Czym jest aplikacja zdecentralizowana (dApp)?

Zdecentralizowana aplikacja (dApp) to aplikacja zarządzana przez społeczność, działająca w sieci rozproszonej. 

Aplikacje dApp są podobne do tradycyjnych aplikacji, ale występują między nimi istotne różnice. W odróżnieniu od tradycyjnych firm hostujących aplikacje, takich jak Alphabet, Snap Inc. czy Meta, aplikacje dApp są zazwyczaj utrzymywane i hostowane przez bardziej rozproszoną sieć uczestników.

Aplikacje dApp łączą swoich klientów bezpośrednio ze sobą dzięki technologii blockchain i smart kontraktom. Te innowacje umożliwiły aplikacjom dApp zastąpienie roli firmy pośredniczącej liniami kodu komputerowego. Kod stojący za aplikacją dApp można konfigurować pod różne zastosowania i jest publicznie dostępny dla każdego, kto ma połączenie z internetem.

Aplikacje stały się integralną częścią codziennego cyfrowego życia – od zamawiania taksówek, przez śledzenie przesyłek, po rezerwację biletów do teatru. Choć te usługi są wygodne, tradycyjne aplikacje, z których korzystamy na smartfonach i innych urządzeniach, mają szereg zasadniczych wad:

• Aplikacje są tworzone i kontrolowane przez scentralizowane firmy nastawione na zysk. Firmy te zazwyczaj pobierają opłaty lub gromadzą dane osobowe swoich klientów w celu generowania przychodów (jak wiele platform e-commerce czy serwisów społecznościowych).
• Niektóre aplikacje są dostępne wyłącznie dla klientów w wybranych krajach lub regionach.
• Firmy mogą bez ostrzeżenia usunąć klientów z aplikacji lub zablokować ich konta.
• Firmy często wymagają od klientów podania danych osobowych, takich jak adres e-mail, numer telefonu czy dane bankowe, aby umożliwić założenie konta. 
• Klienci muszą całkowicie zaufać firmom stojącym za aplikacjami, że właściwie zabezpieczą i będą zarządzać ich danymi osobowymi oraz informacjami wrażliwymi.

Aplikacje dApp pojawiły się jako alternatywa peer-to-peer dla standardowych aplikacji, wolna od ingerencji firm pośredniczących. Klienci aplikacji dApp oferują i przyjmują usługi bezpośrednio między sobą, co często oznacza brak prowizji, opłat miesięcznych i konieczności gromadzenia danych w celu realizacji usługi.

Dodatkowo większość aplikacji dApp jest bezpłatna, dostępna dla każdego na świecie i odporna na cenzurę.

Co więcej, sami klienci aplikacji dApp często odgrywają ważną rolę w utrzymaniu bezpieczeństwa sieci, prowadząc własny węzeł. Mogą również uczestniczyć w zarządzaniu protokołem i wyznaczać przyszły kierunek strategiczny projektu.

Aby zdecentralizowane aplikacje mogły działać autonomicznie, potrzebują reguł opartych na logice, które pozwolą im realizować podstawowe funkcje.

Załóżmy, że deweloper chciałby stworzyć dApp działającą dokładnie tak, jak Uber, Lyft czy dowolna inna aplikacja do zamawiania przejazdów. Kluczową funkcją takiej aplikacji byłoby autonomiczne łączenie kierowcy z pasażerem po uzgodnieniu przez obie strony ceny przejazdu.

Aplikacja potrzebowałaby też przejrzystego systemu do rejestrowania transakcji i interakcji między użytkownikami. Aby dApp była naprawdę zdecentralizowana, każdy na świecie musiałby mieć możliwość audytu obsługiwanych przez nią interakcji. 

Dodatkowo dApp wymagałaby jakiejś formy płatności elektronicznej działającej w sieci peer-to-peer. 

Co więcej, sieć ta nie wymagałaby od klientów podawania danych osobowych, ponieważ można je ukryć za pomocą kryptografii. 

Wreszcie, skoro dApp zostałaby wydana bez nadzoru jakiejkolwiek firmy, jej infrastruktura musiałaby być open source. Otwarty kod źródłowy pozwoliłby deweloperom ze społeczności aplikacji wprowadzać ulepszenia w protokole już po jej uruchomieniu.

Na realizację celów dApp składają się cztery kluczowe komponenty:
 

1. Smart kontrakty

2. Technologia blockchain

3. Kryptowaluta

4. Oracle
    

Smart kontrakty to kod komputerowy, który deweloperzy mogą pisać w celu egzekwowania i wykonywania różnorodnych funkcji. Smart kontrakty wykorzystują zdefiniowane wcześniej reguły, aby automatycznie wykonywać określone działania.

