Fixed-term futures contracts: expiry, rollover, and settlement

Pozycja w wieczystych kontraktach futures nigdy nie wygasa. Natomiast terminowy kontrakt futures wygasa: w określonym dniu, po określonej cenie i bez żadnych wyjątków. Jeśli nie podejmiesz żadnych działań i utrzymasz pozycję po tym dniu, kontrakt zostanie rozliczony, a Twoja pozycja zamknięta automatycznie. To jednak żaden problem, jeśli wiesz, czego się spodziewać.

Terminowy kontrakt futures to standaryzowana umowa kupna lub sprzedaży aktywa po ustalonej cenie w z góry określonym dniu wygaśnięcia. Niekiedy nazywane „kontraktami kwartalnymi" – ponieważ najczęstszy harmonogram wygaśnięcia oparty jest na cyklach marcowym, czerwcowym, wrześniowym i grudniowym – różnią się od wieczystych kontraktów futures pod jednym zasadniczym względem: mają datę końcową.

Tym samym nie ma stopy finansowania ani mechanizmu pozwalającego utrzymywać pozycję bezterminowo. W miarę zbliżania się daty wygaśnięcia cena kontraktu futures naturalnie konwerguje do ceny spot poprzez arbitraż – nie zaś poprzez cykliczne płatności utrzymujące ceny Perp w pobliżu spot. Na Kraken płatności te są rozliczane co 8 godzin dla perpetuali US i co godzinę dla perpetuali EU i ROW.

Bezpośrednie porównanie obu struktur znajdziesz w sekcji czym Perp różni się od tradycyjnych kontraktów futures.

W dniu wygaśnięcia kontrakt zamyka się automatycznie po cenie rozliczenia. Traderzy, którzy utrzymują pozycję do wygaśnięcia, mają ją rozliczaną zgodnie z metodą rozliczenia kontraktu – najczęściej jest to rozliczenie gotówkowe, gdzie różnica między ceną wejścia a ceną rozliczenia jest uznawana lub obciążana na koncie.

Nie musisz jednak czekać do wygaśnięcia. Większość traderów zamyka lub roluje swoją pozycję na kilka dni lub tygodni przed datą wygaśnięcia. Utrzymywanie pozycji do rozliczenia jest w pełni zasadne w strategiach wymagających precyzyjnego wyjścia po cenie rozliczenia, jednak dla traderów chcących zachować ciągłą ekspozycję standardowym podejściem jest rolowanie.

Ceny rozliczenia są zazwyczaj obliczane na podstawie indeksu lub kursu referencyjnego w określonym momencie dnia wygaśnięcia – nie na podstawie ostatniej ceny transakcyjnej. Dokładna metodologia rozliczenia różni się w zależności od kontraktu.

Rolowanie pozycji futures polega na zamknięciu pozycji w wygasającym kontrakcie i otwarciu nowej pozycji w kolejnym cyklu kontraktowym przed datą wygaśnięcia. Traderzy rolują pozycje, aby utrzymać ciągłą ekspozycję na aktywo bazowe bez konieczności rozliczenia kontraktu.

Przykładowo trader posiadający grudniowy kontrakt futures na S&P 500, który chce utrzymać pozycję długą po przełomie roku, zamknąłby grudniową pozycję na tydzień lub dwa przed wygaśnięciem, a następnie otworzyłby marcowy kontrakt po bieżącej cenie. Transakcja składa się z dwóch zleceń (jedno zamknięcie, jedno otwarcie), lecz w praktyce pozycja jest kontynuowana.

Większość profesjonalnych traderów roluje pozycje w dniach poprzedzających wygaśnięcie, gdy płynność nowego kontraktu jest najwyższa – w tzw. oknie rolowania. Pamiętaj, że zbyt późne rolowanie grozi gorszą realizacją zleceń na wygasającym kontrakcie – płynność spada w miarę zbliżania się daty rozliczenia.

Kiedy przenosisz pozycję z wygasającego kontraktu na nowy, różnica cen między nimi stanowi koszt rolowania.

