Jak działa DeFi?

Zdecentralizowane finanse (DeFi) to jeden z najważniejszych i najbardziej aktywnych sektorów gospodarki krypto.
Łącząc smart kontrakty z szeroką gamą zdecentralizowanych aplikacji, DeFi otworzyło drogę do zupełnie nowych usług finansowych, które działają autonomicznie, bez udziału zaufanych pośredników.
Zaledwie kilka lat po tym, jak biała księga Bitcoina udowodniła potencjał technologii blockchain, protokoły już wywarły głęboki wpływ na sektor usług finansowych.
Posiadacze krypto korzystają dziś z protokołów DeFi, aby uzyskiwać dodatkowe zyski ze swoich aktywów. Osoby bez dostępu do banków w krajach rozwijających się korzystają z DeFi, aby uzyskać ważne usługi takie jak pożyczki czy ubezpieczenia.
Nawet jeśli rozumiesz znaczenie kryptowalut, wciąż możesz zastanawiać się, jak właściwie działają protokoły DeFi. Przyjrzyjmy się temu bliżej.

Główne elementy DeFi
DeFi składa się z następujących elementów:
- Technologia blockchain
- Smart kontrakty
- Aplikacje zdecentralizowane (dApp)
Kraken otwiera drzwi do najciekawszych obszarów DeFi.
Dołącz do fascynującego świata DeFi – załóż Konto Kraken już dziś.
Kluczowe elementy DeFi
Technologia blockchain
DeFi w dużej mierze opiera się na technologii blockchain, czyli zdecentralizowanym i niezmiennym cyfrowym rejestrze, w którym zapisywane są wszystkie transakcje oraz dane smart kontraktów w sieci. Ethereum i Solana, dwa najpopularniejsze blockchainy dla DeFi, odgrywają kluczową rolę w tych usługach finansowych dzięki obsłudze smart kontraktów.
Chcesz dowiedzieć się więcej o blockchainach? Zajrzyj do naszego artykułu Czym jest technologia blockchain?
Smart kontrakty
Smart kontrakty to fundament DeFi. Te samowykonujące się programy pozwalają na automatyczną i przejrzystą realizację umów bez udziału pośredników.
Deweloperzy mogą pisać i wdrażać te programy na blockchainie obsługującym smart kontrakty, takim jak Solana czy Polkadot. Po dodaniu parametry smart kontraktów stają się niezmienne i są wykonywane ściśle według ustalonych wcześniej reguł.
Chcesz dowiedzieć się więcej o smart kontraktach? Zajrzyj do naszego artykułu Czym są smart kontrakty?
Aplikacje zdecentralizowane (dApp)
Deweloperzy wdrażają projekty DeFi za pomocą aplikacji zdecentralizowanych (dApps). Aplikacje te komunikują się z bazowym blockchainem, aby świadczyć różne usługi finansowe, takie jak udzielanie i zaciąganie pożyczek, handel i wiele innych. DApps umożliwiają klientom dostęp do wszelkiego rodzaju usług (w tym DeFi) z dowolnego miejsca na świecie z dostępem do internetu, bez konieczności udostępniania danych osobowych czy zaufania scentralizowanemu podmiotowi.
Chcesz dowiedzieć się więcej o aplikacjach zdecentralizowanych? Zapoznaj się z naszym artykułem Czym jest aplikacja zdecentralizowana (dApp)?
Rodzaje platform DeFi
Zdecentralizowane udzielanie i zaciąganie pożyczek
Platformy DeFi umożliwiają klientom udzielanie pożyczek w aktywach cyfrowych i zarabianie na odsetkach, a innym — zaciąganie pożyczek w tych aktywach. Procesy pożyczania i zaciągania pożyczek ułatwiają smart kontrakty, które automatycznie ustalają oprocentowanie i obsługują ustanowienie zabezpieczenia. Pożyczkobiorcy wnoszą zabezpieczenie, a smart kontrakt przechowuje je do momentu spłaty pożyczki.
Przykłady platform pożyczkowych i do zaciągania pożyczek:
Giełdy zdecentralizowane (DEX)
Wiele spośród najpopularniejszych giełd kryptowalut to giełdy scentralizowane. Choć giełdy scentralizowane są często najbardziej efektywnym sposobem handlu krypto, dla wielu osób stoi to w sprzeczności z podstawową ideą krypto, czyli „decentralizacją”.