Wracając do przykładu z przejazdami: smart kontrakt można skonfigurować tak, aby wysyłał samochód pod Twój adres dopiero po automatycznym zweryfikowaniu, że masz wystarczające środki na opłacenie kursu. Smart kontrakt można też zaprogramować tak, by wiedział, że jeśli zamawiasz przejazd dla sześciu osób, musi wysłać pojazd z odpowiednią liczbą miejsc dla całej grupy.

Smart kontrakt może to wszystko osiągnąć w oparciu o zaprogramowane w nim reguły, zamiast polegać na ocenie pojedynczej osoby.

Dlatego wielu uważa smart kontrakty po prostu za zdecentralizowany sposób realizacji logiki biznesowej. To również powód, dla którego smart kontrakty bywają często porównywane do automatów sprzedażowych. W przypadku automatów sprzedażowych jeśli wrzucisz wystarczającą kwotę i dokonasz wyboru, to otrzymasz wybrany produkt. 

Po zaprogramowaniu i uruchomieniu smart kontrakty (podobnie jak automaty sprzedażowe) nie wymagają żadnego pośrednika do egzekwowania swoich reguł. To mechanizmy trustless, dzięki którym deweloperzy mogą wyeliminować ludzkich pośredników z realizacji umów, co czyni je idealnymi dla autonomicznych platform. Mimo braku udziału człowieka w realizacji umów upoważnieni deweloperzy mogą okresowo wprowadzać aktualizacje inżynieryjne, aby aplikacja pozostała bezpieczna i interoperacyjna z innymi platformami.

Technologia blockchain to rodzaj przejrzystej, rozproszonej bazy danych, która stanowi podstawę protokołu Bitcoin oraz różnych innych rodzajów kryptowalut. Blockchain Bitcoina śledzi transakcje jego własnej kryptowaluty, ale inne sieci blockchain, takie jak Cardano, Solana i Polkadot, mogą rejestrować także wiele innych informacji poza transakcjami.

Tradycyjnie centralnym rejestrem transakcji, informacji o kontach i innych danych zarządza pojedyncza firma, na przykład bank. Blockchain opiera się natomiast na globalnej sieci dobrowolnych uczestników zwanych „węzłami”.

Każda osoba z dostępem do internetu może zostać węzłem i pomagać w zarządzaniu siecią blockchain. Właśnie ta możliwość dołączenia i współtworzenia zasobu informacji przez dowolną osobę nadaje blockchainowi jedną z jego kluczowych cech – decentralizację. Sam blockchain pomaga utrzymać zgodność co do prawidłowości informacji przechowywanych w każdym z tych węzłów dzięki specjalnemu rozwiązaniu zwanemu mechanizmem konsensusu.

Sieci blockchain pozwalają klientom zachować pewien stopień anonimowości podczas dokonywania transakcji. Dzieje się tak dlatego, że operacje są wykonywane za pośrednictwem adresów wygenerowanych kryptograficznie, znanych jako klucz publiczny.

Rejestracja nie wymaga podawania żadnych danych osobowych – użytkownicy dApp muszą jedynie podłączyć klucze swojego portfela krypto, czyli losowo wygenerowany ciąg liter i cyfr zwany kodem alfanumerycznym. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o kryptografii stojącej za kryptowalutami, przeczytaj nasz artykuł W jaki sposób kryptowaluty wykorzystują kryptografię?

Jedną z największych zalet rejestrów blockchain jest ich niezmienność – po dodaniu zweryfikowanych danych do rejestru nie można ich zmienić, można je jedynie aktualizować. Informacje publikowane w blockchainie są również odporne na cenzurę i publicznie dostępne dla każdej osoby z dostępem do internetu.

Co więcej, zamiast przechowywać pojedynczą kopię na jednym serwerze, informacje zapisane w blockchainie są kopiowane i rozsyłane do wszystkich uczestników sieci. Rozwiązanie to eliminuje pojedynczy punkt awarii i sprawia, że sieci blockchain są trudne do złamania – zwłaszcza w miarę ich rozrastania.

Kryptowaluta umożliwia przesyłanie wartości w modelu peer-to-peer z wykorzystaniem sieci blockchain. Te niematerialne tokeny można kupić na platformie takiej jak Kraken, zdobyć dzięki wydobywaniu krypto lub wypłacić z bankomatów kryptowalutowych. Inwestorzy przechowują swoje kryptowaluty na osobistym koncie cyfrowym, zwanym portfelem kryptowalut. 

W dAppach kryptowaluty mogą obsługiwać płatności, np. za usługi lub towary. Mogą również umożliwiać posiadaczom udział w zarządzaniu w łańcuchu bloków.

Tokeny zarządzania (governance) dają posiadaczom prawo głosu w kwestii sposobu zarządzania i rozwoju dAppa. Im więcej tokenów zarządzania ma dana osoba, tym większą wagę ma jej głos.

