Jak działają pożyczki kryptowalutowe?

Każda pożyczka kryptowalutowa przechodzi przez te same cztery kroki, niezależnie od tego, czy udzielana jest na scentralizowanej giełdzie, czy w protokole DeFi.

Dotyczy to także Kraken Borrow, który wbudowuje te same kroki w standardowy proces zakupu – posiadane już krypto staje się siłą nabywczą pozwalającą kupić więcej bez sprzedaży.

Jeśli dopiero poznajesz koncepcję pożyczek kryptowalutowych i chcesz zrozumieć ją lepiej, zanim przejdziesz do mechaniki, nasze omówienie wyjaśnia, czym są pożyczki kryptowalutowe i jaką rolę mogą odegrać w Twojej strategii inwestycyjnej.

Blokujesz posiadane krypto jako zabezpieczenie. Na platformie powierniczej firma przejmuje je w posiadanie na cały okres trwania pożyczki. W protokole DeFi przechowuje je smart kontrakt. Tak czy inaczej, do czasu zamknięcia pożyczki nie masz swobodnego dostępu do zabezpieczenia, które ją pokrywa.

Po wpłacie zabezpieczenia możesz pożyczyć do określonej części jego wartości. Granicę wyznacza limit LTV, a dodatkowo pomniejsza ją „redukcja wartości” stosowana do aktywów o dużej zmienności (oba pojęcia wyjaśniamy w kolejnej sekcji). Pożyczając mniej niż maksimum, zostawiasz sobie bufor. Pożyczając maksymalną kwotę, wystarczy jeden spadek ceny, by znaleźć się w kłopotach.

Następnie możesz wykorzystać pożyczone środki. Na wielu platformach oznacza to otrzymanie waluty tradycyjnej lub stablecoinów, które możesz wydać gdzie indziej. W Kraken pożyczki są bezpośrednio powiązane z Twoją siłą nabywczą – pożyczona kwota wliczana jest w pojedynczy proces zakupu, dzięki czemu możesz kupić więcej krypto bez osobnego kroku pożyczkowego.

Spłacasz pożyczoną kwotę wraz z naliczonymi odsetkami – jednorazowo w całości lub w częściach w miarę upływu czasu. Każda spłata zmniejsza Twoje zadłużenie i poprawia kondycję pożyczki. Po spłacie całego salda zabezpieczenie wraca do Ciebie.

Wskaźnik pożyczka-wartość, czyli LTV, to silnik pożyczki kryptowalutowej i liczba, którą należy śledzić najuważniej. LTV to kwota pożyczki podzielona przez wartość zabezpieczenia, wyrażona w procentach.

Niższe LTV oznacza większy bufor bezpieczeństwa na wypadek, gdyby coś poszło nie tak.

Pożyczasz 4000 $ w stablecoinach pod zastaw zabezpieczenia o wartości 10 000 $, a Twoje początkowe LTV wynosi 40%. Haczyk polega na tym, że LTV nie jest stałe. Kwota pożyczki się nie zmienia, ale wartość zabezpieczenia podąża za rynkiem, więc LTV rośnie w momencie, gdy cena zabezpieczenia spada.

Ta jedna zależność jest źródłem niemal każdego ryzyka związanego z pożyczkami kryptowalutowymi.

Redukcja wartości (haircut) to dyskonto nakładane na wartość rynkową aktywa. Określa, ile platforma faktycznie pożyczy pod zastaw danego aktywa, pozostawiając margines na zmienność rynku.

Mniej zmienne aktywo może mieć niewielką redukcję wartości, podczas gdy bardziej zmienne otrzyma większą redukcję i tym samym pozwoli na mniejszą pożyczkę. Bitcoin na przykład zazwyczaj ma mniejszą redukcję wartości niż rzadko handlowany altcoin. Szczegóły dotyczące konkretnych aktywów znajdziesz w naszym przewodniku po pożyczaniu pod zastaw Bitcoina.

Odsetki to koszt pożyczki i są naliczane wyłącznie od faktycznie zadłużonej kwoty. Zrozumienie, jak się naliczają i jak je spłacić, odróżnia tanią, dobrze zarządzaną pożyczkę od drogiej.

Odsetki naliczane są od salda zadłużenia i narastają w czasie – często w krótkich odstępach, a nie raz w miesiącu.

Oprocentowanie może być stałe lub zmienne. Stawka stała pozostaje niezmieniona, natomiast zmienna może wzrosnąć i podnieść koszt utrzymania pożyczki. Im większe saldo i im dłużej je utrzymujesz, tym więcej odsetek płacisz, dlatego wcześniejsza spłata kosztuje mniej.

Pożyczkę terminową spłacasz do ustalonej daty. Pożyczka bezterminowa nie ma terminu zapadalności, więc spłacasz ją wtedy, kiedy ci to odpowiada – częściowo lub w całości.

Niektóre platformy pozwalają też spłacić pożyczkę poprzez sprzedaż części zabezpieczenia. Bezterminowe pożyczki w Kraken Borrow możesz spłacić w dowolnym momencie bez opłaty za wcześniejszą spłatę, zgodnie z dokładnymi warunkami pokazanymi przed potwierdzeniem zakupu.

