Czym jest Tezos? (XTZ)

Autor: Kraken Learn team
5 min
6 listopada 2026

Przewodnik dla początkujących.

W 2014 r. Tezos postawił sobie za cel stworzenie tzw. „samomodyfikującego się blockchaina”.

Choć implementacja była złożona, sama koncepcja była prosta: Tezos miał umożliwić każdemu posiadaczowi kryptowaluty XTZ głosowanie nad proponowanymi zmianami zasad sieci, a po ich zatwierdzeniu oprogramowanie miało aktualizować się automatycznie, aby wdrożyć te zmiany. 

Dzięki temu rozwiązaniu Tezos chciał ograniczyć ryzyko forka swojego blockchaina, który prowadziłby do powstania dwóch odrębnych kryptowalut o różnych cenach. 

Sama idea, że kryptowaluta może aktualizować się w ramach własnego oprogramowania, miała jednak szersze konsekwencje – zapoczątkowała dyskusję o tym, co później nazwano „zarządzaniem blockchainem”. 

Pojawienie się Tezos zmieniło taksonomię blockchainów, skutecznie dzieląc aktywa krypto na dwa obozy: te z „zarządzaniem poza łańcuchem bloków” i te z „zarządzaniem w łańcuchu bloków”.

Aby system działał, klienci Tezos mogli głosować w procesie zwanym „baking”, w którym zgadzali się zablokować posiadane XTZ w specjalnych kontraktach. Klienci mogli zostać bakerami albo delegować XTZ innym bakerom, aby zdobywać nowo wyemitowane XTZ z protokołu. 

Dzięki temu nowatorskiemu rozwiązaniu w 2017 r. Tezos pozyskał rekordowe finansowanie, a w 2018 r. uruchomił publicznie swój blockchain. 

Jeśli chcesz śledzić regularne aktualizacje zespołu Tezos, dodaj do zakładek blog Tezos na Medium, gdzie znajdziesz porady i poradniki dotyczące sieci oraz jej rozwijającej się technologii. 

What is Tezos xtz

Kto stworzył Tezos?

Blockchain Tezos stworzyli w 2014 r. małżonkowie Arthur i Kathleen Breitman w ramach Dynamic Ledger Solutions – startupu założonego w celu rozwijania Tezos.

W lipcu 2017 r. zespół Tezos przeprowadził pierwszą ofertę monet (ICO), pozyskując równowartość 232 mln USD (66 000 BTC i 361 000 ETH) – największe ICO w historii do tego momentu. Po ICO powołano Fundację Tezos z siedzibą w Szwajcarii, której zadaniem było uruchomienie protokołu.

Zgodnie z warunkami ICO fundacja zobowiązała się także do zakupu Dynamic Ledger Solutions, w tym wszelkich praw własności intelektualnej do blockchaina Tezos.

Jak działa Tezos?

Blockchain Tezos oferuje wiele funkcji wspólnych dla kryptowalut.

Deweloperzy mogą wykorzystywać jego oprogramowanie do uruchamiania niestandardowej logiki programistycznej (smart kontraktów) oraz tworzenia nowych programów (zdecentralizowanych aplikacji), które mają odwzorowywać produkty i usługi. 

Funkcje głosowania wymagały jednak innego podejścia.

Blockchain Tezos został podzielony na dwie części:

  • Shell – kod, który modyfikuje się na podstawie głosowania klientów; odpowiada również za interpretację transakcji i operacji administracyjnych.
  • Protokół – kod odpowiedzialny za przesyłanie propozycji do shella w celu ich weryfikacji. 

Blockchain Tezos LPoS

Aby utrzymać synchronizację sieci, Tezos korzysta z odmiany klasycznego mechanizmu konsensusu proof-of-stake (PoS) zwanej liquid proof-of-stake (LPoS). 

Podobnie jak tradycyjne mechanizmy PoS, LPoS to algorytm wykorzystywany przez komputery z uruchomionym oprogramowaniem Tezos do zabezpieczania sieci, walidacji transakcji i dystrybucji nowo zmintowanych XTZ.

