Token quản trị là gì?

Bởi Kraken Learn team
7 phút
25 tháng 9, 2024

Giới thiệu về token quản trị

Token quản trị là một loại tiền điện tử nhằm mục đích dân chủ hóa việc quản lý các ứng dụng phi tập trung (dApp) và các giao thức dựa trên blockchain khác.

Để các ứng dụng và nền tảng thực sự phi tập trung, các nhóm sáng lập và nhà phát triển phải chuyển giao một phần hoặc toàn bộ quyền kiểm soát dự án của họ cho cộng đồng người dùng phân tán toàn cầu tương ứng.

Chuyển giao quyền kiểm soát có nghĩa là cho phép cộng đồng đề xuất và/hoặc bỏ phiếu về các quyết định quan trọng ảnh hưởng đến tương lai của giao thức, chẳng hạn như cách chi tiêu quỹ kho bạc và những tính năng giao thức mới nào nên được triển khai.

Token quản trị cho phép cộng đồng có tác động trực tiếp đến việc quản lý chiến lược của một dự án tiền điện tử. 

Để đảm bảo chỉ những thành viên trung thực của cộng đồng tham gia vào quá trình này, token quản trị cung cấp quyền bỏ phiếu cho những người nắm giữ chúng. Thông thường, một token quản trị tương đương một phiếu bầu – có nghĩa là những người nắm giữ số lượng token quản trị lớn hơn có khả năng ảnh hưởng đến định hướng tương lai của một dự án lớn hơn những người nắm giữ ít token hơn.

decentralized application (dApp) image

Tại sao token quản trị có giá trị?

Nhiều token quản trị có nguồn cung hạn chế. Thực tế này làm cho chúng có giá trị hơn đối với người dùng hiện tại và người dùng mới muốn có nhiều ảnh hưởng hơn trong quá trình quản trị của một dự án blockchain cụ thể.

Ví dụ, các token quản trị của Uniswap và MakerDAO (UNIMKR tương ứng) đều đã trải qua các đợt tăng giá mạnh trong quá khứ, cũng như một số token dựa trên DAO nổi bật khác.

Mặc dù một số đợt tăng giá này có thể chỉ tồn tại trong thời gian ngắn, nhưng chúng cũng có thể minh họa giá trị nhận thức được của việc có thể bỏ phiếu trong việc ra quyết định chiến lược trong tương lai của một nền tảng công nghệ mới nổi.

Token quản trị hoạt động như thế nào?

Việc quản trị các giao thức blockchain và dApp thường được thực hiện thông qua việc sử dụng Tổ chức tự trị phi tập trung (DAO).

DAO là một loại tổ chức được điều hành thông qua một tập hợp các quy tắc được thỏa thuận chung được mã hóa dưới dạng chương trình máy tính gọi là hợp đồng thông minh. Các hợp đồng thông minh cho phép các quy tắc này được tự động thực thi trên mạng blockchain. Chính thông qua các hợp đồng thông minh mà DAO có thể hoạt động mà không cần cơ quan trung ương hoặc bên trung gian thứ ba. 

Các quy tắc của hợp đồng thông minh được xác thực và duy trì bởi một thuật toán máy tính được gọi là cơ chế đồng thuận. Cơ chế đồng thuận giúp duy trì sự đồng thuận giữa tất cả những người tham gia. Cơ chế đồng thuận đạt được điều này một cách phi tập trung — mà không cần dựa vào một trung gian tập trung để thúc đẩy sự đồng thuận trên toàn mạng.

Mục tiêu của DAO là tạo ra một tổ chức tự trị, tự duy trì có khả năng đưa ra quyết định và thực hiện các giao dịch mà không cần sự can thiệp của một trung gian duy nhất.

Hợp đồng thông minh cũng được sử dụng trong quản trị để đảm bảo rằng các phiếu bầu được ghi lại chính xác và kết quả của mỗi quyết định được thực hiện sau khi phiếu bầu đã được gửi. Tất cả điều này được thực hiện nhờ các thông số công khai của mạng blockchain, thay vì các quyết định riêng tư của một trung gian duy nhất.

Ví dụ, một cuộc bỏ phiếu đề xuất quản trị có thể liên quan đến quyết định có nên đốt (loại bỏ vĩnh viễn) một lượng token gốc của giao thức khỏi lưu thông hay không. Trong trường hợp này, một hợp đồng thông minh sẽ được tạo ra để tự động đốt các token trong trường hợp đa số những người nắm giữ token quản trị bỏ phiếu ủng hộ đề xuất. 

Trong trường hợp này, cả các thông số của cuộc bỏ phiếu và việc thực hiện kết quả của cuộc bỏ phiếu đó đều có thể được quản lý một cách phi tập trung vì tất cả thông tin được duy trì minh bạch trên blockchain.