Jeśli nie możesz lub po prostu nie chcesz od razu spłacać pożyczki bezterminowej, nic złego się nie stanie, dopóki twoje zabezpieczenie utrzymuje swoją wartość. Ryzyko leży wyłącznie po stronie zabezpieczenia: jeśli jego wartość spadnie wystarczająco mocno, pożyczka może zostać zlikwidowana – a o tym mówi kolejna sekcja.

Likwidacja to mechanizm chroniący pożyczkodawcę – i zdarzenie, którego pożyczkobiorca powinien unikać przede wszystkim. Gdy wartość twojego zabezpieczenia spadnie na tyle, że pożyczka jest zagrożona, platforma automatycznie sprzedaje część zabezpieczenia, aby przywrócić pożyczce równowagę.

To nie jest kara. System robi dokładnie to, do czego został zaprojektowany, i może się to wydarzyć w dowolnym momencie. Dlatego warto rozumieć, jak przebiega likwidacja, aby móc ograniczyć własne ryzyko.

Przed likwidacją większość platform wysyła margin call – ostrzeżenie, że kondycja twojej pożyczki się pogorszyła i musisz działać. Możesz dodać zabezpieczenie (co obniża LTV) lub spłacić część pożyczki (ten sam efekt). Margin call to szansa, by rozwiązać problem, zanim zrobi to za ciebie platforma.

Jeśli nie zareagujesz, a twoje zabezpieczenie dalej traci na wartości, platforma osiąga próg likwidacji i sprzedaje tyle zabezpieczenia, ile potrzeba na pokrycie pożyczki. Zachowujesz to, co zostanie, ale właśnie sprzedajesz aktywo, które chciałeś utrzymać – często po niskiej cenie. W przypadku Kraken kondycję pożyczki śledzi wskaźnik loan-to-margin (LMR): margin call uruchamia się przy LMR na poziomie 80%, a likwidacja rozpoczyna się, gdy spadnie on do 40%.

Unikanie likwidacji opiera się przede wszystkim na dyscyplinie przed zaciągnięciem pożyczki, a nie na heroicznych działaniach po jej uruchomieniu. Pożyczaj znacznie poniżej maksymalnego LTV, trzymaj zapasowe zabezpieczenie, które możesz szybko dodać, i regularnie monitoruj kondycję pożyczki, zamiast zostawić ją samej sobie. Te same ostrożne zasady obowiązują niezależnie od tego, czy pożyczasz na giełdzie, czy w protokole DeFi – a nasz przewodnik po bezpieczeństwie w DeFi omawia specyfikę rozwiązań niepowierniczych.

Kraken przeprowadza cały ten proces w ramach standardowej ścieżki zakupu, a nie jako osobny produkt pożyczkowy. Widzisz jedną wartość siły nabywczej – najpierw wykorzystujemy twoje środki, a pożyczka zabezpieczona kryptowalutami pokrywa różnicę tylko wtedy, gdy jest potrzebna, z oprocentowaniem i opłatami pokazanymi przed potwierdzeniem. Robinhood spopularyzował pojęcie jednej siły nabywczej dla akcji – w naszym porównaniu przyglądamy się, jak każda z platform je realizuje.

Sytuacja. Początkujący inwestor ma 10 000 $ w Bitcoin i chce dokupić więcej bez sprzedawania. Platforma pozwala mu pożyczyć pod to zabezpieczenie do 5 000 $ w stablecoinach, więc pożycza pełne 5 000 $, ustawiając początkowe LTV blisko maksimum.

Podejście. Traktuje maksimum jako cel, a nie górną granicę, nie zostawiając sobie niemal żadnego bufora. Nie odkłada dodatkowego zabezpieczenia ani nie sprawdza kondycji pożyczki po pierwszym dniu.

Rezultat. W ciągu tygodnia Bitcoin spada o 20%. Ponieważ zaczął na granicy limitu, ten zwykły ruch przesuwa jego LTV w strefę margin call i musi szybko dodać zabezpieczenie, aby uniknąć likwidacji.

Wniosek. Maksymalne LTV to poziom ryzyka, a nie poziom, na którym warto się utrzymywać. Pożyczka na poziomie połowy limitu zamortyzowałaby ten sam spadek o 20% bez margin call. Dyscyplina przed zaciągnięciem pożyczki jest skuteczniejsza niż ratowanie sytuacji później.

Znasz już pełny cykl: wpłata zabezpieczenia, pożyczka w ramach LTV, odsetki, spłata w celu odblokowania zabezpieczenia oraz utrzymywanie dystansu od progu likwidacji.

W Kraken cały ten proces jest wbudowany w ścieżkę zakupową, dzięki czemu kwalifikujące się krypto, które już posiadasz, staje się siłą nabywczą – najpierw wydawana jest waluta tradycyjna, a oprocentowanie i opłaty widzisz przed potwierdzeniem. Rozwiązanie działa na tej samej infrastrukturze co Kraken Pro, którego powiernicze portfele nigdy nie zostały naruszone od 2011 roku, i mieści się na jednym koncie obok handlu, stakingu i pozostałych funkcji – nie musisz nigdzie się przenosić, aby zacząć z niego korzystać.