bankasının kararına bağlı olarak arzlar aniden önemli ölçüde artabilir (veya azalabilir). Bu durumlarda, politika yapıcılar ne zaman gerekli görürse piyasaya milyonlarca yeni para birimi birimi girebilir (veya piyasadan çıkabilir).

Bitcoin, tek bir varlığın ihraç sistemini değiştirmesine izin verecek işlevselliğe sahip değildir.

Bu nedenle, çoğu kişi Bitcoin'i daha esnek, şeffaf ve güvenilir bir para birimi olarak görüyor.

Ek olarak, çoğu kişi yarılanmaların Bitcoin'in fiyat dinamikleri üzerinde olumlu bir etkisi olduğunu savunuyor. Arz ve talep ekonomik ilkesine dayanarak, yarılanmalar zamanla piyasaya giren yeni Bitcoin arzını azaltma etkisine sahiptir. Kripto varlığa istikrarlı bir talep olması koşuluyla, bu mekanizma gelecekteki fiyatları desteklemeye yardımcı olabilir.

Yarılanmalar, Bitcoin'in en heyecan verici ve yenilikçi özelliklerinden birini temsil ediyor.

Sadece piyasa fiyatı üzerinde tekrarlayan olumlu etkileri olmakla kalmayıp, öngörülebilirliği ve şeffaflığı da Bitcoin'i itibari paralardan ve diğer tüm varlık türlerinden ayıran temel faktörlerdir.

Kripto yolculuğunuzda bir sonraki adımı atmaya hazır mısınız? Bugün Kraken'da Bitcoin satın almak için aşağıdaki düğmeye tıklayın!