Kraken Learn Center - governance token article image

Làm thế nào để bạn có được token quản trị?

Có hai cách chính để một người có thể sở hữu token quản trị:

  • Mua token quản trị.
  • Kiếm token quản trị.

Mua token quản trị

Nhiều token quản trị có thể được mua từ các nền tảng trên thị trường thứ cấp hoặc trong các đợt chào bán token ban đầu.

Chào bán token ban đầu có khái niệm tương tự như chào bán công khai ban đầu trong tài chính truyền thống, và liên quan đến việc bán sớm hoặc bán trước các token quản trị trước khi giao thức chính thức ra mắt. 

Ngoài ra, một số giao thức yêu cầu người dùng mua và stake token gốc để nhận token quản trị.

Đối với Curve, một trong những giao thức tài chính phi tập trung (DeFi) lớn nhất, người dùng phải mua token CRV trước và khóa chúng lại để tạo ra token quản trị veCRV. 

Kiếm token quản trị

Một cách khác để đảm bảo chỉ những người dùng trung thực, tận tâm tham gia vào việc quản trị một giao thức là trao thưởng token cho người dùng thông qua airdrop khi đạt được các mốc sử dụng nhất định hoặc hoàn thành các hoạt động nhất định trong một giao thức. 

Một ví dụ nổi tiếng về điều này là khi Uniswap – một sàn giao dịch phi tập trung hàng đầu – quyết định airdrop hơn một tỷ đô la giá trị token quản trị của mình, UNI, cho bất kỳ ai đã tương tác với nền tảng trước tháng 9 năm 2020. 400 token UNI đã được phân phối miễn phí cho mỗi người, trị giá khoảng 1.200 đô la vào thời điểm đó.

Thị trường token không thể thay thế (NFT) Rarible cũng đã airdrop một phần đáng kể token quản trị của mình, RARI, cho bất kỳ ai đã sử dụng nền tảng của họ trước đây hoặc đã mua và sở hữu một NFT.

Làm thế nào để bạn bỏ phiếu bằng token quản trị?

Mặc dù quy trình có hơi khác nhau giữa các nền tảng, nhưng có ba phần chính để bỏ phiếu bằng cách sử dụng token quản trị.

  • Token quản trị: Những người bỏ phiếu tiềm năng được yêu cầu mua và nắm giữ một lượng token quản trị gốc.
  • Diễn đàn quản trị: Mỗi nền tảng sẽ có bảng điều khiển riêng nơi liệt kê các đề xuất đang hoạt động.
  • Staking: Để bắt đầu bỏ phiếu, token quản trị phải được khóa trong một hợp đồng thông minh hoặc được ủy quyền. Trong khi bị khóa, token không thể được truy cập để giao dịch.

Sau khi một số token quản trị đã được mua, bạn sẽ cần truy cập nền tảng DAO dự định của mình và kết nối ví tiền điện tử kỹ thuật số của bạn. Đối với các dự án dựa trên quản trị hàng đầu như Uniswap, người dùng sẽ được nhắc kết nối MetaMask hoặc WalletConnect của họ.

Đối với ví dụ này, các đề xuất mới cũng có thể được gửi để cộng đồng bỏ phiếu bằng cách nhấp vào nút “Tạo đề xuất”.

Quản trị MakerDAO tuân theo một phương pháp tương tự. Người dùng kết nối ví của họ bằng cách truy cập cổng bỏ phiếu của dự án. 

Một số nền tảng cung cấp cho người dùng cơ hội ủy quyền quyền bỏ phiếu của họ cho các cá nhân đáng tin cậy trong cộng đồng. Đây có thể là các mối quan hệ cá nhân hoặc những người tự bầu được liệt kê trên nền tảng bỏ phiếu thay mặt cho những người ủy quyền của họ.

Các đề xuất đang hoạt động có thể có ngưỡng phiếu bầu tối thiểu phải được bỏ trước khi chúng có thể được giải quyết, hoặc sau khi một khoảng thời gian được phân bổ đã trôi qua. Các loại thông số này nhằm đảm bảo rằng cộng đồng có thể đạt được sự đồng thuận chung, đồng thời vẫn đảm bảo rằng một số lượng đại biểu cần thiết được đạt đến.

Ví dụ về token quản trị

Có một số token quản trị có sẵn để mua, giao dịch và bán trên Kraken ngay hôm nay.

Tìm hiểu thêm về cách bạn có thể sở hữu các token này và tham gia vào quá trình ra quyết định chiến lược của chúng bằng cách xem các trang giá Kraken dưới đây:

Bắt đầu mua tiền điện tử

Bây giờ bạn đã tìm hiểu tất cả về token quản trị, bạn đã sẵn sàng thực hiện bước tiếp theo trong hành trình tiền điện tử của mình chưa? Nhấp vào nút bên dưới để mua token quản trị trên Kraken ngay hôm nay!