Δάνεια σε κρυπτονομίσματα: Τι είναι και πώς λειτουργούν

Ένα δάνειο σε κρυπτονομίσματα σάς επιτρέπει να χρησιμοποιήσετε κρυπτονομίσματα που κατέχετε ως εγγύηση για να αποκτήσετε πρόσθετα κεφάλαια ή αγοραστική δύναμη, χωρίς να τα πουλήσετε. Δεσμεύετε ένα περιουσιακό στοιχείο που κατέχετε, δανείζεστε ένα κλάσμα της αξίας του και λαμβάνετε τα δανεισμένα κεφάλαια διατηρώντας την κυριότητα της εγγύησης.

Τα δάνεια σε κρυπτονομίσματα σάς επιτρέπουν επίσης να αυξήσετε το ποσό που μπορείτε να αγοράσετε σε μια νέα συναλλαγή, χωρίς να χρειαστεί να πουλήσετε πρώτα κάποιο κρυπτονόμισμα για να συγκεντρώσετε μετρητά. Στην πραγματικότητα, πολλοί επενδυτές δανείζονται με εγγύηση τα κρυπτονομίσματά τους ακριβώς για να χρηματοδοτήσουν την αγορά περισσότερων.

Το Kraken Borrow το ενσωματώνει απευθείας στη ροή αγοράς, καθώς τα κρυπτονομίσματα που ήδη κατέχετε λειτουργούν ως αγοραστική δύναμη. Αυτό σας επιτρέπει να αγοράζετε πέρα από τα διαθέσιμα μετρητά σας, χωρίς να πουλάτε τίποτα από το χαρτοφυλάκιό σας. Όταν αποπληρώνετε το δάνειο, η εγγύησή σας αποδεσμεύεται και επιστρέφει σε εσάς.

Ένα παραδοσιακό προσωπικό δάνειο από τράπεζα είναι συχνά ακάλυπτο, με έγκριση που βασίζεται κυρίως στο πιστωτικό σας σκορ, το εισόδημα και το ιστορικό σας.

Ένα δάνειο σε κρυπτονομίσματα αντιστρέφει αυτό το μοντέλο. Η έγκριση βασίζεται στην εγγύηση που καταθέτετε, όχι στο πιστωτικό σας ιστορικό ή στο προφίλ κινδύνου σας, γι' αυτό και η χρηματοδότηση είναι συνήθως πολύ ταχύτερη. Το αντιστάθμισμα είναι ότι το δάνειο είναι τόσο αξιόπιστο όσο η αξία της εγγύησης που το στηρίζει, κάτι που ενέχει έναν κίνδυνο τον οποίο ένα κλασικό τραπεζικό δάνειο δεν φέρει.

Τα δάνεια σε κρυπτονομίσματα χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες, και η διαφορά τους έγκειται στο ποιος κατέχει την εγγύησή σας.

Ένα κεντρικοποιημένο (CeFi) δάνειο πραγματοποιείται μέσω μιας εταιρείας, όπως ένα ανταλλακτήριο, η οποία αναλαμβάνει τη φύλαξη της εγγύησής σας και ορίζει τους όρους.

Ένα αποκεντρωμένο (DeFi) δάνειο πραγματοποιείται μέσω ενός έξυπνου συμβολαίου σε ένα blockchain και όχι μέσω εταιρείας, γι' αυτό και συνήθως διατηρείτε πιο άμεσο έλεγχο των περιουσιακών σας στοιχείων.

Στην πράξη, κάθε δάνειο σε κρυπτονομίσματα λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο: κλειδώνετε την εγγύηση, δανείζεστε ένα κλάσμα της αξίας της, πληρώνετε τόκους επί του ποσού που δανειστήκατε και αποπληρώνετε για να την ξεκλειδώσετε. Τα ακριβή όρια και τα επιτόκια διαφέρουν ανά πλατφόρμα, οπότε θεωρήστε τους παρακάτω αριθμούς ενδεικτικά παραδείγματα και όχι τους όρους κάποιου συγκεκριμένου προϊόντος.

Ο δείκτης Loan-to-Value, ή LTV, είναι το ύψος του δανείου σας προς την αξία της εγγύησής σας, εκφρασμένο ως ποσοστό. Δανειστείτε 4.000 $ σε stablecoins έναντι εγγύησης 10.000 $ και ο δείκτης LTV σας διαμορφώνεται στο 40%.

Οι πλατφόρμες εφαρμόζουν επίσης απομείωση (haircut), η οποία μειώνει το ποσοστό της αγοραίας αξίας ενός περιουσιακού στοιχείου που προσμετράται ως εγγύηση, ώστε να αφήνει περιθώριο για διακυμάνσεις τιμών. Ένα πιο ευμετάβλητο περιουσιακό στοιχείο υπόκειται σε μεγαλύτερη απομείωση, συνεπώς υποστηρίζει μικρότερο δάνειο.

