Kraken

Bitcoin là gì? (BTC)

Hướng dẫn cho người mới bắt đầu về Bitcoin


Bitcoin là phát minh đầu tiên trong lịch sử cho phép một nhóm người sử dụng phần mềm để tạo và quản lý nguồn cung tiền kỹ thuật số nằm ngoài tầm kiểm soát của chính phủ hoặc ngân hàng. 

Bitcoin là ý tưởng mang tính cách mạng khi được giới thiệu vào năm 2009 và vẫn tiếp tục có những ý nghĩa mới mà các chuyên gia công nghệ và nhà kinh tế học ngày nay chỉ mới bắt đầu hiểu và khám phá. 

Điều này có nghĩa là tùy thuộc vào đối tượng bạn hỏi mà bạn có thể nhận được câu trả lời khác nhau cho các câu hỏi như “Bitcoin là gì?” và “Tại sao bitcoin lại có giá trị?” 

Để bắt đầu, hãy xem Bitcoin như những giao thức phần mềm mà bạn tương tác hàng ngày – hãy nghĩ đến SMTP (giúp định tuyến email) và HTTP (đảm bảo nội dung web bạn yêu cầu từ trình duyệt được máy chủ chuyển đến bạn). 

Giao thức Bitcoin cho phép máy tính chạy phần mềm trên máy để quản lý tập dữ liệu (blockchain), cũng như thực thi một nhóm các quy tắc khiến dữ liệu này (bitcoin) trở nên khan hiếm và có giá trị. 

Giống như những khối cơ bản thiết yếu, giao thức Bitcoin sử dụng: 

  1. Mã khóa công khai – Phần mềm ví chỉ định cho chủ sở hữu bitcoin cả khóa công khai (được giao thức sử dụng để chứng minh bạn sở hữu bitcoin) và khóa riêng (một loại mật khẩu, nếu được bảo mật tốt, đảm bảo chỉ bạn có thể truy cập bitcoin của mình).
  2. Kết nối mạng ngang hàng – Các nút (máy tính chạy phần mềm này) xem xét để đảm bảo giao dịch tuân thủ quy tắc của phần mềm. Sau đó, thợ đào (nút sử dụng chip máy tính đặc biệt) cạnh tranh để giành quyền xử lý các giao dịch này thành những khối được bổ sung định kỳ vào blockchain.
  3. Nguồn cung hữu hạn – Theo quy tắc phần mềm, chỉ có thể tạo ra 21 triệu bitcoin, giới hạn này mang lại giá trị cho bitcoin.

Blockchain Bitcoin là bản ghi đầy đủ về lịch sử của mạng mà các cá nhân chạy phần mềm Bitcoin (nút) đã xác thực. Điều này đảm bảo rằng bitcoin không thể bị sao chép và sửa đổi tự do, như phần lớn dữ liệu số khác. 

Vì bitcoin khan hiếm, có thể chia tách và chuyển nhượng nên được sử dụng như tiền.


Ai đã tạo ra Bitcoin?

Mặc dù Bitcoin có thể khẳng định chắc chắn là đã tạo ra loại tiền điện tử thành công đầu tiên trên thế giới, nhưng công nghệ của Bitcoin lại dựa trên các ý tưởng được phát triển trong nhiều thập kỷ về cách công nghệ mã hóa có thể giúp tạo ra tiền kỹ thuật số.

Trong đó bao gồm các dự án mang tính khởi nguồn như:

B-money – Đề xuất về một hệ thống tiền mặt số phân phối ẩn danh

Bit Gold – Nỗ lực nhằm tạo ra một loại hàng hóa trực tuyến khan hiếm

eCash – Nỗ lực lớn đầu tiên nhằm tạo ra các khoản thanh toán trực tuyến ẩn danh

HashCash – Một hệ thống bằng chứng công việc được thiết kế để ngăn chặn email rác

Năm 2006, “Satoshi Nakamoto”, đến nay vẫn là bí danh của một người hoặc một nhóm, bắt đầu viết mã cho hệ thống tiền mặt kỹ thuật số mới gọi là “Bitcoin”. 

Sau đó, sách trắng giải thích hệ thống đề xuất này được xuất bản vào năm 2008 và Bitcoin 0.1, phiên bản phần mềm đầu tiên, phát hành vào ngày 9 tháng 1 năm 2009.