DeFi rozwiązuje te problemy dzięki zdecentralizowanym giełdom (DEX). Giełdy te umożliwiają klientom handel walutami cyfrowymi bezpośrednio z portfeli krypto, bez udziału scentralizowanego podmiotu łączącego kupujących i sprzedających. Zamiast tego platformy DEX wykorzystują smart kontrakty do realizacji transakcji, zapewniając przejrzystość i bezpieczeństwo.
Przykłady platform DEX:
Zdecentralizowane stablecoiny
Stablecoiny to kryptowaluty zaprojektowane tak, aby utrzymywać stabilność ceny dzięki powiązaniu ze stabilnym aktywem, takim jak dolar amerykański. Platformy DeFi wykorzystują stablecoiny, aby zapewnić większą stabilność transakcji oraz udzielania i zaciągania pożyczek. Stablecoiny są często zabezpieczone mechanizmami zabezpieczającymi lub algorytmicznymi, które pozwalają utrzymać wartość aktywa, jakie mają odwzorowywać.
Przykłady projektów zdecentralizowanych stablecoinów:
Yield farming i wydobywanie płynności
Yield farming i wydobywanie płynności to popularne praktyki w DeFi, które zachęcają klientów do dostarczania płynności zdecentralizowanym giełdom lub platformom pożyczkowym.
Klienci wnoszą swoje aktywa cyfrowe do pul płynności i otrzymują nagrody w postaci dodatkowych tokenów lub udziału w opłatach za uczestnictwo w puli.
Jednoczesne korzystanie z wielu protokołów generujących stopy zwrotu pozwala posiadaczom krypto maksymalizować potencjalne zyski z jednej pary aktywów.
Przykłady platform yield farming:
Czym jest DeFi
W swojej istocie DeFi to zestaw usług finansowych świadczonych przez aplikacje zbudowane w oparciu o technologię blockchain. Usługi te działają samodzielnie i nie wymagają pośredników, takich jak banki czy tradycyjne instytucje finansowe.
Pomyśl o dowolnej usłudze finansowej dostępnej dziś na tradycyjnym rynku: pożyczce, kredycie hipotecznym czy produkcie ubezpieczeniowym. A teraz wyobraź sobie, że zamiast brokerów ubezpieczeniowych i tradycyjnych banków pełniących rolę strażników dostępu do tych usług, wszystko jest zautomatyzowane w oparciu o przejrzysty zestaw reguł określonych w programie komputerowym.
Zamiast czekać całymi dniami, aż bankier zatwierdzi pożyczkę lub ubezpieczyciel wypłaci odszkodowanie, deweloperzy mogą napisać program komputerowy, który natychmiast świadczy te usługi po spełnieniu określonych, z góry ustalonych warunków.
Deweloperzy mogą budować takie programy w oparciu o logikę warunkową, na przykład: „jeśli zostanie przedstawiony ważny certyfikat, smart kontrakt automatycznie zrealizuje wypłatę świadczenia z ubezpieczenia na życie zgodnie z wcześniej ustalonymi warunkami”.
DeFi wykorzystuje zdecentralizowany charakter sieci blockchain, aby świadczyć tego typu usługi finansowe w sposób przejrzysty i autonomiczny. W przeciwieństwie do tradycyjnych finansów, w których scentralizowane instytucje kontrolują i nadzorują wszystkie transakcje, DeFi opiera się na smart kontraktach, które automatyzują procesy i egzekwują warunki umów.
Wyeliminowanie pośredników z tych usług nie tylko oszczędza czas i pieniądze, lecz także czyni je bardziej dostępnymi dla ludzi na całym świecie. Dopóki użytkownicy spełniają warunki zapisane w smart kontrakcie, pośrednicy nie muszą angażować się w uciążliwe procesy, takie jak weryfikacja zdolności kredytowej czy przechowywanie danych osobowych.
Dzięki tym zdecentralizowanym platformom każdy – nie tylko osoby z przyznanym wyłącznym dostępem – może udzielać pożyczek lub je zaciągać.
Przykładowo osoba w Stanach Zjednoczonych może pożyczyć środki osobie w Indiach, korzystając z usług DeFi. Aby zabezpieczyć pożyczkę, smart kontrakt może najpierw wymagać od pożyczkobiorcy wniesienia określonej kwoty zabezpieczenia. Jeśli pożyczkobiorca nie spłaci zobowiązania, smart kontrakt samodzielnie dokonuje likwidacji zabezpieczenia i w pełni zwraca środki pożyczkodawcy. Na żadnym etapie tego procesu nie jest potrzebny pośrednik.