Πληρώνετε τόκους μόνο επί του ποσού που δανείζεστε και τα επιτόκια μπορεί να είναι σταθερά ή κυμαινόμενα, ανάλογα με την πλατφόρμα. Ορισμένα προϊόντα έχουν σταθερή διάρκεια με ημερομηνία λήξης. Άλλα, όπως το Kraken Borrow, είναι αόριστης διάρκειας, δηλαδή δεν υπάρχει ημερομηνία λήξης και αποπληρώνετε όποτε σας εξυπηρετεί. Η αποπληρωμή, ολική ή μερική, μειώνει το οφειλόμενο ποσό και το LTV σας.

Επειδή το δάνειο έχει ως εγγύηση ένα ευμετάβλητο περιουσιακό στοιχείο, η πλατφόρμα παρακολουθεί συνεχώς το LTV σας. Εάν η αξία της εγγύησής σας μειωθεί, το LTV σας αυξάνεται. Με την υπέρβαση ενός πρώτου ορίου, η πλατφόρμα εκδίδει margin call.

Το margin call είναι μια προειδοποίηση για προσθήκη εγγύησης ή αποπληρωμή μέρους του ποσού που δανειστήκατε. Με την υπέρβαση ενός δεύτερου, χαμηλότερου ορίου, η πλατφόρμα προχωρά σε ρευστοποίηση θέσης, δηλαδή πωλεί αυτόματα μέρος της εγγύησής σας για να καλύψει την αξία του δανείου.

Αν θέλετε πλήρη, βήμα προς βήμα ανάλυση των υπολογισμών LTV, της συσσώρευσης τόκων και του τρόπου με τον οποίο εξελίσσεται μια ρευστοποίηση θέσης, ο ειδικός οδηγός μας εμβαθύνει περισσότερο από την παρούσα επισκόπηση.

Τα δάνεια σε κρυπτονομίσματα έχουν δύο βασικές χρήσεις και τη δεύτερη οι περισσότεροι την παραβλέπουν.

Η κλασική χρήση ενός δανείου σε κρυπτονομίσματα είναι η άντληση κεφαλαίων με εξασφάλιση τα κρυπτονομίσματά σας, χωρίς να τα πουλήσετε. Διατηρείτε τη θέση σας, διατηρείτε την έκθεσή σας στην τιμή και αποκτάτε πρόσβαση σε αξία που διαφορετικά θα αποκτούσατε μόνο μέσω πώλησης.

Για παράδειγμα, αντί να πουλήσετε 1 BTC για να καλύψετε μια δαπάνη 20.000 $, μπορείτε να δανειστείτε 20.000 $ σε stablecoins με εγγύηση το Bitcoin σας και να διατηρήσετε τη θέση σας ανέπαφη.

Ορισμένοι βλέπουν το δάνειο σε κρυπτονομίσματα μόνο ως τρόπο να αντλήσουν μετρητά. Στην πράξη, η χρήση που αναπτύσσεται ταχύτερα είναι πιο ισχυρή: η αξιοποίηση της αξίας των κρυπτονομισμάτων που ήδη κατέχετε για να αγοράσετε περισσότερα κρυπτονομίσματα, μέσα στην ίδια ροή αγοράς που θα χρησιμοποιούσατε ούτως ή άλλως. Ο δανεισμός είναι ο μηχανισμός, αλλά ο στόχος είναι να αγοράσετε περισσότερα.

Εδώ εμφανίζεται η έννοια της αγοραστικής δύναμης.

Αντί να υποβάλετε αίτηση για ξεχωριστό δάνειο, βλέπετε ένα ενιαίο ποσό για το πόσα μπορείτε να αγοράσετε, με βάση τα μετρητά σας συν την αξία ενός διαθέσιμου δανείου με εξασφάλιση κρυπτονομισμάτων.

Η Robinhood διέδωσε αυτό το ενιαίο ποσό αγοραστικής δύναμης για τις μετοχές· η σύγκρισή μας εξετάζει πώς οι δύο πλατφόρμες το προσεγγίζουν.

Τα δάνεια σε κρυπτονομίσματα είναι πραγματικά χρήσιμα, ενέχουν όμως και ουσιαστικούς κινδύνους που αξίζουν την ίδια προσοχή. Γι' αυτό αξίζει να κατανοήσετε και τις δύο πλευρές πριν χρησιμοποιήσετε κάποιο.

• Δανειστείτε χωρίς να πουλήσετε, διατηρώντας τη θέση σας και την έκθεσή σας στις μεταβολές της τιμής.

• Χωρίς έλεγχο πιστοληπτικής ικανότητας, καθώς η έγκριση βασίζεται στην εγγύηση και όχι στο πιστωτικό ιστορικό.

