Czym jest kryptowaluta?

Autor: Kraken Learn team
10 min
15 listopada 2024

Wprowadzenie do kryptowalut 🤝

Kryptowaluta to cyfrowa forma pieniądza, zaprojektowana tak, aby zwiększać przejrzystość finansową oraz ułatwiać dostęp do usług finansowych szerszej grupie osób. W odróżnieniu od tradycyjnych walut, które są regulowane, emitowane i wspierane przez rządy, kryptowaluty funkcjonują niezależnie od państwa – nie stoją za nimi banki centralne, partie polityczne ani pojedyncze osoby. 

Kryptowaluty wykorzystują zaawansowane techniki kryptograficzne oraz rozwiązania z zakresu matematyki i informatyki, aby umożliwić działanie zdecentralizowanego, bezpośredniego systemu płatności typu peer‑to‑peer. System ten opiera się na jasno określonych i przejrzystych zasadach, a nie na scentralizowanej władzy i zaufaniu.

Podczas gdy jedni uznają kryptowaluty za chwilową modę, inni widzą w nich przełom, który może odmienić oblicze finansów. 

Jedno jest pewne: potencjał kryptowalut do przeobrażenia sposobu komunikacji i dokonywania transakcji może trwale wpłynąć na życie każdego z nas.

Kluczowe wnioski 🔑

  • Kryptowaluta to cyfrowa forma pieniądza, która wykorzystuje kryptografię, informatykę i zasady ekonomii, aby stworzyć zdecentralizowany oraz bezpieczny system finansowy.
  • Kryptowaluta wykorzystuje technologię blockchain, zdecentralizowany rejestr, który bezpiecznie rejestruje transakcje.
  • Zabezpieczenie kryptowaluty wymaga wyboru odpowiedniego portfela oraz stosowania solidnych praktyk bezpieczeństwa, aby skutecznie chronić swoje aktywa.

Czym jest kryptowaluta? 🔍

Kryptowaluty to cyfrowe formy pieniądza, które wykorzystują kryptografię, informatykę i ekonomię do stworzenia zdecentralizowanego oraz wyjątkowo bezpiecznego systemu płatności. Te trzy dziedziny współpracują, aby zapewnić integralność i sprawność transakcji kryptowalutowych.

  • Techniki kryptograficzne zapewniają bezpieczeństwo informacji o transakcjach krypto. 
  • Informatyka zapewnia spójne informacje dla wszystkich uczestników.
  • Bodźce ekonomiczne zachęcają wszystkich do przestrzegania zasad z korzyścią dla sieci.

Prostym sposobem na zrozumienie przewagi kryptowalut i zdecentralizowanych finansów nad tradycyjnym systemem finansowym jest porównanie ich do fizycznych listów i cyfrowych wiadomości e‑mail.

Wysyłanie transakcji za pośrednictwem tradycyjnego systemu finansowego przypomina nadawanie fizycznego listu pocztą. Zazwyczaj jest to proces powolny, kosztowny i wymagający udziału wielu pośredników na każdym etapie, aby dotarł do miejsca docelowego.

Przekazywanie wartości za pomocą kryptowalut przypomina wysyłanie wiadomości e‑mail. W zależności od używanej kryptowaluty opłaty transakcyjne mogą być minimalne lub wręcz pomijalne. Płatności są też przetwarzane w kilka sekund, a nie w ciągu wielu godzin czy tygodni, a przelewy nie wymagają zaangażowania żadnych scentralizowanych pośredników. 

Jest to kwestia istotna, choć dość abstrakcyjna na pierwszy rzut oka. Kryptowaluty umożliwiają osobom fizycznym bezpośrednie przesyłanie wartości między sobą, bez konieczności angażowania scentralizowanych pośredników, takich jak rządy czy banki. 

Dzięki temu osoby fizyczne mogą zachować większą kontrolę nie tylko nad swoimi finansami, lecz także nad własnymi danymi i prywatnością.

Niektóre z największych i najpopularniejszych kryptowalut to Bitcoin, Ethereum, Tether, Solana oraz USD Coin.

Czym kryptowaluty nie są 🚫

Termin „kryptowaluta” jest często błędnie rozumiany. Pomimo rosnącej obecności w świecie finansów kryptowaluty obrosły w liczne mity, które zaciemniają ich prawdziwą naturę. 

