Jak działają pożyczki kryptowalutowe?

Każda pożyczka kryptowalutowa przebiega według tych samych czterech kroków, niezależnie od tego, czy udzielana jest na scentralizowanej giełdzie, czy w protokole DeFi.

Dotyczy to również Kraken Borrow, gdzie te same kroki wbudowaliśmy w standardowy proces zakupu – dzięki temu krypto, które już posiadasz, staje się siłą nabywczą pozwalającą kupić więcej bez sprzedawania.

Jeśli dopiero poznajesz pożyczki kryptowalutowe i chcesz dowiedzieć się więcej, zanim przejdziesz do mechaniki, nasze omówienie wyjaśnia, czym są i jaką rolę mogą odegrać w Twojej strategii inwestycyjnej.

Blokujesz posiadane krypto jako zabezpieczenie. Na platformie powierniczej firma przejmuje je w posiadanie na cały okres pożyczki. W protokole DeFi zabezpieczenie przechowuje kontrakt smart. W obu przypadkach do momentu zamknięcia pożyczki nie możesz swobodnie dysponować zabezpieczeniem.

Po wpłacie zabezpieczenia możesz pożyczyć do określonej części jego wartości. Ta część jest ograniczona przez limit wskaźnika pożyczka-wartość i pomniejszana o „redukcję wartości” w przypadku aktywów o wysokiej zmienności (oba pojęcia wyjaśniamy w kolejnej sekcji). Jeśli pożyczysz mniej niż maksimum, zostawiasz sobie bufor. Jeśli pożyczysz maksimum, jeden spadek ceny może wpędzić Cię w kłopoty.

Następnie możesz wykorzystać pożyczone środki. Na wielu platformach oznacza to otrzymanie gotówki lub stablecoinów do wydania w innym miejscu. Na Kraken pożyczki są bezpośrednio powiązane z Twoją siłą nabywczą – pożyczona kwota zostaje włączona w jeden proces zakupu, dzięki czemu możesz kupić więcej krypto bez osobnego kroku dotyczącego pożyczki.

Spłacasz pożyczoną kwotę wraz z naliczonymi odsetkami, jednorazowo w całości lub w częściach w czasie. Każda spłata zmniejsza zadłużenie i poprawia kondycję pożyczki. Po spłaceniu całego salda zabezpieczenie zostaje uwolnione i wraca do Ciebie.

Wskaźnik pożyczka-wartość, czyli LTV, to sedno pożyczki kryptowalutowej i liczba, którą powinieneś śledzić najuważniej. LTV to kwota pożyczki podzielona przez wartość zabezpieczenia, wyrażona w procentach.

Niższe LTV oznacza większy bufor bezpieczeństwa na wypadek niekorzystnych zmian na rynku.

Pożyczasz 4 000 $ w stablecoinach pod zabezpieczenie o wartości 10 000 $, więc początkowe LTV wynosi 40%. Problem w tym, że LTV nie jest stałe. Kwota pożyczki się nie zmienia, ale wartość zabezpieczenia zmienia się wraz z rynkiem, więc LTV rośnie w momencie spadku ceny zabezpieczenia.

Ta jedna zależność jest źródłem niemal każdego ryzyka związanego z pożyczką kryptowalutową.

Redukcja wartości to dyskonto stosowane wobec rynkowej wartości aktywa. Określa, ile platforma faktycznie pożyczy pod dane aktywo, pozostawiając margines na zmienność rynku.

Aktywo o mniejszej zmienności może otrzymać niewielką redukcję wartości, natomiast bardziej zmienne dostaje większą redukcję i tym samym umożliwia zaciągnięcie mniejszej pożyczki. Bitcoin na przykład zwykle ma mniejszą redukcję wartości niż mało płynny altcoin. Szczegóły dotyczące poszczególnych aktywów znajdziesz w naszym poradniku o pożyczaniu pod zastaw Bitcoina.

Odsetki to koszt pożyczki, naliczany wyłącznie od kwoty, która pozostaje do spłaty. Zrozumienie, jak się naliczają i jak je regulujesz, decyduje o tym, czy pożyczka będzie tania i dobrze zarządzana, czy kosztowna.

Odsetki narastają w czasie od niespłaconego salda, często naliczane w niewielkich odstępach, a nie raz w miesiącu.

Oprocentowanie może być stałe lub zmienne. Stała stawka pozostaje niezmieniona, natomiast zmienna może wzrosnąć i podnieść koszt utrzymania pożyczki. Im większe saldo i im dłużej je utrzymujesz, tym więcej płacisz odsetek, więc wcześniejsza spłata oznacza niższy koszt.

W pożyczce z określonym terminem spłacasz ją do ustalonej daty. W pożyczce otwartej nie ma terminu zapadalności, więc spłacasz wtedy, kiedy Ci to odpowiada, w części lub w całości.

Niektóre platformy pozwalają też spłacić pożyczkę przez sprzedaż części zabezpieczenia. Otwarte pożyczki Kraken Borrow możesz spłacać w dowolnym momencie bez opłaty za wcześniejszą spłatę, na dokładnych warunkach pokazywanych przed potwierdzeniem zakupu.