• Γρήγορη πρόσβαση σε ρευστότητα ή αγοραστική δύναμη, συχνά σε λεπτά αντί για ημέρες.

• Ενδέχεται να αποφύγετε φορολογητέα πώληση σε ορισμένες δικαιοδοσίες (πρόκειται για πραγματολογική αναφορά, όχι φορολογική συμβουλή· βλ. Συχνές Ερωτήσεις).

Πριν προχωρήσουμε στη λίστα, ένας ορισμός: ο βασικός κίνδυνος ενός δανείου σε κρυπτονομίσματα είναι η ρευστοποίηση θέσης, δηλαδή η πώληση της εγγύησής σας από την πλατφόρμα για την κάλυψη του δανείου όταν η αξία της μειωθεί υπερβολικά.

• Η εγγύηση μπορεί να ρευστοποιηθεί αν η αξία της μειωθεί, και ενδέχεται να χάσετε τα κρυπτονομίσματα που καταθέσατε.

• Η μεταβλητότητα της αγοράς κρυπτονομισμάτων αυξάνει αυτόν τον κίνδυνο ρευστοποίησης θέσης. Το Bitcoin υποχώρησε πάνω από 65% κατά την πτωτική αγορά του 2022, και μια τέτοια κίνηση μπορεί να μετατρέψει ένα άνετο δάνειο σε margin call.

• Κίνδυνος πλατφόρμας ή θεματοφύλακα, όταν η εταιρεία που κρατά την εγγύησή σας χρεοκοπεί ή παγώνει τις αναλήψεις.

• Τα μεταβλητά επιτόκια μπορεί να ανέβουν, αυξάνοντας το κόστος διακράτησης με την πάροδο του χρόνου.

Υπάρχουν αρκετά προληπτικά βήματα που μπορείτε να ακολουθήσετε για να προστατευθείτε από τον κίνδυνο ρευστοποίησης θέσης.

Δανειστείτε συντηρητικά, αρκετά κάτω από το μέγιστο LTV, ώστε μια συνηθισμένη διακύμανση τιμής να μη σας οδηγήσει κοντά στη ρευστοποίηση θέσης.

Παρακολουθείτε την εγγύηση και το LTV σας, και διατηρείτε ένα απόθεμα περιουσιακών στοιχείων που μπορείτε να προσθέσετε αν οι τιμές κινηθούν εις βάρος σας.

Επιλέξτε αδειοδοτημένους, διαφανείς παρόχους με ιστορικό και δημοσιευμένα αποδεικτικά αποθεματικών (proof of reserves). Ειδικά για μη θεματοφυλακτικό δανεισμό, ο οδηγός μας καλύπτει τις επιπλέον συνήθειες που κρατούν τα κεφάλαιά σας πιο ασφαλή.

Ο δανεισμός κρυπτονομισμάτων ενέχει πραγματικούς, συγκεκριμένους κινδύνους, και η ασφάλειά του εξαρτάται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τον πάροχο που επιλέγετε και το πόσο συντηρητικά δανείζεστε. Οι δύο μεγαλύτεροι τρόποι αστοχίας είναι η ρευστοποίηση θέσης της εγγύησής σας και η κατάρρευση της ίδιας της πλατφόρμας.

Σε ένα θεματοφυλακτικό (CeFi) δάνειο, μια εταιρεία αναλαμβάνει την κατοχή της εγγύησής σας για όλη τη διάρκεια του δανείου. Αυτή η δομή είναι που κάνει το προϊόν εύχρηστο και σημαίνει ότι η πρόσβασή σας εξαρτάται από το αν η εταιρεία παραμένει φερέγγυα και λειτουργική. Σε ένα μη θεματοφυλακτικό (DeFi) δάνειο, καμία εταιρεία δεν κρατά τα περιουσιακά σας στοιχεία, αλλά ένα σφάλμα ή exploit στο έξυπνο συμβόλαιο μπορεί να αδειάσει τα κεφάλαια.

Η πτώση του 2022 έδειξε πώς εκδηλώνεται η κατάρρευση μιας πλατφόρμας με φύλαξη περιουσιακών στοιχείων. Η Celsius Network ανέστειλε τις αναλήψεις τον Ιούνιο του 2022 και κατέθεσε αίτηση πτώχευσης τον Νοέμβριο του ίδιου έτους. Η BlockFi ακολούθησε, κηρύσσοντας πτώχευση στα τέλη του 2022 μετά την έκθεσή της στην FTX.

Οι χρήστες και των δύο πλατφορμών έχασαν κεφάλαια ή περίμεναν μήνες για να τα ανακτήσουν. Ούτε ο κίνδυνος από smart contracts είναι υποθετικός. Πολλά πρωτόκολλα DeFi, όχι μόνο κεντρικοποιημένες πλατφόρμες, έχουν παραβιαστεί με το πέρασμα των ετών.