Większość dApps do prawidłowego działania wymaga danych zewnętrznych. Nie wszystkie informacje śledzone przez blockchainy pochodzą bowiem z samego blockchaina.

Zdecentralizowany rynek prognostyczny, taki jak Augur, potrzebuje np. dokładnych danych w czasie rzeczywistym ze źródeł spoza blockchaina, aby rozliczać zakłady. Aby pozyskiwać te dane bez polegania na jednym podmiocie, blockchainy korzystają z automatycznej usługi zwanej „oracle”. 

Oracles, takie jak Chainlink czy Band Protocol, przekazują dane bezpośrednio do dApps przez API, zamiast korzystać z jednego podmiotu zewnętrznego. Dzięki temu dane ze źródeł spoza blockchaina trafiają do dApps w sposób niezawodny, a jednocześnie zdecentralizowany.

DApps wykorzystują te dane do tworzenia i spełniania warunków zaprogramowanych w smart kontraktach, znacząco poszerzając możliwości zdecentralizowanych aplikacji.

Deweloperzy mogą tworzyć dApps oferujące najróżniejsze usługi, od internetowych platform handlowych, takich jak Origin, po platformy streamingu wideo, takie jak Livepeer. W praktyce niemal każdą istniejącą dziś aplikację można przekształcić w autonomiczną, zdecentralizowaną aplikację peer-to-peer.

Główne zastosowanie dApps to uniezależnienie się od scentralizowanych, monopolistycznych aplikacji. Tradycyjne aplikacje często pobierają ukryte opłaty i zabierają klientom znaczną część zysków.

Wyobraźmy sobie, że grupa gospodarzy Airbnb chciałaby stworzyć zdecentralizowaną aplikację do wynajmu pokoi. Celem takiej dApp byłoby ograniczenie zależności od jednej firmy pośredniczącej między wynajmującymi a osobami szukającymi pokoi, a przy okazji zatrzymanie większej części zysków. Wystarczyłoby, aby wspólnie zebrali środki i wynajęli uznany zespół deweloperów do zbudowania dApp.

Po uruchomieniu dApp działałaby autonomicznie, eliminując opłaty pośredników i pozwalając gospodarzom łączyć się bezpośrednio z klientami. Po podłączeniu portfela web3 korzystanie z takiej dApp może być równie proste, jak używanie dowolnej tradycyjnej strony internetowej czy usługi on-line.

dApps mogą też usprawnić usługi, które tradycyjnie są czasochłonne ze względu na udział człowieka. Weźmy na przykład ubezpieczenia na życie. Zamiast czekać tygodniami na wypłatę świadczenia, można zaprogramować smart kontrakt tak, aby wypłacał środki natychmiast po przedłożeniu i zweryfikowaniu aktu zgonu.

W ostatnich latach rozwój dAppów doprowadził do powstania sektora zdecentralizowanych finansów (DeFi). Termin ten odnosi się do ekosystemu dAppów oferujących szeroki zakres usług finansowych peer-to-peer, w tym wymianę tokenów, pożyczanie, zaciąganie pożyczek i ubezpieczenia.

Te autonomiczne aplikacje pozwalają każdemu w praktyce stać się własnym bankiem. Te autonomiczne aplikacje pozwalają każdemu w praktyce stać się swoim własnym bankiem. Te usługi finansowe, w tym Uniswap, Curve, Aave i inne, działają w oparciu o zautomatyzowane smart kontrakty, dzięki czemu klienci nie muszą pokładać zaufania w kontrahentach, że wywiążą się ze swoich zobowiązań.

Aby zaciągnąć pożyczkę DeFi, klient musi wpłacić odpowiednią kwotę zabezpieczenia na określony adres portfela krypto. Środki te są kontrolowane wyłącznie przez smart kontrakt, który natychmiast zwraca pieniądze pożyczkodawcy, jeśli pożyczkobiorca nie spłaci zobowiązania.

Ta funkcjonalność zapewnia pożyczkodawcy pełną ochronę i pewność, pozwalając mu prowadzić interesy z dowolną osobą na świecie. Z kolei pożyczkobiorcy mogą uzyskać dostęp do kapitału bez konieczności posiadania oceny zdolności kredytowej czy przedstawiania obszernej dokumentacji. Ta zaleta ma ogromne znaczenie dla osób bez dostępu do usług bankowych w krajach rozwijających się, które w innym przypadku nie miałyby dostępu do usług finansowych.

Skoro wiesz już wszystko o zdecentralizowanych aplikacjach, czas na kolejny krok w Twojej przygodzie z krypto. Kliknij przycisk poniżej, aby już dziś kupić tokeny zdecentralizowanych aplikacji na Kraken!