Oto najczęstsze źródła nieporozumień:

  • Błędne przekonanie: Kryptowaluty są używane wyłącznie do działań niezgodnych z prawem
    • Jak jest faktycznie: Ogromna większość transakcji jest legalna. Najnowszy raport firmy Chainalysis pokazuje, że oszukańczy lub przestępczy charakter ma mniej niż 0,5% wszystkich transakcji kryptowalutowych.
  • Błędne przekonanie: Zapewniają całkowitą anonimowość
    • Jak jest faktycznie: Większość właścicieli kryptowalut działa pod tożsamościami niepowiązanymi bezpośrednio z ich danymi osobowymi, a nie w pełnej anonimowości. Chociaż transakcje w łańcuchu bloków są widoczne, powiązanie ich z konkretnymi osobami może być niezwykle trudne.
  • Błędne przekonanie: Mają szkodliwy wpływ na środowisko
    • Jak jest faktycznie: Chociaż niektóre kryptowaluty, takie jak Bitcoin, bywają krytykowane za wysokie zużycie energii, wiele nowszych kryptowalut stosuje bardziej energooszczędne metody, takie jak proof-of-stake.
  • Błędne przekonanie: Nie stoi za nimi żadna realna wartość
    • Jak jest faktycznie: Choć kryptowaluty nie są oparte na fizycznych aktywach ani gwarancjach rządowych, ich wartość wynika z takich czynników jak ograniczona podaż, realne zastosowania oraz funkcjonalność technologii, która je napędza.
  • Błędne przekonanie: Są zarządzane przez banki lub rządy
    • Jak jest faktycznie: Kryptowaluty są zdecentralizowane, co oznacza, że działają niezależnie od scentralizowanych organów, takich jak banki czy rządy.
  • Błędne przekonanie: Wszystkie kryptowaluty są dokładnie takie jak Bitcoin
    • Jak jest faktycznie: Nie wszystkie kryptowaluty są klonami Bitcoina. Zdecydowana większość altcoinów wyróżnia się własnymi cechami, celami i technologiami, oferując szerokie spektrum zastosowań.
  • Błędne przekonanie: Kryptowaluta to to samo, co blockchain
    • Jak jest faktycznie: Blockchain („łańcuch bloków”) to technologia cyfrowych rejestrów, która stanowi fundament kryptowalut, ale jej zastosowania wykraczają daleko poza sam obszar walut cyfrowych.

Niewiele rzeczy na świecie jest tak źle rozumianych, a przy tym budzących tak gorące dyskusje jak kryptowaluty. Ale ważne jest, aby obalić mity i zrozumieć fakty.

Co możesz zrobić z kryptowalutami? 📝

Nie wszystkie kryptowaluty działają w ten sam sposób i nie wszystkie służą do tego samego celu. Oto kilka przykładów tego, co można zrobić z niektórymi z najpopularniejszych kryptowalut dostępnych dziś na rynku:

  • Przesłać środki za granicę – szybko i ekonomicznie.
  • Posiadać suwerenne aktywa przechowujące wartość.
  • Kupować towary i usługi w systemie peer-to-peer.
  • Wspierać ludzi i cele charytatywne bez cenzury
  • Tworzyć zdecentralizowane aplikacje i używać ich.
  • Głosować nad propozycjami kształtującymi przyszłość kryptowaluty.
  • Otrzymywać nagrody za zabezpieczanie protokołu poprzez stakowanie.
  • Dołączyć do kopalni kryptowaluty.
  • Bezpośrednio wspierać swoich ulubionych twórców treści.
  • Potwierdzać własność aktywów cyfrowych.

Aby uzyskać więcej informacji na temat różnych sposobów wykorzystania kryptowalut, warto samodzielnie zgłębić temat i odkryć, co można z nimi zrobić.

A graphic showing the key concepts and uses of cryptocurrency.

Jak działa kryptowaluta? ⚙️

Jedną z kluczowych cech rynku krypto jest decentralizacja. Skoro jednak nikt nie stoi „za sterami” tak istotnego procesu jak transfer wartości między osobami, to w jaki sposób cały system może funkcjonować bez centralnej kontroli?

Rozwiązanie opiera się na dwóch kluczowych elementach: technologii blockchain oraz globalnej sieci komputerów.

Technologia blockchain

Blockchainy działają jako publiczny rejestr, śledząc i rejestrując wszelkiego rodzaju informacje. Jest to możliwe dzięki wysoce bezpiecznym i odpornym na cenzurę regułom. Zasady te są zapisane bezpośrednio w protokołach i zazwyczaj dostępne publicznie, tak aby każdy na świecie mógł je samodzielnie zweryfikować.