Jeśli nowy kontrakt jest notowany powyżej wygasającego, rynek jest w kontangu, a rolowanie wiąże się z kosztem. Zamykasz tańszy kontrakt i otwierasz droższy. Jeśli nowy kontrakt jest notowany poniżej wygasającego, rynek jest w backwardacji, a rolowanie generuje niewielki przychód. Różnice cen odzwierciedlają oczekiwania rynku co do kosztów carry, stóp oprocentowania oraz podaży i popytu na aktywo bazowe w okresie do następnego wygaśnięcia.

W przypadku kontraktów futures na indeksy akcji i kryptowaluty rynek zazwyczaj znajduje się w umiarkowanym kontangu w normalnych warunkach. W przypadku towarowych kontraktów futures, takich jak ropa naftowa, struktura terminowa może się przesuwać między kontangiem a backwardacją zależnie od warunków podażowych. Są to wzorce poglądowe, nie gwarancje. Rzeczywiste koszty rolowania są zmienne i należy je weryfikować w momencie dokonywania rolowania. Szczegółowe omówienie mechaniki spreadu spot-futures znajdziesz w artykule handel bazą.

Kontango: Sytuacja rynkowa, w której cena kontraktu futures na dany towar jest wyższa od bieżącej ceny spot, tworząc wznosząca się krzywą terminową. Występuje zazwyczaj wówczas, gdy „koszt carry" – tj. magazynowanie, ubezpieczenie i finansowanie – sprawia, że przyszła dostawa jest droższa niż natychmiastowy zakup.

Backwardacja: Stan rynku kontraktów futures, w którym bieżąca cena spot aktywa jest wyższa od cen na rynku futures. Zwykle wskazuje na silny popyt lub poważne niedobory podaży, tworząc opadającą krzywą futures, ponieważ nabywcy płacą Premium za natychmiastową dostawę.

Rozliczenie gotówkowe oznacza, że kontrakt zamyka się po cenie rozliczenia, a różnica między ceną wejścia a ceną rozliczenia jest uznawana lub obciążana na twoim koncie w gotówce. Żadne fizyczne aktywa nie zmieniają właściciela. W przypadku większości kontraktów krypto i indeksowych na Kraken przewiduje się rozliczenie gotówkowe.

Rozliczenie fizyczne oznacza, że aktywo bazowe jest faktycznie dostarczane w momencie wygaśnięcia. Standardowe kontrakty futures na ropę naftową (CL) na CME wymagają na przykład fizycznej dostawy 1000 baryłek do Cushing w stanie Oklahoma, chyba że pozycja zostanie zamknięta przed ostatnim dniem obrotu.

Poniższa tabela przedstawia kluczowe różnice między terminowymi kontraktami futures a kontraktami wieczystymi (Perps).

Szczegółowe porównanie obu struktur znajdziesz w artykule czym Perps różnią się od tradycyjnych kontraktów futures.

Kontrakty futures o stałym terminie pozwalają uzyskać ekspozycję na kryptowaluty i aktywa TradFi na określony czas, ze z góry ustaloną datą rozliczenia.

Materiały edukacyjne zamieszczone na tej stronie mają charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowią oferty handlu kontraktami futures. Kontrakty Futures Kraken są świadczone przez inny licencjonowany podmiot Kraken w zależności od miejsca zamieszkania użytkownika. Instrumenty pochodne są złożonymi instrumentami, które niosą ze sobą wysokie ryzyko szybkich strat z powodu dźwigni. Nie należy ryzykować pieniędzy, na utratę których nie możesz sobie pozwolić. Opodatkowanie zależy od indywidualnej sytuacji i może ulec zmianie. Mogą obowiązywać ograniczenia geograficzne, które mogą bez powiadomienia ulec zmianie. Produkty i usługi Kraken mogą nie być objęte systemami rekompensat dla inwestorów lub systemami ochrony depozytów. Żadna informacja zawarta na tej stronie nie stanowi porady inwestycyjnej, prawnej ani podatkowej. Dostęp jest uzależniony od spełnienia kryteriów kwalifikacji, lokalnych przepisów i warunków świadczenia usług podmiotu prawnego, z którym zawierasz umowę.