Ponieważ umowa opiera się na jasno określonym zbiorze warunków, ryzyko niespodziewanych rezultatów lub manipulacji jest mniejsze. Warunki te mogą zostać określone i wspólnie uzgodnione z wyprzedzeniem przez osoby zawierające umowę. Prawdziwą innowacją DeFi jest umożliwienie świadczenia usług finansowych w pełni w modelu peer-to-peer.
Zalety i wady DeFi
Zalety
- Włączenie finansowe: DeFi udostępnia usługi finansowe osobom, które nie mają dostępu do tradycyjnej bankowości. Każdy, kto ma połączenie z internetem i portfel cyfrowy, może korzystać z DeFi, co demokratyzuje dostęp do produktów i usług finansowych na całym świecie.
- Większa przejrzystość: Węzły zapisują wszystkie transakcje i działania DeFi w blockchainie, tworząc przejrzyste i niezmienne zapisy, które każdy może zweryfikować.
- Brak wymogu uprawnień: Tradycyjne usługi finansowe często wymagają obszernej dokumentacji i procesów zatwierdzania. DeFi znosi te bariery, umożliwiając uczestnictwo każdemu bez konieczności uzyskiwania zgód i bez ryzyka dyskryminacji.
- Dostępność 24/7: Platformy DeFi działają 24/7 bez przestojów, dzięki czemu klienci z różnych stref czasowych mogą korzystać z usług finansowych w dogodnym dla siebie momencie.
Wady
- Ataki na smart kontrakty: Ataki na smart kontrakty w obszarze zdecentralizowanych finansów (DeFi) mogą prowadzić do znacznych strat finansowych i zakłóceń w ekosystemie. Deweloperzy wdrażają platformy DeFi na blockchainach i często wykorzystują smart kontrakty do automatyzacji oraz realizacji różnych operacji finansowych. Smart kontrakty zapewniają efektywność i przejrzystość, ale ponieważ opierają się na kodzie, mogą być podatne na różnorodne ataki.
- Strata nietrwała (impermanent loss): Strata nietrwała to koncepcja w zdecentralizowanych finansach (DeFi) zbliżona do pojęcia kosztu alternatywnego w ekonomii. Strata nietrwała dotyczy w szczególności dostarczania płynności w protokołach automatycznych animatorów rynku (AMM), takich jak te stosowane na zdecentralizowanych giełdach (DEX). Dostarczając płynność do puli na tych platformach, wnosisz oba aktywa krypto (zwykle w proporcji 50/50), aby umożliwić handel między nimi. W zamian otrzymujesz udział w opłatach transakcyjnych generowanych przez protokół. Strata nietrwała powstaje, gdy ceny dwóch tokenów w puli płynności znacząco się od siebie oddalają w czasie. Taka rozbieżność może wystąpić, gdy cena rynkowa jednego tokena zmienia się względem drugiego, przez co wartość tokenów wniesionych do puli traci równowagę.
- Oszustwa rug pull: „Rug pull” to termin stosowany w zdecentralizowanych finansach (DeFi) na określenie oszustwa, w którym twórcy projektu DeFi celowo wprowadzają inwestorów lub klientów w błąd, nagle wycofując płynność lub środki z projektu i pozostawiając uczestników z bezwartościowymi lub znacznie przecenionymi tokenami.
Dlaczego DeFi ma znaczenie
DeFi rewolucjonizuje sektor finansowy, wykorzystując potencjał technologii rejestru blockchain do stworzenia otwartego, przejrzystego i inkluzywnego ekosystemu finansowego.
Opierając się na fundamentalnych zasadach decentralizacji, smart kontraktach i aplikacjach dApp, DeFi ma zapewnić bardziej dostępny, wydajny i bezpieczny sposób zarządzania finansami oraz dostęp do szerokiej gamy produktów i usług finansowych.
W miarę jak DeFi będzie się rozwijać i dojrzewać, może odegrać kluczową rolę w kształtowaniu przyszłości finansów w skali globalnej.
Rozpocznij przygodę z DeFi na Kraken
Kraken ułatwia udział w zdecentralizowanej gospodarce finansowej.
Niezależnie od tego, czy chcesz kupić kryptoaktywa, by wykorzystać je w protokole DeFi, czy przekonwertować posiadane krypto z powrotem na walutę tradycyjną – Kraken Ci to ułatwia.
Kraken oferuje handel najpopularniejszymi aktywami DeFi, a także najpopularniejszymi kryptowalutami dostępnymi dziś na rynku.