Aby uczestnicy („węzły”) mogli brać udział w zarządzaniu, muszą stakować XTZ w procesie, który Tezos nazywa „bakingiem”. Aby zostać bakerem, węzeł potrzebuje 8 000 XTZ (nazywanych również rollem). 

Klienci mogą też delegować swoje tokeny innym bakerom, przekazując im głosy, aby zdobywać nagrody w XTZ na uruchomionym blockchainie.

Bakerzy mają motywację do uczciwego działania, ponieważ klienci mogą łatwo zmieniać bakera, któremu delegują XTZ, zależnie od swoich preferencji w głosowaniu.

Ulepszenia Tezos

Bakerzy biorą udział w zarządzaniu blockchainem, głosując nad proponowanymi zmianami w kodzie. 
Proces głosowania składa się z czterech odrębnych okresów głosowania, każdy oddzielony od kolejnego około 23 dniami.

  • Okres zgłaszania propozycji – każdy baker może zgłosić propozycję zmiany lub aktualizacji blockchaina Tezos. Propozycje z największą liczbą głosów przechodzą do kolejnego okresu.
  • Okres głosowania eksploracyjnego – propozycje, które uzyskają superwiększość (80% głosów za propozycją), przechodzą do kolejnego okresu
  • Okres testowania – propozycja trafia następnie na tymczasowy łańcuch testowy (48-godzinny fork), który służy do sprawdzenia, czy zmiana działa i czy jest bezpieczna do wdrożenia w sieci. 
  • Okres głosowania promocyjnego – bakerzy głosują, aby zdecydować, czy propozycja zostanie wdrożona. Propozycje przechodzą, jeśli głosowanie osiągnie superwiększość głosów na „tak”. 

Bakerzy mogą także dołączać faktury do swoich propozycji. Jeśli propozycja zostanie zatwierdzona po wszystkich czterech okresach głosowania, protokół zmintuje kwotę wskazaną na fakturze i wypłaci ją bakerowi. 

Dlaczego XTZ ma wartość?

Kryptowaluta XTZ odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu i działaniu sieci Tezos – można ją przechowywać, wydawać, wysyłać lub wykorzystywać do bakingu. 

Posiadając XTZ i uczestnicząc w bakingu, klienci zyskują możliwość głosowania nad aktualizacjami sieci, a siła każdego głosu jest proporcjonalna do liczby XTZ używanych w bakingu. 

Tezos nagradza uczestników w XTZ w zależności od liczby tokenów wykorzystywanych w bakingu, a bakerzy otrzymują niewielki procent nagrody przypisanej osobom, które delegują im swoje XTZ.

Dlaczego warto korzystać z Tezos?

Tezos może być atrakcyjny dla klientów ze względu na nowatorskie funkcje głosowania. 

Blockchain Tezos może też zainteresować deweloperów, którzy chcą uruchamiać zdecentralizowane aplikacje. Do tej pory na platformie powstało wiele różnych projektów. Przykładem są tzBTC – aplikacja zdecentralizowanych finansów (DeFi) tokenizująca bitcoina – oraz Tezsure, zdecentralizowany rynek ubezpieczeń.

Inwestorzy mogą również chcieć kupić XTZ i dodać je do swojego portfolio, jeśli wierzą, że rynek z czasem będzie sprzyjał blockchainom opartym na stakingu, w których uczestnicy łatwiej zarabiają kryptowalutę. 

Kraken pełni rolę bakera dla klientów, którzy chcą zablokować swoje XTZ w jednym z naszych portfeli stakingowych. Klienci stakujący XTZ w Kraken otrzymają roczną stopę zwrotu w wysokości 6%, wypłacaną dwa razy w tygodniu. 

Więcej informacji o stakingu w Kraken znajdziesz tutaj. 

Zacznij kupować SAND

Możesz teraz przejść do kolejnego kroku i kupić KNC!