Jeśli nie możesz albo po prostu nie chcesz spłacić od razu pożyczki otwartej, nic dramatycznego się nie dzieje, dopóki Twoje zabezpieczenie utrzymuje swoją wartość. Cała presja pochodzi ze strony zabezpieczenia: jeśli jego wartość spadnie wystarczająco mocno, pożyczka może zostać zlikwidowana, co dokładnie omawiamy w następnej sekcji.

Likwidacja to mechanizm chroniący pożyczkodawcę i jedno z tych zdarzeń, których pożyczkobiorca powinien najbardziej unikać. Gdy Twoje zabezpieczenie spadnie wystarczająco mocno, aby zagrozić pożyczce, platforma automatycznie sprzedaje część zabezpieczenia, by przywrócić równowagę pożyczki.

To nie jest kara. To system robi dokładnie to, do czego został zaprojektowany, i może się to zdarzyć w dowolnej chwili. Dlatego warto rozumieć mechanikę stojącą za likwidacją, aby móc podjąć kroki ograniczające ryzyko.

Przed likwidacją większość platform wysyła margin call, czyli ostrzeżenie, że kondycja Twojej pożyczki się pogorszyła i musisz zareagować. Możesz zareagować, dodając zabezpieczenie (co obniża LTV) lub spłacając część pożyczki (efekt jest taki sam). Margin call to szansa, żeby rozwiązać problem, zanim zrobi to za Ciebie platforma.

Jeśli nie zareagujesz, a Twoje zabezpieczenie nadal będzie tracić na wartości, platforma osiągnie próg likwidacji i sprzeda tyle zabezpieczenia, ile potrzeba na pokrycie pożyczki. Reszta zostaje przy Tobie, ale w ten sposób sprzedajesz właśnie ten aktyw, który chciałeś zatrzymać, często po niskiej cenie. W przypadku Kraken kondycję pożyczki mierzy wskaźnik loan-to-margin (LMR): margin call jest uruchamiany przy 80% LMR, a likwidacja rozpoczyna się przy spadku do 40% LMR.

Unikanie likwidacji to przede wszystkim dyscyplina przed zaciągnięciem pożyczki, a nie heroizm po fakcie. Pożyczaj znacznie poniżej maksymalnego LTV, trzymaj rezerwę zabezpieczenia, którą możesz szybko dodać, i monitoruj kondycję pożyczki, zamiast ustawiać ją i zapominać. Te same ostrożne nawyki obowiązują niezależnie od tego, czy pożyczasz na giełdzie, czy w protokole DeFi, a nasz przewodnik po bezpieczeństwie w DeFi omawia specyfikę rozwiązań niepowierniczych.

Kraken realizuje cały ten proces w ramach standardowego przepływu zakupu, a nie jako odrębny produkt pożyczkowy. Widzisz jedną wartość siły nabywczej, najpierw wydawana jest twoja gotówka, a pożyczka zabezpieczona kryptowalutami pokrywa różnicę tylko wtedy, gdy jest to potrzebne – oprocentowanie i opłaty są pokazywane przed potwierdzeniem. Robinhood spopularyzował ten pojedynczy wskaźnik siły nabywczej dla akcji, a nasze porównanie pokazuje, jak każda z platform sobie z tym radzi.

Sytuacja. Początkujący inwestor posiada Bitcoin o wartości 10 000 $ i chce kupić więcej bez sprzedawania. Platforma pozwala mu pożyczyć pod jego zastaw do 5 000 $ w stablecoinach, więc pożycza pełne 5 000 $, ustawiając początkowe LTV blisko maksimum.

Podejście. Traktuje maksymalną wartość jako cel, a nie jako granicę, nie pozostawiając sobie właściwie żadnego bufora. Nie odkłada dodatkowego zabezpieczenia ani nie sprawdza stanu pożyczki po pierwszym dniu.

Wynik. W ciągu tygodnia Bitcoin spada o 20%. Ponieważ zaczął na szczycie swojego limitu, ten typowy ruch przesuwa jego LTV w strefę margin call i musi w pośpiechu dołożyć zabezpieczenie, aby uniknąć likwidacji.

Wniosek. Maksymalne LTV to poziom ryzyka, a nie miejsce, w którym powinieneś się zatrzymać. Pożyczka na poziomie połowy limitu wchłonęłaby ten sam 20-procentowy spadek bez margin call. Dyscyplina przed pożyczką jest lepsza niż gaszenie pożaru po niej.

Znasz już cały cykl: wpłacasz zabezpieczenie, pożyczasz do wysokości swojego LTV, płacisz odsetki, spłacasz pożyczkę, aby odblokować zabezpieczenie, i unikasz progu likwidacji.

Na Kraken cały ten proces jest wbudowany w proces zakupu, więc kwalifikujące się krypto, które już posiadasz, staje się siłą nabywczą – najpierw wykorzystywana jest twoja gotówka, a oprocentowanie i opłaty widzisz jeszcze przed potwierdzeniem. Działa na tej samej infrastrukturze co Kraken Pro, którego zarządzane portfele powiernicze nie zostały naruszone od 2011 roku, i znajduje się na jednym koncie obok handlu, stakingu i pozostałych funkcji, więc nie musisz szukać nigdzie indziej, aby zacząć z niej korzystać.