Nakamoto đã tạo một loạt email và bài đăng trên diễn đàn để đưa ra suy nghĩ của mình về tương lai của Bitcoin trước khi rời khỏi dự án vào năm 2011. Ngày nay, hàng trăm nhà phát triển đóng góp cho mã của Bitcoin dưới mọi hình thức, từ các bản sửa lỗi thường lệ cho đến những điểm cải thiện hiệu quả.

Điều gì giúp Bitcoin trở nên phi tập trung?


Nhiều chuyên gia công nghệ tin rằng tài sản cơ bản của Bitcoin – nghĩa là điều giúp Bitcoin khác biệt với các hệ thống tiền kỹ thuật số khác – là mạng phi tập trung của Bitcoin.

Để hiểu rõ ý tưởng và tầm quan trọng của tính phi tập trung, chúng ta cần xem xét cách các ngân hàng hiện đang hoạt động.

Nhiều khả năng bạn cũng thường xuyên gửi tiền lương vào tài khoản ngân hàng. Trong trường hợp này, ngân hàng cung cấp cho bạn các phương tiện để sử dụng tiền của bạn (qua các cây ATM, thẻ thanh toán và séc), đồng thời bảo vệ tiền khỏi hành vi trộm cắp (bằng nhân viên bảo vệ, kho an toàn và chuông báo động).

Trong ví dụ trên, ngân hàng đóng vai trò là bên có thẩm quyền trung gian. Họ là những bên thứ ba tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao dịch giữa các cá nhân và doanh nghiệp. Về cơ bản, ngân hàng đóng vai trò đơn vị trung gian cho các giao dịch của bạn. Sau đó, họ cung cấp dịch vụ tương tự cho tất cả khách hàng, nhờ đó có quyền kiểm soát nguồn cung tiền khổng lồ từ những người khác. 

Với sức mạnh này, họ có thể dễ dàng thay đổi các quy tắc. Ngân hàng của bạn có thể cho vay tiền mà không cần bạn cho phép, quyết định không xử lý giao dịch cho bạn hoặc thậm chí từ chối cho bạn sử dụng tiền của mình. Chính phủ và tội phạm cũng có thể lấy được dữ liệu và tiền của bạn từ ngân hàng.

Ý tưởng đằng sau Bitcoin là có một hệ thống không có bên trung gian hay bên có thẩm quyền tập trung. Chỉ bạn mới có quyền kiểm soát tiền của mình và giao dịch của bạn sẽ không bị từ chối.  

Bitcoin mang tính “phi tập trung” vì phần mềm của Bitcoin cho phép bất kỳ ai xác minh, mà không cần có cơ sở niềm tin, tính xác thực và mức độ khan hiếm của những đồng bitcoin họ đang nhận. Bằng cách này, tính phi tập trung của Bitcoin giải quyết vấn đề vốn có về lòng tin liên quan đến các đơn vị quản lý tiền tệ tập trung. Nếu bất kỳ máy tính nào dừng thực hiện chức năng của mình, một máy tính khác sẽ có thể thay thế. 

Các nhà phát triển Bitcoin thường cân nhắc sử dụng mạng có tính phi tập trung nhiều hoặc ít hơn tùy vào chi phí đồng bộ hóa nút với mạng của người dùng thông thường. Họ sẽ đề xuất thay đổi giao thức theo cách chi phí này tác động đến quy trình.


Bitcoin hoạt động như thế nào?

Đúng với thiết kế của mình, hiện nay bitcoin có thể được gửi giữa hai người dùng mà không cần bất kỳ bên trung gian đáng tin cậy nào.

Nếu bạn đưa trực tiếp một tờ tiền đô la cho ai đó thì giờ đây người đó có tờ tiền này, còn bạn không có. Bạn đã trao cho người kia một thứ có giá trị và họ đã nhận được thứ ấy. Bitcoin cũng hoạt động như vậy. 

Nhưng có thể bạn sẽ thắc mắc về những gì xảy ra với các máy tính vận hành mạng này? Điều gì đảm bảo những máy tính này không vi phạm quy tắc của phần mềm và lấy cắp tiền của tôi? Về cơ bản, câu trả lời là tiền thưởng.

Nếu muốn thao túng sổ cái Bitcoin, tin tặc phải kiểm soát được ít nhất một phần ba phần cứng đào tiền. Nhưng người đào sẽ nhận được một phần của bitcoin mới, nên việc tấn công mạng sẽ không mang lại lợi ích tốt nhất cho họ.