Każdy uczestnik sieci (tzw. węzeł) przechowuje własną kopię bazy danych blockchaina i współpracuje z innymi, aby osiągnąć konsensus co do nowych danych, zanim zostaną one trwale dodane do łańcucha.

Mechanizmy konsensusu

Zamiast powierzać jednej instytucji ocenę, czy dana informacja jest prawdziwa czy fałszywa, blockchain wymaga, aby węzły wspólnie zatwierdzały lub odrzucały dane dotyczące oczekujących transakcji, zanim trafią one do rejestru. Społeczność jest w stanie samodzielnie ocenić fakty i zbiorczo udzielić odpowiedzi na tak lub nie.

Aby dowiedzieć się więcej o węzłach i ich ważnej roli w sieciach blockchain, zapoznaj się z naszym artykułem Czym są węzły i klienci blockchaina?

Proces osiągania porozumienia między wszystkimi węzłami nazywany jest „konsensusem”.

Aby to osiągnąć, łańcuchy bloków wykorzystują różne mechanizmy konsensusu, takie jak proof-of-work i proof-of-stake. Mechanizmy te często obejmują zachęty i kary, które mają na celu promowanie uczciwego postępowania i zniechęcanie do działań nieuczciwych.

Bezpieczeństwo i integralność

Nazwa „łańcuch bloków” wynika ze sposobu, w jaki łączone są kolejne „bloki” informacji (np. dane o transakcjach) – każdy nowy blok zawiera odniesienie do poprzedniego, tworząc ciągły, powiązany ze sobą łańcuch.

Nagłówek każdego nowego bloku zawiera m.in. skrót poprzedniego bloku, który działa jak cyfrowy odcisk palca unikalny dla tamtej porcji danych. W ten sposób powstaje niezmienny łańcuch, który każdy może samodzielnie zweryfikować.

To właśnie ten mechanizm sprawia, że rejestry blockchain są odporne na manipulacje – zmiana choćby jednej transakcji w bloku zmieniłaby jego unikalny „odcisk palca”, a tym samym naruszyła cały łańcuch.  Atakujący musieliby również przejąć większościową kontrolę nad siecią – ponad 50% całkowitej mocy stakingowej lub obliczeniowej – aby móc manipulować kolejnością nowych bloków i potencjalnie dopuścić się podwójnego wydatkowania środków.

Proces łączenia bloków i zapewniania integralności danych stanowi kluczowy element technologii blockchain, opierający się na zaawansowanych technikach kryptograficznych To właśnie dlatego te zdecentralizowane sieci określa się mianem „łańcuchów bloków”.

Aby dowiedzieć się więcej na temat tych technik, zapoznaj się z informacjami na temat wykorzystania kryptografii w kryptowalutach.

Ze względu na ilość koordynacji, pieniędzy oraz mocy obliczeniowej, których by to wymagało, taki atak okazał się praktycznie niemożliwy do przeprowadzenia na powszechnie przyjętych blockchainach, takich jak Bitcoin czy Ethereum.

Jak kupić kryptowalutę 🧑‍💻

Tak jak nie musisz być mechanikiem, żeby prowadzić samochód, tak samo nie musisz być ekspertem od kryptowalut, żeby z nich korzystać. Wystarczy połączenie internetowe i urządzenie takie jak smartfon, laptop, tablet czy komputer stacjonarny.

Masz wtedy kilka opcji do wyboru przy podejmowaniu decyzji o zakupie kryptowaluty:

Krok 1: Utwórz konto na platformie kryptowalutowej

Wiele osób uważa, że najbezpieczniejszym i najwygodniejszym sposobem zakupu popularnych kryptowalut jest skorzystanie z platformy handlowej, takiej jak Kraken.

Platformy te działają jak cyfrowe giełdy, umożliwiając kupowanie i sprzedawanie kryptowalut bezpośrednio od innych użytkowników. Gdy zakładasz konto, platforma automatycznie tworzy dla Ciebie portfel kryptowalutowy, zapewniając bezpieczne miejsce do przechowywania środków.

Krok 2: Wpłać środki na swoje konto

Po założeniu konta i zasileniu go środkami – przelewem bankowym, kartą debetową lub kredytową – możesz kupić dowolną kryptowalutę dostępną do handlu.