Ακολουθήστε μια σύντομη λίστα ελέγχου δέουσας επιμέλειας πριν δανειστείτε από οποιαδήποτε πλατφόρμα: πόσο καιρό λειτουργεί, αν διαθέτει ρυθμιστικές άδειες, πώς φυλάσσει και αποδεικνύει τα περιουσιακά στοιχεία των πελατών (για παράδειγμα, μέσω δημοσιευμένων αναφορών proof-of-reserves) και αν έχει υποστεί σοβαρά περιστατικά ασφάλειας ή αφερεγγυότητας.

Η Aave, από την πλευρά της, έχει δημοσιεύσει περισσότερους από δέκα ανεξάρτητους ελέγχους από εταιρείες όπως η OpenZeppelin και η Trail of Bits από το 2022, και αυτού του είδους η διαφάνεια είναι που αξίζει να αναζητάτε.

Στην Kraken, ο δανεισμός με εξασφάλιση των κρυπτονομισμάτων σας είναι ενσωματωμένος στη διαδικασία αγοράς, αντί να λειτουργεί ως ξεχωριστή εφαρμογή. Το Kraken Borrow επιτρέπει σε επιλέξιμα κρυπτονομίσματα που ήδη κατέχετε, όπως BTC και ETH, να λειτουργούν ως αγοραστική δύναμη, ώστε να αγοράζετε περισσότερα χωρίς να πουλάτε.

Σενάριο. Μία ενεργή trader διατηρεί μια μακροπρόθεσμη θέση σε Bitcoin την οποία δεν έχει σκοπό να πουλήσει. Παρουσιάζεται μια νέα επενδυτική ευκαιρία, αλλά τα διαθέσιμα μετρητά της είναι περιορισμένα και η πώληση θα σήμαινε να εγκαταλείψει μια θέση στην οποία εξακολουθεί να πιστεύει.

Προσέγγιση. Αντί να πουλήσει, δανείζεται έναντι ενός συντηρητικού ποσοστού του Bitcoin της, διατηρώντας χαμηλό LTV, ώστε μια συνήθης πτώση της τιμής να μην την φέρει κοντά σε ρευστοποίηση θέσης. Η αρχική της θέση παραμένει ανέπαφη και διατηρεί την έκθεσή της στην τιμή.

Αποτέλεσμα. Αξιοποιεί τη νέα ευκαιρία διατηρώντας παράλληλα την αρχική της θέση. Τώρα έχει δύο πράγματα να παρακολουθεί: τη νέα θέση και την αξία της εγγύησής της, καθώς μια απότομη πτώση του Bitcoin θα μπορούσε να προκαλέσει margin call στο δάνειο.

Συμπέρασμα. Ο δανεισμός έναντι κρυπτονομισμάτων διευρύνει τις δυνατότητές σας, αλλά αυτή η ευελιξία λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις. Ένα συντηρητικό LTV και η ενεργή παρακολούθηση είναι αυτό που διαχωρίζει ένα χρήσιμο εργαλείο από μια υποχρεωτική ρευστοποίηση. Ο δανεισμός δεν εξαλείφει τον κίνδυνο. Προσθέτει ένα δεύτερο επίπεδο κινδύνου που πρέπει να διαχειριστείτε.

Πλέον γνωρίζετε τι είναι ένα δάνειο σε κρυπτονομίσματα, πώς λειτουργούν το LTV και η ρευστοποίηση θέσης, καθώς και πώς να σταθμίζετε τους κινδύνους. Εδώ αυτή η γνώση μετατρέπεται σε δράση.

Στο Kraken, δεν χρειάζεστε ξεχωριστή εφαρμογή δανεισμού για να το χρησιμοποιήσετε: Το Kraken Borrow ενσωματώνει ένα δάνειο με εξασφάλιση κρυπτονομισμάτων στη συνήθη ροή αγοράς, ώστε τα επιλέξιμα κρυπτονομίσματα που ήδη κατέχετε να μετατρέπονται σε αγοραστική δύναμη, τα μετρητά σας να χρησιμοποιούνται πρώτα και το πλήρες επιτόκιο και οι προμήθειες να εμφανίζονται πριν την επιβεβαίωση.

Λειτουργεί πάνω στην ίδια υποδομή που στηρίζει το Kraken, του οποίου τα διαχειριζόμενα φυλασσόμενα πορτοφόλια δεν έχουν παραβιαστεί ποτέ από το 2011, και συνυπάρχει με τις συναλλαγές, το staking και όλα τα υπόλοιπα σε έναν λογαριασμό, οπότε δεν χρειάζεται να πάτε πουθενά αλλού για να το αξιοποιήσετε.