Ngoài ra, vì giá trị của Bitcoin cao nên việc đào tiền rất tốn kém. Để cạnh tranh nhận được BTC mới, thợ đào phải sử dụng phần cứng chuyên dụng và điện rẻ để giải quyết hàm băm và đề xuất khối mới. 

Đây không phải là cuộc đua dễ thắng – sức mạnh điện toán đang cạnh tranh để đào BTC mới hiện đã lớn hơn sức mạnh của các trung tâm dữ liệu mà Google sở hữu. Trong thực tế, điều này nghĩa là việc thao túng blockchain Bitcoin có thể thực hiện được về mặt kỹ thuật, nhưng lại không thực tế về mặt kinh tế.

Điều gì mang lại giá trị cho BTC?


Bitcoin có nhiều đặc tính mang lại giá trị cho hàng hóa truyền thống và tiền của chính phủ – sự khan hiếm, độ bền, tính di động, khả năng phân chia, tính trao đổi và khả năng chấp nhận. 

Thậm chí,người ta có thể tranh luận rằng BTC có lợi thế hơn tiền của chính phủ và hàng hóa ở nhiều hạng mục kể trên.

Sự khan hiếm

Nguồn cung cấp BTC có giới hạn hơn nguồn cung cấp bạc và vàng vì sẽ chỉ có 21 triệu BTC được đưa vào nền kinh tế của mạng này.

Khi khối đầu tiên được đào vào năm 2009, 50 BTC được phát hành. Thông qua quy trình này, hơn 18 triệu BTC đã có mặt trên thị trường kể từ năm 2020.

Số lượng BTC được phát hành trong mỗi khối giảm khoảng một nửa sau mỗi bốn năm để duy trì tổng nguồn hữu hạn, sự kiện này gọi là cắt giảm một nửa (hoặc cắt đôi). 

Độ bền

Bất kỳ hình thức tiền mặt nào cũng phải đủ bền để sử dụng được nhiều lần. Khóa riêng BTC là chữ số và chữ cái, có thể được dập vào thép không gỉ, sao lưu hoặc chia thành các phần để tăng thêm độ bền. 

Tính di động

Với BTC, bạn có thể mang theo toàn bộ tài sản của mình trên một ổ đĩa flash, ghi nhớ trong não hoặc gửi ngay lập tức qua internet. 

Khả năng phân chia

Tất cả các loại tiền tệ đều có mệnh giá để mọi người có thể mua những hàng hóa có giá trị khác nhau. Ví dụ: Đô la Mỹ có thể chia từ tờ 100 đô la xuống các đồng xu. 

BTC cũng có thể chia nhỏ và chia được đến vị trí thập phân thứ tám. Đơn vị tiền tệ nhỏ nhất được gọi là Satoshi, theo tên người tạo ra Bitcoin. 1 BTC bằng 100.000.000 satoshi (sats).

Tính trao đổi

Tất cả các đơn vị tiền phải đồng nhất và có thể hoán đổi. 

Giống như tiền mặt hoặc vàng, tùy thuộc vào cách bạn nhận được, BTC của bạn sẽ có nhiều bậc tính trao đổi khác nhau. Ví dụ: BTC liên quan đến hành vi phạm tội có thể không được sàn giao dịch hoặc thương gia chấp nhận. (Đây vẫn là lĩnh vực cần thêm nghiên cứu từ các nhà phát triển Bitcoin.)

Khả năng chấp nhận

Để một thứ có thể mang giá trị, mọi người cần công nhận và chấp nhận giá trị của thứ đó.

Hiện nay, hàng nghìn cá nhân và nhà cung cấp chấp nhận thanh toán Bitcoin, từ Microsoft cho đến Subway và hàng ngàn doanh nghiệp nhỏ khác đang nhận tiền thanh toán và quyên góp bằng Bitcoin.

Bạn cũng có thể muabán BTC bằng các loại tiền điện tử khác cùng nhiều loại tiền tệ truyền thống hơn tại những sàn giao dịch, như Kraken. Các sàn giao dịch này luôn trực tuyến 24/7 để khớp lệnh cho giao dịch của bạn.

Bắt đầu ngay


Giờ bạn đã sẵn sàng thực hiện bước tiếp theo và mua một vài Bitcoin rồi!