Początkujący inwestorzy często wybierają strategię uśredniania kosztów (DCA), regularnie kupując kryptowaluty w stałych odstępach czasu. Dzięki temu nie muszą przewidywać ruchów rynku, a sama strategia może pomóc złagodzić wpływ jego zmienności.

Krok 3: Złóż zlecenie

Aby złożyć zlecenie, wystarczy skorzystać z interfejsu użytkownika platformy. Wybierz opcję „kup”, wprowadź żądaną kwotę i potwierdź zlecenie.

Po zakupie kryptowaluty ważne jest wykonanie podstawowych kroków, aby zapewnić bezpieczeństwo swoich środków. Istnieje kilka opcji zabezpieczenia kryptowalut, z których każda ma swoje zalety i wady. Zrozumienie tych kwestii może pomóc użytkownikom w określeniu, która metoda najlepiej odpowiada ich potrzebom.

W jaki sposób można zabezpieczyć kryptowalutę?

Choć zdecentralizowany charakter kryptowalut sprawia, że są one wyjątkowo odporne na manipulacje, użytkownicy muszą podjąć kilka kroków, aby zadbać o bezpieczeństwo swoich środków. Bezpieczeństwo Twojej kryptowaluty zależy w dużej mierze od tego, w jaki sposób ją przechowujesz i nią zarządzasz, a niewłaściwe praktyki mogą prowadzić każdego roku do znaczących strat.

Wybór odpowiedniego portfela ma kluczowe znaczenie dla ochrony Twoich aktywów. Zależnie od tego, czy priorytetem jest dla Ciebie maksymalne bezpieczeństwo, czy wygoda, każdy rodzaj portfela ma swoje wady i zalety. Przeprowadź dokładną analizę, aby znaleźć najlepsze rozwiązanie zapewniające bezpieczeństwo Twojej kryptowalucie.

Wybierz bezpieczny portfel kryptowalutowy

Jeśli chcesz zabezpieczyć swoje kryptowaluty, masz do wyboru kilka opcji portfeli, z których każda ma swoje zalety i ograniczenia.

Urządzenia te, często nazywane portfelami Web3, służą do przechowywania i ochrony prywatnych kluczy kryptograficznych, które są niezbędne do potwierdzenia własności aktywów cyfrowych.

Portfele występują w dwóch głównych rodzajach:

  • Portfele programowe: Portfele cyfrowe zainstalowane na komputerze lub smartfonie. Zapewniają większą wygodę, ale są zawsze podłączone do Internetu, co sprawia, że są bardziej podatne na ataki hakerskie.
  • Portfele sprzętowe: Urządzenia fizyczne, które przechowują klucze prywatne w trybie offline, zapewniając większe bezpieczeństwo. Chociaż portfele sprzętowe mogą być mniej wygodne w użyciu, fakt, że nie pozostają one stale podłączone do sieci, zapewnia im większą ochronę.

Podsumowując: portfele mogą być „zimne” (offline) dla zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa, ale przy mniejszej wygodzie, lub „gorące” (online) dla większej wygody, ale też z większą ekspozycją na zagrożenia internetowe. Mogą one również być powiernicze (zarządzane przez stronę trzecią) lub niepowiernicze (zapewniające użytkownikowi pełną kontrolę nad kluczami).

Portfele powiernicze wymagają powierzenia zarządzania kluczami prywatnymi stronie trzeciej, natomiast portfele niepowiernicze dają Ci pełną kontrolę nad kluczami. 

Wybór między zarządzaniem kryptowalutami w modelu powierniczym a niepowierniczym zależy ostatecznie od tego, jaką część odpowiedzialności jesteś gotów wziąć na siebie w ramach własnej wolności finansowej

Aby dowiedzieć się więcej o zaletach i wadach tych dwóch rodzajów portfeli, przeczytaj artykuł Czym są powiernicze i niepowiernicze portfele kryptowalutowe?

Chcesz rozpocząć korzystanie z platformy Kraken?

Kraken oferuje prosty i bezpieczny sposób na rozpoczęcie działalności na rynku kryptowalut. 

Miliony osób wybierają platformę Kraken na początku swojej podróży w celu uzyskania wolności finansowej, ze względu na setki różnych kryptowalut dostępnych do kupna, sprzedaży i handlu.

Już dziś utwórz konto, aby kupować i sprzedawać krypto w Krakenie.